พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑ หน้า 131-135

-
                                                            หน้าที่ ๑๓๑

                                                                องค์ ๕ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ แม้อื่นอีก จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. ไม่รู้จักอาบัติ
                                ๒. ไม่รู้จักอนาบัติ
                                ๓. ไม่รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. ไม่รู้จักอาบัติหนัก และ
                                ๕. เธอจำปาติโมกข์ทั้งสองไม่ได้ดีโดยพิสดาร จำแนกไม่ได้ด้วยดี ไม่คล่องแคล่วดี
                                วินิจฉัยไม่เรียบร้อย โดยสุตตะ โดยอนุพยัญชนะ
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.
                                                องค์ ๕ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. รู้จักอาบัติ
                                ๒. รู้จักอนาบัติ
                                ๓. รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. รู้จักอาบัติหนัก และ
                                ๕. เธอจำปาติโมกข์ทั้งสองได้ดีโดยพิสดาร จำแนกดี คล่องแคล่วดี วินิจฉัย
                                เรียบร้อย โดยสุตตะ โดยอนุพยัญชนะ
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.
                                                                องค์ ๕ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ แม้อื่นอีก จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. ไม่รู้จักอาบัติ
                                ๒. ไม่รู้จักอนาบัติ
                                ๓. ไม่รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. ไม่รู้จักอาบัติหนัก และ
                                ๕. มีพรรษาหย่อน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.


                                                            หน้าที่ ๑๓๒

                                                องค์ ๕ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. รู้จักอาบัติ
                                ๒. รู้จักอนาบัติ
                                ๓. รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. รู้จักอาบัติหนัก และ
                                ๕. มีพรรษาได้ ๕ หรือมีพรรษาเกิน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.
                                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                [๑๑๗] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. ไม่ประกอบด้วยกองศีล อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๒. ไม่ประกอบด้วยกองสมาธิ อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๓. ไม่ประกอบด้วยกองปัญญา อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๔. ไม่ประกอบด้วยกองวิมุติ อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๕. ไม่ประกอบด้วยกองวิมุตติญาณทัสสนะ อันเป็นของพระอเสขะ และ
                                ๖. มีพรรษาหย่อน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.
                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. ประกอบด้วยกองศีล อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๒. ประกอบด้วยกองสมาธิ อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๓. ประกอบด้วยกองปัญญา อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๔. ประกอบด้วยกองวิมุติ อันเป็นของพระอเสขะ
                                ๕. ประกอบด้วยกองวิมุตติญาณทัสสนะ อันเป็นของพระอเสขะ และ
                                ๖. มีพรรษาได้ ๕ หรือมีพรรษาเกิน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.


                                                            หน้าที่ ๑๓๓

                                                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ แม้อื่นอีก จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. เป็นผู้ไม่มีศรัทธา
                                ๒. เป็นผู้ไม่มีหิริ
                                ๓. เป็นผู้ไม่มีโอตตัปปะ
                                ๔. เป็นผู้เกียจคร้าน
                                ๕. เป็นผู้มีสติฟั่นเฟือน และ
                                ๖. มีพรรษาหย่อน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.
                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. เป็นผู้มีศรัทธา
                                ๒. เป็นผู้มีหิริ
                                ๓. เป็นผู้มีโอตตัปปะ
                                ๔. เป็นผู้ปรารภความเพียร
                                ๕. เป็นผู้มีสติตั้งมั่น และ
                                ๖. มีพรรษาได้ ๕ หรือมีพรรษาเกิน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.
                                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ แม้อื่นอีก จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. เป็นผู้วิบัติด้วยศีล ในอธิศีล
                                ๒. เป็นผู้วิบัติด้วยอาจาระ ในอัธยาจาร
                                ๓. เป็นผู้วิบัติด้วยทิฏฐิ ในทิฏฐิยิ่ง
                                ๔. เป็นผู้ได้ยินได้ฟังน้อย


