ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๓ วันเสาร์ ที่ ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓
¤ÓÊÑè§ ¨§àÅ×Í¡¤ÓµÍº·Õè¶Ù¡·ÕèÊØ´à¾Õ§¤ÓµÍºà´ÕÂÇ â´Â¡Ò¡ºÒ·ã¹ªèͧ¢Í§¢éÍ
·Õèµéͧ¡Òà ŧ㹡ÃдÒɤӵͺ ãËéàÇÅÒ õð ¹Ò·Õ (ñðð ¤Ðá¹¹)
| ๑. | คำว่า “ นิพพิทา ” ตรงกับความในข้อใด ? | ||||||
| ก. | ความดับ | ข. | ความหน่ายทุกข์ | ||||
| ค. | ความเบื่ออาหาร | ง. | ความเบื่อหน่ายการเรียน | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๒. | ผู้ใดจักระวังจิต ผู้นั้น…? | ||||||
| ก. | จักพ้นจากบ่วงแห่งมาร | | | ||||
| ข. | จักพ้นจากความทุกข์ใจ | | | ||||
| ค. | จักพ้นจากความเขลา | | | ||||
| ง. | จักมีความสุขกายสุขใจ | | | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๓. | รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ จัดเป็น…? | ||||||
| ก. | มหาภูตรูป | ข. | อุปาทายรูป | ||||
| ค. | ของนอกกาย | ง. | บ่วงแห่งมาร | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๔. | ผู้ใดเห็นตามเป็นจริงด้วยปัญญาว่า “ สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง ” ผู้นั้น…? | ||||||
| ก. | ย่อมหน่ายในทุกข์ | ข. | ย่อมพ้นจากทุกข์ | ||||
| ค. | ย่อมหมดสิ้นทุกข์ | ง. | ย่อมเมาในทุกข์ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๕. | ข้อใด ไม่จัดเป็นอนัตตา ? | ||||||
| ก. | ขันธ์ ๕ | ข. | จิต เจตสิก รูป นิพพาน | ||||
| ค. | พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ | ง. | ไม่มีข้อใดถูก | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๖. | หนาว ร้อน หิว กระหาย ปวดอุจจาระ ปวดปัสสาวะ เป็นทุกข์ประเภทไหน ? | ||||||
| ก. | สภาวทุกข์ | ข. | ปกิณณกทุกข์ | ||||
| ค. | นิพัทธทุกข์ | ง. | สหคตทุกข์ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๗. | โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส อุปายาส เป็นทุกข์ประเภทไหน ? | ||||||
| ก. | สภาวทุกข์ | ข. | ปกิณณกทุกข์ | ||||
| ค. | นิพัทธทุกข์ | ง. | สหคตทุกข์ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๘. | ข้อว่า “ เนโสหมัสมิ นั่นมิใช่เรา ” เป็นคำแสดงความของ…? | ||||||
| ก. | อนัตตตา | ข. | ทุกขตา | ||||
| ค. | อนิจจตา | ง. | นิพพานตา | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๙. | ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เป็นทุกข์ประเภทไหน ? | ||||||
| ก. | สภาวทุกข์ | ข. | ปกิณณกทุกข์ | ||||
| ค. | นิพัทธทุกข์ | ง. | สหคตทุกข์ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๑๐. | ราคะ โทสะ โมหะ ในอาทิตตปริยายสูตร เป็นทุกข์ประเภทไหน ? | ||||||
| ก. | พยาธิทุกข์ | ข. | สันตาปทุกข์ | ||||
| ค. | วิปากทุกข์ | ง. | วิวาทมูลกทุกข์ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๑๑. | ท่านเห็นว่า ข้อใดกล่าวผิดจากหลักพระพุทธศาสนา ? | ||||||
| ก. | วิมุตติที่เป็นโลกิยะ ก็มี | ข. | วิมุตติที่เป็นโลกุตตระ ก็มี | ||||
| ค. | วิมุตติข้อสุดท้าย เป็นโลกุตตระ | ง. | วิมุตติข้อที่ ๖ เป็นโลกุตตระ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๑๒. | การเล็งเห็นว่า “ สังขารเป็นทุกข์ คือเป็นโทษ ” จัดเป็น…? | ||||||
