อริยทรัพย์ ๗

              ทรัพย์  คือ   คุณความดีที่มีในสันดานอย่างประเสริฐ  เรียกอริยทรัพย์  มี  ๗  อย่าง  คือ

              ๑.  สัทธา   เชื่อสิ่งที่ควรเชื่อ

              ๒.  ศีล    รักษากาย  วาจา  ให้เรียบร้อย

              ๓.  หิริ   ความละอายต่อบาปทุจริต

              ๔.  โอตตัปปะ   สะดุ้งกลัวต่อบาป

              ๕.  พาหุสัจจะ   ความเป็นคนเคยได้ยินได้ฟังมามาก คือทรงจำธรรม และรู้ศิลปวิทยามาก

              ๖.  จาคะ   สละให้ปันสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปัน

              ๗.  ปัญญา  รอบรู้สิ่งที่เป็นประโยชน์และไม่เป็นประโยชน์

              อริยทรัพย์  ๗  ประการนี้  ดีกว่าทรัพย์ภายนอก  มีเงินทอง  เป็นต้น  ควรแสวงหาไว้ให้มีในสันดาน

              ทรัพย์ภายนอก  จะเป็นสังหาริมทรัพย์  อสังหาริมทรัพย์  สวิญญณกทรัพย์ อวิญญณกทรัพย์  ก็ตาม  มีไว้เพื่อให้เกิดความสุข  ถ้าขาดทรัพย์แล้วย่อมมีความทุกข์  ตามธรรมภาษิตว่า   ทลิททลิยํ   ทุกขํ   โลเก     ความจนเป็นทุกข์ในโลก    แต่ถึงจะมีทรัพย์ภายนอกมากมายอย่างไร  ถ้าขาดทรัพย์ภายใน  คืออริยทรัพย์  เช่นขาดศีล  หิริ  โอตตัปปะ  เป็นต้น โลกก็จะลุกเป็นไฟหาความสุขไม่ได้เลย

              อนึ่ง  เมื่อคนมีทรัพย์ภายใน  คือ  อริยทรัพย์แล้ว  ย่อมหาทรัพย์ภายนอกได้ง่าย  ทั้งทำให้ทรัพย์ภายนอกนั้นมีความมั่นคง  และก่อให้เกิดความสุขอย่างแท้จริง  สมดังที่นักปราชญ์สอนไว้ว่า  ความพยายามทุกอย่างของมนุษย์  ก็เพื่อความสุข  แต่ถ้าขาดธรรมเสียแล้ว  ความสุขจะเกิดไม่ได้เลย