ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๓
1. ข้อใด เป็นความหมายของคำว่า สมถะ ?
ก. อุบายเรืองปัญญา ข. อุบายสงบกาย
ค. อุบายสงบใจ ง. อุบายสงบวาจา
คำตอบ : ค
2. ผลของการเจริญวิปัสสนาคืออะไร ?
ก. ความจำดี ข. เห็นแจ้งไตรลักษณ์
ค. จิตผ่องใส ง. รู้อดีตอนาคต
คำตอบ : ข
3. ข้อใด จัดเป็นกิเลสกาม ?
ก. หัวดื้อ ข. งมงายไร้สาระ
ค. ถือพรรคถือพวก ง. อิจฉาริษยา
คำตอบ : ง
4. กามเป็นเหตุให้สัตว์หลงติดอยู่ในโลก เรียกว่าอะไร ?
ก. กามคุณ ข. กามกิเลส
ค. กามตัณหา ง. กามาสวะ
คำตอบ : ก
5. ข้อใด เป็นปฏิบัติบูชา ?
ก. ตักบาตรทุกเช้า ข. ถวายสังฆทานทุกวัน
ค. ปล่อยนกปล่อยปลา ง. ทำความดีสม่ำเสมอ
คำตอบ : ง
6. ปูชนียบุคคล หมายถึงบุคคลประเภทใด ?
ก. คนร่ำรวยทรัพย์ ข. คนที่วางตนน่ายกย่อง
ค. คนเรียนจบสูง ง. คนปฏิบัติตามกฎหมาย
คำตอบ : ข
7. เมื่อมีผู้มาเยือน ควรต้อนรับตามหลักปฏิสันถารอย่างไร ?
ก. แนะนำประโยชน์ให้ ข. ต้อนรับให้สมฐานะ
ค. ถามถึงสิ่งที่ต้องการ ง. ถามถึงธุระที่มา
คำตอบ : ข
8. ข้อใด เป็นเหตุให้เกิดสุขทางใจ ?
ก. มีจิตเมตตา ข. มีการงานดี
ค. มีทรัพย์มาก ง. มีตำแหน่งสูง
คำตอบ : ก
9. ผู้ถูกวิหิงสาวิตกครอบงำ มักมีพฤติกรรมอย่างไร
ก. ฝักใฝ่ในกาม ข. โลภอยากได้
ค. ปองร้ายผู้อื่น ง. ทรมานสัตว์
คำตอบ : ง
10. เมื่อถูกวิหิงสาวิตกครอบงำ จะบรรเทาได้อย่างไร ?
ก. เจริญเมตตา ข. เจริญกรุณา
ค. เจริญมุทิตา ง. เจริญอุเบกขา
คำตอบ : ข
11. คิดอย่างไร จัดเป็นเนกขัมมวิตก ?
ก. คิดออกบวช ข. คิดหนีปัญหา
ค. คิดทำร้ายตัวเอง ง. คิดอยากแต่งงาน
คำตอบ : ก
12. ธรรมข้อใด บรรเทาพยาบาทวิตกได้ ?
ก. เมตตา ข. กรุณา
ค. มุทิตา ง. อุเบกขา
คำตอบ : ก
13. ราคะ โทสะ โมหะ เรียกว่าไฟเพราะเหตุใด ?
ก. ทำให้กายร้อน ข. ทำให้ใจร้อน
ค. ทำให้เกิดโรค ง. ทำให้เครียด
คำตอบ : ข
14. ทำความดีเพราะอยากให้คนยกย่อง จัดเข้าในข้อใด ?
ก. โลกาธิปเตยยะ ข. อัตตาธิปเตยยะ
ค. ธัมมาธิปเตยยะ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ก
15. ข้อใด เป็นความหมายของคำว่า ญาณ ?
ก. สมาธิชั้นสูง ข. ปัญญาหยั่งรู้
ค. แสดงฤทธิ์ได้ ง. การเข้าฌาน
คำตอบ : ข
16. อยากฆ่าตัวตายเพราะเกรดตก อกหัก รักคุด จัดเป็นตัณหาใด ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลส ตัณหา
คำตอบ : ค
17. อยากเป็นใหญ่ จัดเป็นตัณหาอะไร ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลส ตัณหา
คำตอบ : ข
18. ในเรื่องปาฏิหาริย์ พระพุทธเจ้าทรงยกย่องข้อใด ?