| ก. | อาทีนวญาณ | ข. | อุทยัพพยญาณ | ||||
| ค. | ภังคญาณ | ง. | นิพพิทาญาณ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๑๓. | คำว่า “ สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี ” ความสงบในที่นี้ คืออะไร ? | ||||||
| ก. | สงบจากเวร | ข. | สงบจากกิเลสาสวะ | ||||
| ค. | สงบจากความวุ่นวาย | ง. | สงบจากสงคราม | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๑๔. | คำว่า “ มีลูกศรอันถอนแล้ว ” (อัพพุฬหสัลโล) เป็นคุณบทของ…? | ||||||
| ก. | ความเพียร | ข. | พระสงฆ์ | ||||
| ค. | พระอรหันต์ | ง. | พระนิพพาน | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๑๕. | ผู้บรรลุอนุปาทิเสสนิพพานแล้ว ย่อมเข้าถึง…? | ||||||
| ก. | แดนสุขาวดี | ข. | อายตนนิพพาน | ||||
| ค. | อัตตาสมบูรณ์ | ง. | ความว่างเปล่า หรืออนัตตา | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๑๖. | ถ้าจะเข้าใกล้พระนิพพาน ต้องทำอย่างไร ? | ||||||
| ก. | ต้องมีฌาน | ข. | ต้องมีปัญญา | ||||
| ค. | ต้องมีญาณ | ง. | ข้อ ก. และ ข. ถูก | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๑๗. | ที่เรียกว่า “ พระนิพพาน ” เพราะเหตุผลข้อใด ? | ||||||
| ก. | เพราะละความโลภได้ | ข. | เพราะละความโกรธได้ | ||||
| ค. | เพราะละตัณหาได้ | ง. | เพราะปล่อยวางเสียได้ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๑๘. | ข้อใดเป็นคำแปลของคำว่า “ อบาย ” ? | ||||||
| ก. | ขวางโลก | ข. | โลกปราศจากความเจริญ | ||||
| ค. | แดนแห่งความเจริญ | ง. | ตกต่ำ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๑๙. | การที่พระพุทธศาสนากล่าวเรื่องสังสารวัฏฏ์ไว้ แสดงว่า…? | ||||||
| ก. | นรก - สวรรค์ มีอยู่จริง | ข. | ข่มขู่ชาวโลกให้กลัว | ||||
| ค. | ให้ความหวังแก่คนตกทุกข์ | ง. | นรกคือคุก สวรรค์คือสถานเริงรมย์ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๒๐. | คำว่า “ เปรต ” ข้อใดกล่าวถูกต้องที่สุด ? | ||||||
| ก. | ผู้ละโลกนี้ไปแล้ว | ข. | ภูมิของสัตว์ผู้มีบาปกรรม | ||||
| ค. | มีปรากฏในพระไตรปิฎก | ง. | ถูกทุกข้อ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๒๑. | ข้อใด เป็นความหมายของสมถกัมมัฏฐาน ? | ||||||
| ก. | การถือธุดงค์ | ข. | การเข้าป่าหาวิเวก | ||||
| ค. | ฐานแห่งการทำใจให้สงบ | ง. | อารมณ์ต่าง ๆ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๒๒. | กสิณ ๑๐ นั้น มีความสำคัญอยู่ที่ข้อใด ? | ||||||
| ก. | การภาวนา | ข. | การเพ่งบริกรรม | ||||
| ค. | การพิจารณา | ง. | การตัดสิน | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๒๓. | อสุภ ๑๐ ว่าด้วยเรื่องใด ? | ||||||
| ก. | การพิจารณาซากศพ | ข. | การพิจารณาความงาม | ||||
| ค. | การเพ่งดูพยับแดด | ง. | การภาวนาพุทธคุณ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๒๔. | คำว่า “ มรรค ” ในพระบาลีว่า “ àÍàÊÇ Á¤Ú⤠¹µÚ¶Úâ ·ÊÚʹÊÚÊ ÇÔÊØ·Ú¸ÔÂÒ ” หมายถึง…? | ||||||
| ก. | มรรค ๔ | ข. | สัคคมรรค ทางไปสวรรค์ | ||||
| ค. | อปายมรรค ทางไปอบาย | ง. | มรรค ๘ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๒๕. | อุปสมานุสสติ ท่านให้ระลึกถึงอะไร ? | ||||||
