ชมพูทวีปและประชาชน

              ชมพูทวีป  คือ  ประเทศอินเดีย  ปัจจุบันนี้ได้แก่ อินเดีย  ปากีสถาน  เนปาล บังคลาเทศ

              ประชาชนในชมพูทวีป  มี  ๒  พวก  คือ  ๑.  พวกเจ้าของถิ่นเดิม    เรียกว่า  มิลักขะ  ๒.  พวกที่ยกมาจากแผ่นดินข้างเหนือ  เรียกว่า  อริยกะ

              ชมพูทวีปแบ่งเป็น  ๒  จังหวัด  คือ  ๑.  ร่วมใน  เรียกว่า  มัชฌิมชนบท  ๒.  ภายนอก  เรียกว่า  ปัจจันตชนบท

              มูลเหตุแห่งการแบ่งเช่นนี้  สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส  ทรงสันนิษฐานว่า  พวกอริยะ คงเรียกชนบทที่ตนเข้าตั้ง  และเป็นใจกลางแห่งการปกครองว่า  มัชฌิมชนบท  เรียกชนบทที่พวกมิลักขะตั้งอยู่ภายนอกเขตของตนว่า  ปัจจันตชนบท

              ชมพูทวีปตามบาลีอุโบสถสูตร  ในติกนิบาทอังคุตตรนิกาย   ระบุว่า  มี  ๑๖  แคว้น  คือ   อังคะ   มคธะ   กาสี   โกสละ   วัชชี   มัลละ   เจตี   วังสะ   กุรุ   ปัญจาละ   มัจฉะ   สุรเสน    อัสสกะ   อวันตี   คันธาระ  กัมโพชะ  และในบาลีอื่นที่ไม่ซ้ำอีก  ๕  คือ  สักกะ  โกลิยะ   ภัคคะ     วิเทหะ  อังคุตตราปะ