ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. พระพุทธเจ้าตรัสเรียกให้มาดูโลก เพื่อประโยชน์อะไร ?
ก. เพื่อคลายเครียด ข. เพื่อคลายทุกข์
ค. เพื่อเพลิดเพลิน ง. เพื่อให้รู้ความจริง
คำตอบ : ง
๒. คำว่า พวกคนเขลา หมายถึงบุคคลข้อใด ?
ก. คนอันธพาล ข. คนสมองไม่ดี
ค. คนขาดสติ ง. คนผู้ไร้พิจารณ์
คำตอบ : ง
๓. ผู้รู้หาข้องอยู่ไม่ คำว่าผู้รู้ ตรงกับข้อใด ?
ก. ผู้รู้โลกตามเป็นจริง ข. ผู้รู้สังคมโลก
ค. ผู้รู้โลกธรรม ง. ผู้รู้คดีโลกคดีธรรม
คำตอบ : ก
๔. ทำอย่างไรจึงจะไม่หลงอยู่ในโลก ?
ก. หนีออกจากโลก ข. หนีออกไปบวช
ค. ไม่ยุ่งกับใคร ง. ไม่ติดในสิ่งล่อใจ
คำตอบ : ง
๕. ในเรื่องนิพพิทา อาการเช่นใดเรียกว่า สำรวมจิต ?
ก. มนสิการกัมมัฏฐาน ข. ทำใจให้สบาย
ค. ทำใจไม่รับรู้อารมณ์ ง. ทำใจไม่ให้ยึดติด
คำตอบ : ก
๖. เบื่อหน่ายอะไร จัดเป็นนิพพิทา ?
ก. เบื่อหน่ายสังขาร ข. เบื่อหน่ายสังคม
ค. เบื่อหน่ายการงาน ง. เบื่อหน่ายการเรียน
คำตอบ : ก
๗. บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?
ก. อายตนะภายใน ข. อายตนะภายนอก
ค. โลภ โกรธ หลง ง. สิ่งที่เกิดภายในใจ
คำตอบ : ข
๘. ความไม่ดีในข้อใด จัดเป็นมาร ?
ก. ความเห็นแก่ตัว ข. ความเกียจคร้าน
ค. ความทะยานอยาก ง. ความโกรธทำลายล้าง
คำตอบ : ค
๙. กิเลสกามได้ชื่อว่าเป็นมาร เพราะเหตุใด ?
ก. เป็นเครื่องจูงใจ ข. ทำให้เศร้าหมอง
ค. ทำให้ใจหลงระเริง ง. ล้างผลาญคุณความดี
คำตอบ : ง
๑๐. วัตถุกาม เรียกว่าอะไร ?
ก. ขันธมาร ข. บ่วงแห่งมาร
ค. มัจจุมาร ง. กิเลสมาร
คำตอบ : ข
๑๑. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะตัดบ่วงแห่งมารได้เด็ดขาด ?
ก. สำรวมอินทรีย์ ข. มนสิการกัมมัฏฐาน
ค. เจริญวิปัสสนา ง. เข้าฌานสมาบัติ
คำตอบ : ค
๑๒. คำว่า สังขาร ในปฏิปทาแห่งนิพพิทา หมายถึงอะไร ?
ก. เบญจขันธ์ ข. อายตนะ
ค. อินทรีย์ ง. ธาตุ
คำตอบ : ก
๑๓. ความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปแห่งสังขาร เรียกว่าอะไร ?
ก. อนัตตลักษณะ ข. อนิจจลักษณะ
ค. ไตรลักษณะ ง. ทุกขลักษณะ
คำตอบ : ข
๑๔. เกิด แก่ เจ็บ ตาย จัดเป็นทุกข์ชนิดใด ?
ก. ทุกขเวทนา ข. สภาวทุกข์
ค. พยาธิทุกข์ ง. ทุกข์รวบยอด
คำตอบ : ข
๑๕. ข้อใดจัดเป็นวิปากทุกข์ ?
ก. กลัวไม่มีงานทำ ข. กลัวถูกยึดทรัพย์สิน
ค. ร้อนใจเพราะทุจริต ง. เสียใจเพราะพลาดตำแหน่ง
คำตอบ : ค
๑๖. ความหนาว ร้อน หิว กระหาย จัดเป็นทุกข์อะไร ?
ก. สภาวทุกข์ ข. วิปากทุกข์
ค. นิพัทธทุกข์ ง. พยาธิทุกข์
คำตอบ : ค
๑๗. ทุกข์เพราะหาเงินไม่พอใช้ จัดเป็นทุกข์อะไร ?