ก. อิทธิปาฏิหาริย์ ข. อาเทสนาปาฏิหาริย์
ค. อนุสาสนีปาฏิหาริย์ ง. ยมกปาฏิหาริย์
คำตอบ : ค
19. โลกัตถจริยา ตรงกับข้อใด ?
ก. ช่วยคนให้พ้นทุกข์ ข. ประกาศคำสอน
ค. บัญญัติสิกขาบท ง. เทศน์โปรดพระญาติ
คำตอบ : ก
20. ข้อใด กล่าวความหมายของวัฏฏะได้ถูกต้องที่สุด ?
ก. ทำกรรมแล้วกิเลสจึงเกิด ข. กิเลสเกิดแล้วจึงมีวิบาก
ค. วิบากเกิดจึงมีกรรม ง. กิเลสเกิดแล้วให้ทำกรรม
คำตอบ : ง
21. กรรมใดใครก่อ กรรมนั้นย่อมตามสนอง ตรงกับข้อใด ?
ก. กิเลส ข. กรรม
ค. วิบาก ง. สงสาร
คำตอบ : ค
22. อานิสงส์ของการปฏิบัติไตรสิกขา คือข้อใด ?
ก. กำจัดทุกข์ ข. กำจัดโศก
ค. กำจัดภัย ง. กำจัดกิเลส
คำตอบ : ง
23. ผู้ไม่คิดจองเวรผู้อื่น ชื่อว่าประพฤติอปัสเสนธรรมข้อใด ?
ก. พิจารณาแล้วเว้น ข. พิจารณาแล้วบรรเทา
ค. พิจารณาแล้วเสพ ง. พิจารณาแล้วอดกลั้น
คำตอบ : ข
24. ยาบ้าและสิ่งเสพติด พิจารณาแล้วควรทำอย่างไร ?
ก. เสพ ข. อดกลั้น
ค. เว้น ง. บรรเทา
คำตอบ : ค
25. ทำอย่างไร จึงจะไม่ริษยาผู้อื่น ?
ก. หมั่นเจริญเมตตา ข. หมั่นเจริญกรุณา
ค. หมั่นเจริญมุทิตา ง. หมั่นเจริญอุเบกขา
คำตอบ : ค
26. อัปปมัญญาข้อใด เป็นคุณให้เกิดความเที่ยงธรรม ?
ก. เมตตา ข. กรุณา
ค. มุทิตา ง. อุเบกขา
คำตอบ : ง
27. คำว่า พระสกทาคามี แปลว่าอะไร ?
ก. ผู้เกิดอีกครั้งเดียว ข. ผู้ไม่เกิดอีก
ค. ผู้เวียนว่ายตายเกิด ง. ผู้ไม่มาสู่ภพนี้อีก
คำตอบ : ก
28. พรหมโลกชั้นสุทธาวาส เป็นที่บังเกิดของพระอริยบุคคลชั้นใด ?
ก. พระโสดาบัน ข. พระอนาคามี
ค. พระสกทาคามี ง. พระอรหันต์
คำตอบ : ข
29. กาม ภพ ทิฏฐิ อวิชชา เรียกว่าโยคะ เพราะเหตุใด ?
ก. เผาใจให้ร้อนรุ่ม ข. หมักดองในสันดาน
ค. ผูกสัตว์ไว้ในโลก ง. ประกอบสัตว์ไว้ในภพ
คำตอบ : ง
30. โอฆะข้อใด ทำให้เกิดความมืดบอดทางปัญญา ?
ก. กาโมฆะ ข. ทิฏโฐฆะ
ค. อวิชโชฆะ ง. ภโวฆะ
คำตอบ : ค
31. บุคคลเช่นใด เรียกว่าอุบาสกอุบาสิกา ?
ก. ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย ข. ผู้ศึกษาพระรัตนตรัย
ค. ผู้ไหว้พระรัตนตรัย ง. ผู้อาศัยพระรัตนตรัย
คำตอบ : ก
32. ผู้อาจรู้ธรรมเมื่อท่านอธิบายความแห่งข้อนั้น ตรงกับข้อใด ?
ก. อุคฆฏิตัญญู ข. วิปจิตัญญู
ค. เนยยะ ง. ปทปรมะ
คำตอบ : ข
33. ผู้พอจะแนะนำได้ เปรียบได้กับบัวชนิดใด ?
