๒. ประวัติพระอุรุเวลกัสสปเถระ

๑.  สถานะเดิม

                  ท่านมีชื่อว่าตามโคตรว่า  กัสสปะ  ต่อมาบวชเป็นฤษี  ตั้งอาศรมอยู่ที่ตำบลอุรุเวลา  จึงได้นามว่า  อุรุเวลกัสสปะ

                    เกิดที่เมืองพารณาสี ก่อนพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอุบัติ  เป็นคนวรรณะพราหมณ์

                    การศึกษา  เรียนจบไตรเพท

๒.  มูลเหตุแห่งการบวชในพระพุทธศาสนา

                  อุรุเวลกัสสปะ  มีน้องชาย  ๒  คน  คนรองชื่อว่านทีกัสสปะ  เพราะตั้งอาศรมอยู่ที่ทางโค้งแห่งแม่น้ำคงคา  คนเล็ก  ชื่อว่า  คยากัสสปะ  เพราะตั้งอาศรมอยู่ที่ตำบลคยาสีสะ

              พี่น้องทั้ง  ๓  ตั้งสำนักสอนไตรเพทแก่คนทั้งหลาย  อุรุเวลกัสสปะ  มีบริวาร  ๕๐๐  คน  นทีกัสสปะมี  ๓๐๐  คน  คยากัสสปะมี  ๒๐๐  คน  ต่อมาตรวจดูสาระประโยชน์ในคัมภีร์ของตน  เห็นเพียงแต่ประโยชน์ในปัจจุบันเท่านั้น  จึงชวนกันออกบวชเป็นฤษี  บำเพ็ญพรตด้วยการบูชาไฟ  ตั้งอาศรมอยู่ตามตำบลต่าง ๆ  ดังกล่าวแล้ว

              ครั้งนั้น  พระศาสดา  ทรงส่งพระสาวก  ๖๐  รูป  ไปประกาศพระศาสนา  ส่วนพระองค์เองเสด็จไปแคว้นมคธ  เสด็จไปโปรดอุรุเวลกัสสปะ  ทรงขออาศัยพักในสำนักด้วย  อุรุเวลกัสสปะ  ไม่เต็มใจ  จึงบอกให้ไปพักในโรงบูชาไฟ  ซึ่งมีนาคดุร้ายอยู่ในนั้น  พระศาสดาได้เสด็จเข้าไปพักตลอดทั้งคืนโดยไม่มีอันตรายแต่อย่างใด  แต่อุรุเวลกัสสปะก็ยังไม่ยอมรับ  ยังมีมานะว่าตนเองเหนือกว่า  พระศาสดาทรงใช้อุบายวิธีหลายอย่างเพื่อพิสูจน์ให้อุรุเวลกัสสปะรู้ตัวว่าไม่ได้เป็นพระอรหันต์  ในที่สุดเขาจึงยอมรับความจริง  ทิ้งลัทธิของตน ลอยบริขารชฎิลลงในแม่น้ำ  ทูลขอบรรพชาอุปสมบทกับพระศาสดา  พร้อมด้วยบริวารทรงอนุญาตให้เป็นภิกษุด้วยพระวาจาว่า  พวกเธอจงเป็นภิกษุมาเถิด  ธรรมอันเรากล่าวไว้ดีแล้ว  จงประพฤติพรหมจรรย์  เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด

๓.  การบรรลุธรรม

                  เมื่ออุรุเวลกัสสปะ พร้อมทั้งบริวาร ลอยบริขารและเครื่องบูชาไปตามสายแม่น้ำ  น้องชายทั้งสองทราบจึงพร้อมด้วยบริวารพากันมาขอบวชในสำนักของพระศาสดา ทรงอนุญาตให้เป็นภิกษุเช่นเดียวกับอุรุเวลกัสสปะกับบริวาร  จึงรวมเป็นภิกษุทั้งสิ้น  ๑๐๐๓  รูป  ทรงพาภิกษุเหล่านั้นไปยังคยาสีสะตำบล  ประทับนั่งบนแผ่นหิน  ทรงให้สมณะทั้งหมดบรรลุพระอรหัตด้วยอาทิตตปริยายเทศนาใจความย่อว่า  ตา  หู  จมูก  ลิ้น  กาย  ใจ  เป็นของร้อนเพราะไฟ  ( กิเลส )  คือ  ราคะ  โทสะ  โมหะ  ความแก่  ความตาย  ความเสียใจ  ความคร่ำครวญ  ความทุกข์  ความโทมนัส  ความคับแค้นใจ

๔.  งานประกาศพระศาสนา

                  พระอุรุเวลกัสสปเถระเป็นกำลังสำคัญยิ่ง ในการประดิษฐานพระพุทธศาสนาในแคว้นมคธ  โดยประกาศตนเป็นสาวกของพระศาสดาต่อหน้าชาวมคธที่ติดตามพระเจ้าพิมพิสารมาเฝ้าที่ลัฎฐิวัน  ทำให้คนเหล่านั้นหมดความสงสัย  ตั้งใจฟังพระธรรมเทศนาจนได้ดวงตาเห็นธรรม  ๑๑  ส่วน  อีกหนึ่งส่วนตั้งอยู่ในสรณคมน์  ตั้งแต่นั้นมา  ชาวมคธได้หันมานับถือพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก

๕.  เอตทัคคะ

พระอุรุเวลกัสสปเถระ  ได้รับยกย่องจากพระผู้มีพระภาคเจ้าว่าเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุ

ทั้งหลาย  ผู้มีบริวารมาก

๖.  บุญญาธิการ

ในกาลแห่งพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า  ปทุมุตตระ  (  องค์ที่  ๑๓  )  ท่านได้เห็นภิกษุรูปหนึ่งมีบริวารมาก  จึงสร้างความดีแล้วปรารถนาตำแหน่งเช่นนั้น  พระศาสดาทรงพยากรณ์ว่าจะได้สมปรารถนาในศาสนาของพระสมณโคดม

๗.  ธรรมวาทะ

                  การบูชายัญ  ล้วนแต่มุ่งหมายรูป  เสียง  กลิ่น  รส และสตรี  ข้าพระพุทธเจ้ารู้ว่า  นั่นเป็นมลทินในขันธ์ทั้งหลาย  จึงไม่ยินดีในการ เซ่นสรวงและการบูชายัญ

๘.  ปรินิพพาน

                  พระอุรุเวลกัสสปะ ได้เป็นกำลังสำคัญช่วยพระศาสดาประกาศพระศาสนาในแคว้นมคธ  สุดท้ายได้ปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ  ดุจดวงประทีปที่โชติช่วงชัชวาลแล้วมอดดับไป