ก. สภาวทุกข์ ข. นิพัทธทุกข์
ค. วิปากทุกข์ ง. อาหารปริเยฏฐิทุกข์
คำตอบ : ง
๑๘. พูดโดยไม่คิด พ่นพิษใส่คนอื่น จัดเป็นทุกข์อะไร ?
ก. ปกิณณกทุกข์ ข. สภาวทุกข์
ค. นิพัทธทุกข์ ง. วิวาทมูลกทุกข์
คำตอบ : ง
๑๙. อะไรปิดบังไว้ จึงไม่เห็นสังขารเป็นอนัตตา ?
ก. อิริยาบถ ข. สันตติ
ค. ฆนสัญญา ง. สุขเวทนา
คำตอบ : ก
๒๐. ข้อใดเป็นลักษณะของอนิจจตา ?
ก. ไม่มีเจ้าของ ข. ไม่อยู่ในอำนาจ
ค. ทนได้ยาก ง. เกิดขึ้นแล้วดับไป
คำตอบ : ง
๒๑. เมื่อรู้ว่า สังขารเป็นไปตามเหตุปัจจัย พึงปฏิบัติอย่างไร ?
ก. ยินดีทุกเมื่อ ข. ปล่อยว่างทุกเมื่อ
ค. มีสติทุกเมื่อ ง. มีสุขทุกเมื่อ
คำตอบ : ค
๒๒. อะไรปิดบังไว้ จึงไม่เห็นสังขารเป็นอนัตตา ?
ก. อนิจจสัญญา ข. ทุกขสัญญา
ค. สุขสัญญา ง. ฆนสัญญา
คำตอบ : ง
๒๓. นั่นมิใช่เรา นั่นมิใช่ของเรา จัดเป็นอนัตตาข้อใด ?
ก. หาเจ้าของมิได้ ข. แย้งอนัตตา
ค. เป็นสภาพสูญ ง. ไม่อยู่ในอำนาจ
ค. เป็นสภาพสูญ ง. ไม่อยู่ในอำนาจ
คำตอบ : ก
๒๔. เมื่อเบื่อหน่ายสังขาร ย่อมเกิดอะไรขึ้น ?
ก. ไม่หลง ข. ไม่ฟุ้งซ่าน
ค. สิ้นกิเลส ง. สิ้นกำหนัด
คำตอบ : ง
๒๕. ความติดพันห่วงใยในอารมณ์อันเป็นที่รัก เรียกว่าอะไร ?
ก. ความเมา ข. ความอยาก
ค. ความอาลัย ง. ความหิวกระหาย
คำตอบ : ข
๒๖. ข้อใดไม่เกี่ยวข้องกับวิราคะ ?
ก. ความเบื่อหน่าย ข. ความสุข
ค. ความสิ้นทุกข์ ง. ความดับ
คำตอบ : ข
๒๗. มทนิมฺมทโน ธรรมยังความเมาให้สร่าง นั้น หมายถึงข้อใด ?
ก. สุรา ข. ยาบ้า
ค. กัญชา ง. ลาภยศ
คำตอบ : ง
๒๘. ปิปาสวินโย ความนำเสียซึ่งความระหาย หมายถึงข้อใด ?
ก. กำจัดความหิว ข. กำจัดความทุกข์ร้อน
ค. กำจัดตัณหา ง. กำจัดความยากจน
คำตอบ : ค
๒๙. การเวียนเกิดด้วยอำนาจกิเลส กรรม วิบาก เรียกว่าอะไร ?
ก. วัฏฏะ ข. อาลัย
ค. วิบาก ง. ตัณหา
คำตอบ : ก
๓๐. ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้นั้น หมายถึงข่มอะไร ?
ก. ตัณหา ข. ราคะ
ค. นิวรณ์ ง. อนุสัย
คำตอบ : ค
๓๑. พิจารณาเห็นสังขารอย่างไร จัดเป็นอุทยัพพยญาณ ?
ก. เห็นว่าว่างเปล่า ข. เห็นว่าไม่เที่ยง
ค. เห็นว่าเป็นทุกข์ ง. เห็นว่าเป็นอนัตตา
คำตอบ : ข
๓๒. หนทางนำสู่ความดับทุกข์ประเสริฐที่สุด คือข้อใด ?
ก. วิมุตติ ๕ ข. อริยทรัพย์ ๗
ค. มรรค ๘ ง. บุญกิริยาวัตถุ ๑๐
คำตอบ : ค
๓๓. กิจในอริยสัจ ๔ ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ?
ก. ทุกข์ควรละ ข. สมุทัยควรละ
ค. นิโรธควรทำให้แจ้ง ง. มรรคควรเจริญ
คำตอบ : ก
๓๔. ข้อใด ไม่ใช่สัมมาสังกัปปะ ?