                                                            หน้าที่ ๑๓๔

                                ๕. เป็นผู้มีปัญญาทราม และ
                                ๖. มีพรรษาหย่อน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.
                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. เป็นผู้ไปไม่วิบัติด้วยศีล ในอธิศีล
                                ๒. เป็นผู้ไม่วิบัติด้วยอาจาระ ในอัธยาจาร
                                ๓. เป็นผู้ไม่วิบัติด้วยทิฏฐิ ในทิฏฐิยิ่ง
                                ๔. เป็นผู้ได้ยินได้ฟังมาก
                                ๕. เป็นผู้มีปัญญา และ
                                ๖. มีพรรษาได้ ๕ หรือมีพรรษาเกิน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.
                                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ แม้อื่นอีก จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้ คือ
                                ๑. ไม่รู้จักอาบัติ
                                ๒. ไม่รู้จักอนาบัติ
                                ๓. ไม่รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. ไม่รู้จักอาบัติหนัก
                                ๕. เธอจำปาติโมกข์ทั้งสองไม่ได้ดีโดยพิสดาร จำแนกไม่ได้ด้วยดี ไม่คล่องแคล่วดี
                                วินิจฉัยไม่เรียบร้อยโดยสุตตะ โดยอนุพยัญชนะ และ
                                ๖. มีพรรษาหย่อน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล จะไม่ถือนิสสัยอยู่ไม่ได้.
                                                องค์ ๖ แห่งภิกษุผู้ไม่ต้องถือนิสสัย
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่ คือ
                                ๑. รู้จักอาบัติ
                                ๒. รู้จักอนาบัติ


                                                            หน้าที่ ๑๓๕

                                ๓. รู้จักอาบัติเบา
                                ๔. รู้จักอาบัติหนัก
                                ๕. เธอจำปาติโมกข์ทั้งสองได้ดีโดยพิสดาร จำแนกดี คล่องแคล่วดี วินิจฉัยเรียบร้อย
                                โดยสุตตะ โดยอนุพยัญชนะ และ
                                ๖. มีพรรษาได้ ๕ หรือมีพรรษาเกิน ๕
                ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ นี้แล ไม่ต้องถือนิสสัยอยู่.
                                                                เรื่องถือนิสสัย จบ
                                                                อภยูวรภาณวาร จบ.
                                                                _____________
                                                                ทายัชชภาณวาร
                                                พระราหุลกุมารทรงผนวชเป็นสามเณร
                [๑๑๘] ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ในพระนครราชคฤห์ ตามพระพุทธาภิรมย์
แล้ว เสด็จจาริกไปทางพระนครกบิลพัสดุ์ เสด็จเที่ยวจาริกโดยลำดับถึงพระนครกบิลพัสดุ์ แล้ว.
ทราบว่า พระองค์ประทับอยู่ ณ นิโครธาราม เขตพระนครกบิลพัสดุ์ สักกชนบทนั้น. ครั้น
เวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงอันตรวาสกแล้ว ทรงถือบาตรจีวร เสด็จพระพุทธดำเนินไปสู่
พระราชนิเวศน์ของพระเจ้าสุทโธทนศากยะ ครั้นแล้วประทับนั่งเหนือพระพุทธอาสน์ที่เขาปูลาด
ถวาย. ครั้งนั้นพระเทวีราหุลมารดา ได้มีพระเสาวนีแก่ราหุลกุมารว่า ดูกรราหุล พระสมณะนั้น
เป็นบิดาของเจ้า เจ้าจงไปทูลขอทรัพย์มรดกต่อพระองค์ จึงราหุลกุมารเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค
ครั้นถึงแล้วได้ประทับยืนเบื้องพระพักตร์พระผู้มีพระภาค พลางกราบทูลว่า ข้าแต่พระสมณะ
พระฉายาของพระองค์เป็นสุข. ทันใดนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จอุฏฐาการจากพระพุทธอาสน์แล้ว
กลับไป จึงราหุลกุมารได้ตามเสด็จพระผู้มีพระภาคไปเบื้องหลังๆ พลางทูลขอว่า ข้าแต่พระสมณะ
ขอได้โปรดประทานทรัพย์มรดกแก่หม่อมฉัน ข้าแต่พระสมณะ ขอได้โปรดประทานทรัพย์มรดก
แก่หม่อมฉัน.

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ปัญหาและเฉลยธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๓ วันพฤหัสบดี ที่ ๑๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓

-
๑ . ๑ . ๑ ปริเยสนา ๒ อย่างตามความในพระสูตรท่านแสดงไว้อย่างไร ? ๑ . ๒ ภิกษุควรแสวงหาเลี้ยงชีพอย่างไรจึงเป็นการแสวงหาอย่างประเสริฐ ? ๑ . ๑ . ๑ แสดงว่า แสวงหาสิ่งอันมิใช่ของมีชรา พยาธิ มรณะ โสกะและสังกิเลส เป็นธรรมดา คือธรรมอันเกษมมีพระนิพพานเป็นอย่างสูง จัดเป็นอริย   ปริเยสนา   แสวงหาสิ่งอันมีชรา พยาธิ มรณะ โสกะและสังกิเลสเป็นธรรมดา ทั้งที่สภาพเช่นนั้นก็มีในตนอยู่พร้อมแล้ว จัดเป็นอนริยปริเยสนา ๑ . ๒ ภิกษุแสวงหาเลี้ยงชีพโดยอุบายอันสมควร ทั้งไม่เป็นโลกวัชชะมีโทษทางโลกและไม่เป็นปัณณัตติวัชชะ มีโทษทางพระบัญญัติ ไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ตนและผู้อื่นจึงจะเป็นการแสวงหาอย่างประเสริฐ ๒ . ๒ . ๑ ปรีชาหยั่งรู้อะไรจัดเป็นกิจจญาณ ? ๒ . ๒ สิกขาคืออะไร ?   มีเท่าไร ?   อะไรบ้าง ? ๒ . ๒ . ๑ ปรีชาหยั่งรู้ว่า ทุกข์เป็นธรรมชาติที่ควรกำหนดรู้ ทุกขสมุทัยเป็นสภาพที่ควรละเสีย ทุกขนิโรธเป็นสภาพที่ควรทำให้แจ้ง ทุกขนิโรธคามิน...
bannk

ปัญหาและเฉลยวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นเอก สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๓ วันเสาร์ ที่ ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓

-
๑ . ๑ . ๑ การตั้งญัตติและสวดอนุสาวนามีอยู่ในกรรมอะไรบ้าง ในสังฆกรรม ทั้ง ๔ ? ๑ . ๒ สังฆกรรม ๔ นั้น อย่างไหนต้องทำในสีมา อย่างไหนทำนอกสีมาก็ได้ ? ๑ . ๑ . ๑ การตั้งญัตติ มีในญัตติกรรม ญัตติทุติยกรรม และญัตติจตุตถกรรม ส่วนการสวดอนุสาวนา มีในญัตติทุติยกรรม และญัตติจตุตถกรรม ๑ . ๒ ญัตติกรรม ญัตติทุติยกรรม และญัตติจตุตถกรรม ต้องทำในสีมาเท่านั้น               ทำนอกสีมาไม่ได้ เพราะต้องตั้งญัตติ ส่วนอปโลกนกรรม ทำนอกสีมา ก็ได้ เพราะไม่ต้องตั้งญัตติ ๒ . ๒ . ๑ พัทธสีมามีกำหนดขนาดพื้นที่ไว้หรือไม่ ?   ถ้ามี กำหนดไว้อย่างไร ? ๒ . ๒ สถานที่ที่เป็นสีมาตามพระวินัยไม่ได้ มีหรือไม่ ? เพราะเหตุใด ? ๒ . ๒ . ๑ มีกำหนดไว้ คือกำหนดไม่ให้สมมติสีมาเล็กเกินไปจนจุภิกษุ ๒๑ รูป นั่งไม่ได้และไม่ให้สมมติสีมาใหญ่เกินไปกว่า ๓ โยชน์    สีมาเล็กเกินไปใหญ่เกินไป เป็นสีมาวิบัติ ...
bannk

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท สอบในสนามหลวง วันเสาร์ ที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘

-
   ๑ .   ตจปัญจกกัมมัฏฐานได้แก่อะไรบ้าง ?   จัดเป็นสมถะหรือวิปัสสนา ?   จงอธิบาย    ๑.   ได้แก่ เกสา โลมา นขา ทันตา และตโจ ฯ   เป็นได้ทั้งสมถะและวิปัสสนา   ถ้าเพ่ง        กำหนดยังจิตให้สงบด้วยภาวนา เป็นสมถะ ถ้าเพ่งพิจารณาถึงความแปรปรวน        เปลี่ยนแปลงไป หรือให้เห็นว่าเป็นทุกข์ คือทนอยู่ได้ยากและทนอยู่ไม่ได้ ต้อง        เสื่อมสลายไปในที่สุด หรือให้เห็นว่าเป็นอนัตตา บังคับบัญชาไม่ได้ ไม่ใช่ตัวตน        พิจารณาเช่นนี้เป็นวิปัสสนา ฯ ๒ .   มหาภูตรูป คือ อะไร ?   มีความเกี่ยวเนื่องกับอุปาทายรูปอย่างไร ?   ๒ .   คือ รูป ที่เป็นใหญ่เป็นประธาน อันประกอบด้วย ธาตุ ๔ ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ ลม ฯ           เป็นที่ตั้งอาศัยแห่งรูปย่อยซึ่งเรียกว่าอุปาทายรูป   เมื่อรูปใหญ่แตกทำลายไป       อุปาทายรูปที่อิงอาศัยมหาภูตรูปนั้นก็แตกทำลายไปด้วย ฯ   ๓ . พระพุทธเจ้าทรงป...
bannk