ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. ข้อใด เป็นวิธีปฏิบัติทำให้จิตผ่องใส ?
ก. ไหว้พระสวดมนต์ ข. เจริญกัมมัฏฐาน
ค. เดินจงกรม ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๒. ข้อใด เป็นผลของการเจริญกัมมัฏฐาน ?
ก. สุขภาพจิตดี ข. หลับตื่นเป็นสุข
ค. ทำงานอย่างมีสติ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓. เมื่อกล่าวบทว่า “อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ …” ควรระลึกถึงอะไร ?
ก. พระพุทธคุณ ข. พระธรรมคุณ
ค. พระสังฆคุณ ง. พระรัตนตรัย
คำตอบ : ก
๔. บทว่า “สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม …” ควรระลึกถึงอะไร ?
ก. พระพุทธคุณ ข. พระธรรมคุณ
ค. พระสังฆคุณ ง. พระรัตนตรัย
คำตอบ : ข
๕. บทว่า “สุปฏิปนฺโน ภควโต …” ควรระลึกถึงอะไร ?
ก. พระพุทธคุณ ข. พระธรรมคุณ
ค. พระสังฆคุณ ง. พระรัตนตรัย
คำตอบ : ค
๖. พระสังฆรัตนะ หมายถึงพระสงฆ์ประเภทใด ?
ก. สมมุติสงฆ์ ข. อริยสงฆ์
ค. พระอรหันต์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
๗. จักรู้แจ้งสรรพสิ่งตามความเป็นจริง ต้องเจริญอะไร ?
ก. กัมมัฏฐาน ข. สมถกัมมัฏฐาน
ค. วิปัสสนากัมมัฏฐาน ง. อนุสสติกัมมัฏฐาน
คำตอบ : ค
๘. รู้อย่างไร จึงเรียกว่ารู้ตามความเป็นจริง ?
ก. รู้ว่าไม่เที่ยง ข. รู้ว่าเป็นทุกข์
ค. รู้ว่าเป็นอนัตตา ง. รู้ว่าเป็นไตรลักษณ์
คำตอบ : ง
๙. กาม มีโทษโดยรวมแก่สัตว์โลกอย่างไร ?
ก. ทำให้ข้องอยู่ในโลก ข. ทำให้รบราฆ่าฟันกัน
ค. ทำให้เห็นแก่ตัว ง. ทำให้แข่งขันกันในโลก
คำตอบ : ก
๑๐. คำว่า “อิจฉาริษยา” มาจากคำบาลีใด ?
ก. ราคะ ข. โทสะ
ค. อิจฉา ง. อิสสา
คำตอบ : ง
๑๑. บูชาอย่างไหน พระพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นเลิศของการบูชา ?
ก. อามิสบูชา ข. ปฏิบัติบูชา
ค. สักการบูชา ง. ธรรมบูชา
คำตอบ : ข
๑๒. “ปูชนียบุคคล” ในเรื่องบูชา ๒ หมายถึงบุคคลเช่นไร ?
ก. คนดีมีเมตตา ข. คนดีของสังคม
ค. คนที่ควรบูชายกย่อง ง. คนปฏิบัติธรรม
คำตอบ : ค
๑๓. ศิษย์ปฏิบัติต่อครูอาจารย์อย่างไร จึงเรียกว่าปฏิบัติบูชา ?
ก. จัดพิธีไหว้ครูทุกปี ข. ให้ของขวัญวันเกิด
ค. ปฏิบัติยามเจ็บไข้ ง. ปฏิบัติตามคำสอน
คำตอบ : ง
๑๔. เมื่อมีผู้มาเยือน ควรปฏิสันถารอย่างไร ?
ก. ต้อนรับให้ควรแก่ฐานะ ข. แนะนำประโยชน์ให้
ค. ถามถึงธุระที่มาเยือน ง. รู้หน้าไม่รู้ใจไม่เปิดประตู
คำตอบ : ก
๑๕. ผู้ถูกกามวิตกครอบงำ มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?
ก. อยากได้ของคนอื่น ข. โกงเมื่อมีโอกาส
ค. เห็นแก่ตัวเห็นแก่ได้ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๑๖. จะบรรเทากามวิตกนั้น ด้วยวิธีใด ?
ก. หมั่นแผ่เมตตา ข. หมั่นบริจาค
ค. หมั่นเข้าวัด ง. หมั่นฟังธรรม
คำตอบ : ข
๑๗. ผู้ถูกพยาบาทวิตกครอบงำ มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?
ก. ลอบยิงด้วยปืน ข. ลอบวางระเบิด
ค. ดักฆ่ากลางทาง ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๑๘. จะบรรเทาพยาบาทวิตกนั้น ด้วยวิธีใด ?