ก. คิดเลิกกาม ข. คิดเลิกพยาบาท
ค. คิดฆ่าตัวตาย ง. คิดเลิกเบียดเบียน
คำตอบ : ค
๓๕. ข้อใด ไม่ใช่สัมมากัมมันตะ ?
ก. เว้นธุรกิจผิดกฎหมาย ข. เว้นลักฉ้อคอร์รัปชั่น
ค. เว้นเจรจาหลอกลวง ง. เว้นธุรกิจค้าประเวณี
คำตอบ : ค
๓๖. ข้อใด ไม่ใช่สัมมาวายามะ ?
ก. พยายามระงับปัญหา ข. พยายามป้องกันปัญหา
ค. พยายามหนีปัญหา ง. พยายามพัฒนาสิ่งดีงาม
คำตอบ : ค
๓๗. ข้อใด ไม่นับเข้าในสัมมาสติ ?
ก. เห็นว่าโลกเที่ยง ข. เห็นกายว่าไม่สวยงาม
ค. เห็นจิตว่ามีความเกิดดับ ง. เห็นเวทนาว่าปรวนแปร
คำตอบ : ก
๓๘. การเลี้ยงชีพโดยสุจริต งดเว้นทุจริต จัดเป็นวิสุทธิข้อใด ?
ก. สีลวิสุทธิ ข. จิตตวิสุทธิ
ค. ทิฏฐิวิสุทธิ ง. กังขาวิตรณวิสุทธิ
คำตอบ : ก
๓๙. ข้อใด จัดเข้าในจิตตวิสุทธิ ?
ก. สัมมาวาจา ข. สัมมากัมมันตะ
ค. สัมมาอาชีวะ ง. สัมมาสติ
คำตอบ : ง
๔๐. คนมักง่วงนอน ควรเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?
ก. กสิณ ข. มูลกัมมัฏฐาน
ค. พรหมวิหาร ง. พุทธานุสสติ
คำตอบ : ง
๔๑. ถ้ามีความคิดฟุ้งซ่านหรือคิดมาก ควรใช้กัมมัฏฐานข้อใด ?
ก. กสิณ ข. อสุภะ
ค. เมตตา ง. พุทธานุสสติ
คำตอบ : ก
๔๒. คนลักษณะเช่นไร เรียกว่าสัทธาจริต ?
ก. เชื่อเหตุผล ข. เชื่อง่าย
ค. เชื่อตำรา ง. เชื่อมั่นตัวเอง
คำตอบ : ข
๔๓. คนลักษณะเช่นไร เรียกว่ามีโทสจริต ?
ก. หงุดหงิด ข. สงสัย
ค. เจ้าระเบียบ ง. ท้อแท้
คำตอบ : ก
๔๔. ข้อใด ไม่จัดเข้าในวิตกจริต ?
ก. คิดฟุ้งซ่าน ข. คิดกังวล
ค. โกรธง่าย ง. นอนไม่หลับ
คำตอบ : ค
๔๕. ข้อใด เป็นอานิสงส์ของการเจริญเมตตา ?
ก. ไม่มีเวรภัย ข. ไม่ประมาท
ค. ไม่มีอคติ ง. ไม่กลัว
คำตอบ : ก
๔๖. ข้อใด เป็นคำแผ่กรุณา ?
ก. ขอสัตว์จงเป็นสุขเถิด ข. ขอสัตว์จงพ้นจากทุกข์เถิด
ค. ขอสัตว์อย่าจองเวรกัน ง. ขอสัตว์จงอย่าเบียดเบียน
คำตอบ : ข
๔๗. ข้อใด เป็นคำแผ่มุทิตา ?
ก. ขอสัตว์จงเป็นสุขเถิด ข. ขอสัตว์จงมีสุขยิ่งขึ้นไป
ค. ขอสัตว์มีทุกข์จงพ้นทุกข์ ง. ขอสัตว์จงอย่ามีเวรกัน
คำตอบ : ข
๔๘. ขณะกราบพระพุทธรูป ได้ชื่อว่าเจริญอนุสสติใด ?
ก. พระพุทธานุสสติ ข. ธัมมานุสสติ
ค. สังฆานุสสติ ง. สีลานุสสติ
คำตอบ : ก
๔๙. วิปัสสนาคืออะไร ?
ก. ความสงบ ข. ความรู้ในอารมณ์
ค. ความสุขใจ ง. ความไม่ฟุ้งซ่าน
คำตอบ : ข
๕๐. อะไรเป็นผลสูงสุดของวิปัสสนา ?
ก. เห็นสังขารตามเป็นจริง ข. เห็นสังขารเกิดดับ
ค. เห็นสังขารน่ากลัว ง. เห็นสังขารเป็นทุกข์
คำตอบ : ก