ก. บัวพ้นน้ำ_ข. บัวเสมอน้ำ
ค. บัวจะพ้นน้ำวันต่อไป ง. บัวจมอยู่ในโคลนตม
คำตอบ : ค
34. คนที่มีใจตระหนี่ ควรฟังอนุปุพพีกถาข้อใด ?
ก. ทานกถา ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา ง. กามาทีนวกถา
คำตอบ : ก
35. อนุปุพพีกถาข้อใด สนับสนุนส่งเสริมการไม่เบียดเบียนกัน ?
ก. ทานกถา ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา ง. กามาทีนวกถา
คำตอบ : ข
36. ครูไม่สอนวิชาทั้งหมดแก่ศิษย์ เพราะกลัวรู้ทัน จัดเป็นมัจฉริยะข้อใด ?
ก. กุลมัจฉริยะ ข. ลาภมัจฉริยะ
ค. วัณณมัจฉริยะ ง. ธัมมมัจฉริยะ
คำตอบ : ง
37. ความตระหนี่หวงแหน มีอะไรเป็นสมุฏฐาน ?
ก. โลภะ ข. โทสะ
ค. โมหะ ง. มานะ
คำตอบ : ก
38. คนทุจริตคิดมิชอบ เพราะถูกมารประเภทใดครอบงำ ?
ก. กิเลสมาร ข. เทวปุตตมาร
ค. ขันธมาร ง. อภิสังขารมาร
คำตอบ : ก
39. มารข้อใด ตัดโอกาสทำความดีได้เด็ดขาด ?
ก. กิเลสมาร ข. มัจจุมาร
ค. ขันธมาร ง. อภิสังขารมาร
คำตอบ : ก
40. ความทุกข์ทางใจ จัดเป็นเวทนาอะไร ?
ก. สุข ข. ทุกข์
ค. โสมนัส ง. โทมนัส
คำตอบ : ง
41. ความมีเมตตา ช่วยแก้ไขคนที่มีจริตเช่นไร ?
ก. ราคจริต ข. โทสจริต
ค. โมหจริต ง. วิตักกจริต
คำตอบ : ข
42. เชื่อคนง่าย เป็นผู้มีจริตใด ?
ก. สัทธาจริต ข. พุทธิจริต
ค. ราคจริต ง. วิตักกจริต
คำตอบ : ก
43. บทสวดใด จัดเป็นธรรมคุณ ?
ก. อิติปิ โส ภควา ข. สฺวากฺขาโต
ค. สุปฏิปนฺโน ง. มยํ ภนฺเต
คำตอบ : ข
44. ธรรมที่ควรน้อมเข้ามาสู่ตน ตรงกับข้อใด ?
ก. ไตรรัตน์ ข. ไตรลักษณ์
ค. ไตรสิกขา ง. ไตรทวาร
คำตอบ : ค
45. ผู้มีสมาธิในการเรียน เทียบได้กับวิสุทธิข้อใด ?
ก. สีลวิสุทธิ ข. จิตตวิสุทธิ
ค. ทิฏฐิวิสุทธิ ง. ญาณทัสสนวิสุทธิ
คำตอบ : ข
46. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ตรงกับพุทธคุณข้อใด ?
ก. อรหํ_ข. พุทฺโธ
ค. โลกวิทู ง. ภควา
คำตอบ : ข
47. ความรู้คู่คุณธรรม อนุโลมตามพุทธคุณข้อใด ?
ก. สมฺมาสมฺพุทฺโธ ข. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
ค. สุคโต โลกวิทู ง. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
คำตอบ : ข
48. ผู้ควรรับของทำบุญ ตรงกับสังฆคุณข้อใด ?
ก. อาหุเนยฺโย ข. ปาหุเนยฺโย
ค. ทกฺขิเณยฺโย ง. อญฺชลิกรณีโย
คำตอบ : ค
49. ข้อใด เป็นผลของทานบารมี ?
ก. มีรูปงาม ข. มีปัญญามาก
ค. มีอายุยืน ง. มีทรัพย์มาก
คำตอบ : ง
50. กรรมที่ให้ผลก่อนกรรมอื่นทั้งหมด ได้แก่ข้อใด ?
ก. ชนกกรรม ข. ครุกรรม
ค. พหุลกรรม ง. กตัตตากรรม
คำตอบ : ข