| ก. | อรัญราวป่า | ข. | พระนิพพาน | ||||
| ค. | คุณความดี | ง. | อุปมาอุปมัย | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๒๖. | การเจริญมรณัสสติ จะได้อะไร ? | ||||||
| ก. | ได้ความกล้าหาญ | ข. | ได้ความไม่ประมาท | ||||
| ค. | ได้มนุษยสมบัติ | ง. | ได้ความวางเฉย | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๒๗. | “ ขอสัตว์ทั้งหลาย จงพ้นจากทุกข์เถิด ” เนื้อความนี้ตรงกับข้อใด ? | ||||||
| ก. | อานาปานสติ | ข. | เมตตาพรหมวิหาร | ||||
| ค. | กรุณาพรหมวิหาร | ง. | มุทิตาพรหมวิหาร | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๒๘. | ท่านให้พิจารณาอาหารโดยความเป็นของปฏิกูล เพื่ออะไร ? | ||||||
| ก. | เพื่อเห็นใจคนยากจน | ข. | เพื่อความไม่มีโรค | ||||
| ค. | เพื่อความไม่ยินดีติดใจในรส | ง. | เพื่อเห็นความจริงตามธรรมชาติ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๒๙. | จตุธาตุววัตถานนั้น ท่านให้กำหนดอะไร ? | ||||||
| ก. | กำหนดโลกธาตุ | ข. | กำหนดธาตุ ๑๘ | ||||
| ค. | กำหนดรูปธาตุ | ง. | กำหนดรูปกาย โดยความเป็นธาตุ ๔ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๓๐. | สมถกัมมัฏฐานนั้นมี…? | ||||||
| ก. | การภาวนาเป็นกิจ | ข. | อารมณ์ภาวนา ๔๐ | ||||
| ค. | ความสงบใจเป็นผล | ง. | ถูกทุกข้อ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๓๑. | คำว่า “ วิปัสสนา ” ตรงกับความในข้อใด ? | ||||||
| ก. | ปัญญาเห็นตามความเป็นจริง | ข. | ปัญญาอันติดตัวมาแต่กำเนิด | ||||
| ค. | ความรู้แจ้งตำราทุกแขนง | ง. | ความรู้แจ้งในพุทธภาวะ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๓๒. | ความเป็นของไม่เที่ยง ปรากฏที่ไหน ? | ||||||
| ก. | ที่สังขารทั้งปวง | ข. | ที่อัตตาทั้งปวง | ||||
| ค. | ที่ธรรมทั้งปวง | ง. | ถูกทุกข้อ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๓๓. | ท่านให้เราเจริญวิปัสสนา เพื่ออะไร ? | ||||||
| ก. | เพื่อความสงบกาย | ข. | เพื่อความสงบใจ | ||||
| ค. | เพื่อถอนความถือมั่นด้วยตัณหา | ง. | เพื่อถอนอนัตตาออกไป | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๓๔. | ข้อใด จัดเป็นอนิจจลักษณะ ? | ||||||
| ก. | ของไม่เที่ยง | ข. | ภาวะไม่เที่ยง | ||||
| ค. | เครื่องหมายให้กำหนดรู้ว่าไม่เที่ยง | ง. | ผลอันเกิดจากความไม่เที่ยง | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๓๕. | วิปัสสนา คือปัญญาอันแจ้งชัด เห็นอรรถ เห็นธรรมตามเป็นจริงนั้น เห็นอย่างไร ? | ||||||
| ก. | เห็นกำหนดอริยสัจ ๔ | ข. | เห็นกำหนดสามัญญลักษณะ ๓ | ||||
| ค. | เห็นกำหนดสติปัฏฐาน ๔ | ง. | เห็นกำหนดมรรค ๘ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๓๖. | ป้ญญารู้ความเกิดขึ้น และความเสื่อมไปแห่งขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่า…? | ||||||
| ก. | อุทยัพพยญาณ | ข. | ภังคานุปัสสนาญาณ | ||||
| ค. | ปฏิสังขานุปัสสนาญาณ | ง. | สังขารุเปกขาญาณ | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๓๗. | ชีวิตมนุษย์ เหมือนหยาดน้ำค้าง หมายความว่า…? | ||||||
| ก. | ชีวิตนี้สุขสดใส | ข. | ชีวิตนี้จะอยู่ไม่นาน | ||||