ก. แผ่เมตตา - ให้อภัย ข. แผ่กรุณา - ให้อภัย
ค. แผ่มุทิตา - ให้อภัย ง. วางอุเบกขา - ให้อภัย
คำตอบ : ก
๑๙. “ปล่อยเงินกู้ คิดดอกแพง” สงเคราะห์เข้าในอกุศลวิตกใด ?
ก. กามวิตก ข. พยาบาทวิตก
ค. วิหิงสาวิตก ง. ข้อ ก. และ ค. ถูก
คำตอบ : ง
๒๐. คนที่ไม่รู้จักบาปบุญคุณโทษ เพราะถูกไฟชนิดใดแผดเผา ?
ก. ไฟคือราคะ ข. ไฟคือโทสะ
ค. ไฟคือโมหะ ง. ไฟคือตัณหา
คำตอบ : ค
๒๑. คนที่มักโกรธ มักมีอารมณ์เสีย เพราะถูกไฟชนิดใดแผดเผา ?
ก. ไฟคือราคะ ข. ไฟคือโทสะ
ค. ไฟคือโมหะ ง. ไฟทั้ง ๓ ชนิด
คำตอบ : ข
๒๒. คนถูกไฟคือราคะแผดเผา มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?
ก. ละเมิดทางเพศ ข. ยกพวกตีกัน
ค. เครียดหงุดหงิด ง. ไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์
คำตอบ : ก
๒๓. ประชาธิปไตยที่แท้จริง มุ่งประโยชน์ของใคร ?
ก. ของชาติ ข. ของประชาชน
ค. ของสังคม ง. ของพรรคการเมือง
คำตอบ : ข
๒๔. ประชาธิปไตยล้มเหลว เพราะขาดอธิปเตยยะข้อใด ?
ก. อัตตาธิปเตยยะ ข. โลกาธิปเตยยะ
ค. ธัมมาธิปเตยยะ ง. อนาธิปเตยยะ
คำตอบ : ค
๒๕. “แย่งอำนาจกันครอง” จัดเป็นตัณหาอะไร ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลสตัณหา
คำตอบ : ข
๒๖. “พอสมหวังเป็นสุข ไม่นานก็เป็นทุกข์ อยากได้สูงยิ่งขึ้นไปอีก” จัดเป็น
ตัณหาข้อใด ?
ตัณหาข้อใด ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๒๗. “รักษากายไม่ให้วิปริต รักษาจิตอย่าให้วิปลาส วาจามีศีลสุขล้ำ” ชื่อว่า
ปฏิบัติตามข้อใด ?
ปฏิบัติตามข้อใด ?
ก. วินัยปิฎก ข. สุตตันตปิฎก
ค. อภิธรรมปิฎก ง. ทั้งสามปิฎก
คำตอบ : ง
๒๘. การเล่าเรียนพระพุทธพจน์ คือพระไตรปิฎก จัดเป็นสัทธรรมใด ?
ก. ปริยัติ ข. ปฏิบัติ
ค. ปฏิเวธ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ก
๒๙. การช่วยเหลือผู้ประสบภัย สงเคราะห์เข้าในพุทธจริยาใด ?
ก. พุทธัตถจริยา ข. ญาตัตถจริยา
ค. โลกัตถจริยา ง. อัตตัตถจริยา
คำตอบ : ค
๓๐. อาการเช่นไรเรียกว่า “วัฏฏะ” ?
ก. การเวียนเทียน ข. การเวียนว่ายตายเกิด
ค. การแก่ เจ็บ ตาย ง. การเวียนศพรอบเมรุ
คำตอบ : ข
๓๑. “ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว” มีความหมายตรงกับวัฏฏะใด ?
ก. กิเลส ข. กรรม
ค. วิบาก ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
๓๒. การฝึกฝนพัฒนาในข้อใด จัดเป็นจิตตสิกขา ?
ก. รักษาจิตให้มีสิกขา ข. รักษาจิตให้อยู่ในอำนาจ
ค. รักษาจิตให้รู้แจ้งธรรม ง. รักษาจิตให้หมดตัณหา
คำตอบ : ข
๓๓. เมื่อเกิดอารมณ์โกรธผู้อื่น ควรปฏิบัติอย่างไร ?
ก. รีบไปทำกิจอื่นก่อน ข. ตั้งสติแผ่เมตตา
ค. อดกลั้นหายใจลึกๆ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๔. ควรปฏิบัติต่อคนที่โกรธเราอย่างไร ?
