อธิษฐานธรรม ๔

คือธรรมที่ควรตั้งไว้ในใจ  ๔  อย่าง

                         ๑.  ปัญญา  รอบรู้สิ่งที่ควรรู้

                         ๒.  สัจจะ  ความจริงใจ  คือประพฤติสิ่งใดก็ให้ได้จริง

                         ๓.  จาคะ  สละสิ่งที่เป็นข้าศึกแก่ความจริงใจ

                               ๔.  อุปสมะ  สงบใจจากสิ่งที่เป็นข้าศึกแก่ความสงบ

              อธิษฐานธรรม  ท่านแปลว่า  ธรรมที่ควรตั้งไว้ในใจ  หมายความว่า  ให้แสวงหาธรรมทั้ง  ๔  นี้มาเก็บไว้ในใจตน  โดยการฝึกฝนปฏิบัติตามให้ได้  จะทำให้เป็นคนมีค่าแก่สังคม  และมีความสุขใจแก่ตนเองด้วย

              ปัญญา  รอบรู้สิ่งที่ควรรู้  ในทางธรรมหมายถึง  รู้สภาวธรรม  มีขันธ์เป็นต้นตามความจริงว่า  ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นแล้วก็ดับไป  ไม่ควรไปยึดมั่นถือมั่นให้เกิดทิฎฐิมานะ  แบ่งชั้นวรรณะ  เป็นต้น  ในทางโลกหมายถึงรู้เหตุแห่งความเสื่อมและความเจริญ       ตลอดถึงรู้วิชาการต่าง ๆ   อันเป็นเหตุเกิดของทรัพย์  เกียรติ  และความสุข  เป็นต้น

              สัจจะ  ความจริงใจ  หมายความว่า  รู้ว่าอะไรไม่ดีก็ละให้ได้จริง  รู้ว่าอะไรดีมีประโยชน์ก็ตั้งใจทำให้ได้จริง  สัจจะนี้นำความดีทุกชนิดมาสู่ตน  ดังโพธิสัตว์ภาษิตว่า สมณพราหมณ์ทั้งหลายข้ามพ้นชราและมรณะได้  เพราะตั้งอยู่ในสัจจะ

              จาคะ  สละสิ่งที่เป็นข้าศึกแก่ความจริงใจ  หมายความว่า  รู้จักกลับตัวกลับใจจากความไม่ดีทั้งหลายที่เคยทำ  เคยพูด  เคยคิด  และเคยยึดติดมาก่อน 

              อุปสมะ  สงบใจจากสิ่งที่เป็นข้าศึกแก่ความสงบ  หมายความว่า  รู้จักดับความขุ่นข้องหมองใจ  ความวิตกกังวลต่าง ๆ   อันเกิดจากกิเลสมีนิวรณ์  ๕  เป็นต้น