| ค. | ชีวิตนี้มาจากที่สูง | ง. | ชีวิตนี้ไม่มีร่องรอย | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๓๘. | ชีวิตเหมือนโคที่เขาจะฆ่า หมายความว่า…? | ||||||
| ก. | ชีวิตนี้มีแต่ทุกข์ | ข. | ชีวิตนี้ใกล้ต่อความตาย | ||||
| ค. | ชีวิตนี้ไม่ต่างอะไรจากโค | ง. | ชีวิตนี้แม้เป็นอยู่ ก็เหมือนตายแล้ว | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๓๙. | ชีวิตนี้เที่ยงแท้ จัดเป็น…? | ||||||
| ก. | ธรรมวิปัลลาส | ข. | สัญญาวิปัลลาส | ||||
| ค. | จิตตวิปัลลาส | ง. | ทิฏฐิวิปัลลาส | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๔๐. | ข้อใด จัดเป็นทิฏฐิวิปัลลาส ? | ||||||
| ก. | เห็นสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง | ข. | เห็นสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าสุข | ||||
| ค. | เห็นสิ่งไม่งามว่างาม | ง. | ถูกทุกข้อ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๔๑. | สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ ทรงประทานพระธรรมเทศนาอะไร เพื่อถอนวิปัลลาส ? | ||||||
| ก. | ปัญญากถา | ข. | กสิณ ๑๐ | ||||
| ค. | สัญญา ๓ ประการ | ง. | อนุสสติ ๑๐ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๔๒. | การพิจารณาลมหายใจเข้าออก เพื่ออะไร? | ||||||
| ก. | เพื่อให้รู้เท่าทัน | ข. | เพื่อให้เห็นสวรรค์ | ||||
| ค. | เพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการ | ง. | เพื่อให้เห็นทุกสิ่งทุกอย่าง | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๔๓ | เวลาก้าวเดิน ต้องใช้ธรรมข้อใด ? | ||||||
| ก. | ความรู้สึกตัว | ข. | ความจำได้ | ||||
| ค. | ความสงบระงับกาย | ง. | ความเห็นกองลม | ||||
| คำตอบ : | ก | ||||||
| ๔๔. | ปฐวีธาตุมีอยู่ในกายนี้ จัดอยู่ใน…? | ||||||
| ก. | อานาปานบัพพะ | ข. | อิริยาปถบัพพะ | ||||
| ค. | ปฏิกูลบัพพะ | ง. | ธาตุบัพพะ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๔๕. | การพิจารณาเห็นกายให้เหมือนซากศพ จัดอยู่ใน…? | ||||||
| ก. | อิริยาปถบัพพะ | ข. | ปฏิกูลบัพพะ | ||||
| ค. | ธาตุบัพพะ | ง. | นวสีวถิกาบัพพะ | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||
| ๔๖. | เมื่อลิ้มของอร่อย จะเจริญวิปัสสนาอย่างไร ? | ||||||
| ก. | ให้คิดว่าไม่อร่อย | ข. | ให้รู้ชัดสุขเวทนา | ||||
| ค. | ให้รู้สึกว่าเฉย ๆ | ง. | ให้รู้สึกว่าน่าเบื่อ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๔๗. | คิดถึงคนรัก เกิดความสุขใจ ตรงกับ…? | ||||||
| ก. | สุขเวทนามีอามิส | ข. | สุขเวทนาไม่มีอามิส | ||||
| ค. | เห็นกายานุปัสสนา | ง. | ถูกทุกข้อ | ||||
| คำตอบ : | ข | ||||||
| ๔๘. | ความรู้สึกว่าจิตเรามีราคะ จัดเป็น…? | ||||||
| ก. | สุขเวทนา | ข. | เวทนานุปัสสนา | ||||
| ค. | จิตตานุปัสสนา | ง. | ไม่มีข้อถูก | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๔๙. | สมาหิตจิต หมายถึงข้อใด ? | ||||||
| ก. | จิตมีปัญญา | ข. | จิตปราศจากราคะ | ||||
| ค. | จิตมีสมาธิ | ง. | จิตมีความหดหู่ | ||||
| คำตอบ : | ค | ||||||
| ๕๐. | ข้อใด ไม่จัดเข้าในธรรมานุปัสสนา ? | ||||||
| ก. | กามฉันท์ | ข. | ตัณหา | ||||
| ค. | อายตนะ ๖ | ง. | ไม่มี | ||||
| คำตอบ : | ง | ||||||