ก. อดกลั้นไม่โกรธตอบ ข. แผ่เมตตาให้เสมอ
ค. หมั่นทำดีให้ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๕. เมตตา ควรแผ่ให้แก่สัตว์จำพวกใด ?
ก. สัตว์ทุกจำพวก ข. สัตว์ผู้ประสบทุกข์
ค. สัตว์ผู้ประสบสุข ง. สัตว์ที่ตายแล้ว
คำตอบ : ก
๓๖. กรุณา ควรแผ่ให้แก่สัตว์จำพวกใด ?
ก. สัตว์ทุกจำพวก ข. สัตว์ผู้ประสบทุกข์
ค. สัตว์ผู้ประสบสุข ง. สัตว์ผู้ใกล้ตาย
คำตอบ : ข
๓๗. จะแก้โรคริษยาด้วยวิธีใด ?
ก. หมั่นเจริญเมตตา ข. หมั่นเจริญกรุณา
ค. หมั่นเจริญมุทิตา ง. หมั่นเจริญอุเบกขา
คำตอบ : ค
๓๘. คนมีจิตตระหนี่เห็นแก่ตัว ควรฟังอนุปุพพีกถาข้อใด ?
ก. ทานกถา ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา ง. กามาทีนวกถา
คำตอบ : ก
๓๙. อนุปุพพีกถาข้อใด ส่งเสริมให้ไม่ฆ่าและไม่เบียดเบียนกัน ?
ก. ทานกถา ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา ง. ข้อ ก. และ ข. ถูก
คำตอบ : ข
๔๐. ผู้ประกอบด้วยวัณณมัจฉริยะ มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?
ก. เห็นแก่ตัว ข. กลัวคนอื่นจะดีกว่า
ค. ปากว่าตาขยิบ ง. ชอบมุบมิบเป็นของตัว
คำตอบ : ข
๔๑. คนสัทธาจริต มักชอบเชื่อข่าวลือ ควรแก้ด้วยวิธีใด ?
ก. ฟังหลาย ๆ ด้าน ข. คบหาบัณฑิต
ค. พิจารณาหาเหตุผล ง. หมั่นฟังเทศน์
คำตอบ : ค
๔๒. คนไม่รู้จริง ไม่วิเคราะห์ แต่ชอบวิจารณ์ จัดเป็นคนจริตอะไร ?
ก. สัทธาจริต ข. วิตกจริต
ค. พุทธิจริต ง. โมหจริต
คำตอบ : ก
๔๓. พิจารณาเห็นร่างกายไม่งาม ปฏิกูลเหมือนซากศพ ช่วยบรรเทาจริต
อะไรได้ ?
อะไรได้ ?
ก. ราคจริต ข. โทสจริต
ค. โมหจริต ง. วิตกจริต
คำตอบ : ก
๔๔. ผู้มีความรู้คู่คุณธรรม เก่ง ดี ไม่โกง อนุโลมตามพุทธคุณใด ?
ก. สมฺมาสมฺพุทฺโธ ข. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
ค. สุคโต โลกวิทู ง. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
คำตอบ : ข
๔๕. เมื่อพบพระสงฆ์ในที่ใด ควรทำความเคารพแล้วระลึกถึง … ?
ก. พระพุทธคุณ ข. พระธรรมคุณ
ค. พระสังฆคุณ ง. ขอให้พระคุ้มครองตน
คำตอบ : ค
๔๖. ข้อใด เป็นผลของทานบารมี ?
ก. มีปัญญามาก ข. มีบริวารมาก
ค. มีอายุยืน ง. มีรูปงาม
คำตอบ : ข
๔๗. คนที่ตั้งใจแน่วแน่ จะไม่เสพสิ่งเสพติด ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีใด ?
ก. ขันติบารมี ข. สีลบารมี
ค. อุเบกขาบารมี ง. อธิษฐานบารมี
คำตอบ : ง
๔๘. “รุดไปข้างหน้า ดีกว่านั่งเต๊ะท่าอยู่กับที่” หมายถึงบารมีใด ?
ก. ปัญญาบารมี ข. วิริยบารมี
ค. สัจจบารมี ง. ขันติบารมี
คำตอบ : ข
๔๙. ผู้พลีชีพเพื่อชาติ จัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?
ก. ทานบารมี ข. ทานอุปบารมี
ค. ทานปรมัตถบารมี ง. เมตตาบารมี
คำตอบ : ค
๕๐. “โชติ โชติปรายโน สว่างมาสว่างไป” มีความหมายตรงกับข้อใด ?
ก. ชนกกรรม ข. อุปัตถัมภกกรรม
ค. อุปปีฬกกรรม ง. อุปฆาตกกรรม
คำตอบ : ข