ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันพฤหัสบดี ที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. พระพุทธเจ้าทรงเชิญชวนให้มาดูโลก เพื่อประโยชน์อะไร ?
ก. เพื่อคลายเครียด ข. เพื่อคลายทุกข์
ค. เพื่อให้รู้ความจริง ง. เพื่อเพลิดเพลิน
คำตอบ : ค
๒. คำว่า โลก ในส่วนปรมัตถปฏิปทา หมายถึงอะไร ?
ก. แผ่นดินน้ำอากาศ ข. แผ่นดินและหมู่สัตว์
ค. แผ่นดินที่อยู่อาศัย ง. หมู่สัตว์ผู้อยู่อาศัย
คำตอบ : ข
๓. คำว่า คนเขลา หมายถึงคนเช่นไร ?
ก. คนดื้อรั้น ข. คนมีความเห็นผิด
ค. คนขาดสติ ง. คนไม่มีการศึกษา
คำตอบ : ข
๔. คำว่า ผู้รู้ หมายถึงใคร ?
ก. ผู้รู้ทันโลก ข. ผู้รู้โลกตามเป็นจริง
ค. ผู้รู้โลกธรรม ง. ผู้รู้คดีโลกคดีธรรม
คำตอบ : ข
๕. คำว่า ข้องอยู่ในโลก ได้แก่อาการเช่นไร ?
ก. พัวพันอยู่ในสิ่งอันล่อใจ ข. มัวเมาในสิ่งที่อำนวยสุข
ค. เพลิดเพลินในสิ่งให้โทษ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๖. โทษล้างผลาญคุณความดีและทำให้เสียคน เรียกว่าอะไร ?
ก. มาร ข. บ่วงมาร
ค. เสนามาร ง. มัจจุมาร
คำตอบ : ค
๗. คนเช่นไร สงเคราะห์เข้าในคำว่า มาร ?
ก. คนเป็นศัตรูกัน ข. คนอันธพาล
ค. คนขัดขวางการทำดี ง. คนหลอกลวง
คำตอบ : ก
๘. คำว่า บ่วงแห่งมาร หมายถึงข้อใด ?
ก. กิเลสกาม ข. วัตถุกาม
ค. กามฉันท์ ง. กามตัณหา
คำตอบ : ข
๙. ทำอย่างไร จึงจะพ้นจากบ่วงแห่งมาร ?
ก. สำรวมอินทรีย์ ข. มนสิการกัมมัฏฐาน
ค. เจริญวิปัสสนา ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๑๐. เบื่อหน่ายอะไร จัดเป็นนิพพิทา ?
ก. เบื่อหน่ายสังขาร ข. เบื่อหน่ายการงาน
ค. เบื่อหน่ายการเรียน ง. เบื่อหน่ายสังคม
คำตอบ : ก
๑๑. คนและสัตว์ จัดเป็นสังขารประเภทใด ?
ก. วิสังขาร ข. ปุญญาภิสังขาร
ค. อุปาทินนกสังขาร ง. อนุปาทินนกสังขาร
คำตอบ : ค
๑๒. ความขาดแห่งสันตติ ทำให้เห็นอะไร ?
ก. ความไม่เที่ยง ข. ความทุกข์
ค. ความแก่ ง. ความตาย
คำตอบ : ก
๑๓. อนิจจลักษณะ ไม่ปรากฏในข้อใด ?
ก. ร่างกาย ข. จิตใจ
ค. ต้นไม้ ง. นิพพาน
คำตอบ : ง
๑๔. อนิจจตา มีลักษณะเช่นไร ?
ก. เกิดแล้วเสื่อมไป ข. ทนอยู่ไม่ได้
ค. ไม่อยู่ในอำนาจ ง. หาเจ้าของมิได้
คำตอบ : ก
๑๕. เกิด แก่ ตาย จัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?
ก. สภาวทุกข์ ข. ปกิณณกทุกข์
ค. นิพัทธทุกข์ ง. พยาธิทุกข์
คำตอบ : ก
๑๖. มองไม่เห็นทุกข์ เพราะมีอะไรปิดบังไว้ ?
ก. สันตติ ข. อิริยาบถ
ค. ฆนสัญญา ง. สุขเวทนา
คำตอบ : ข
๑๗. ปกิณณกทุกข์ ได้แก่ข้อใด ?
ก. เศร้าโศกเสียใจ ข. หนาวร้อน
ค. เจ็บไข้ได้ป่วย ง. หิวกระหาย
คำตอบ : ก
๑๘. ข้อใด จัดเป็นนิพัทธทุกข์ ?
ก. เสียใจ ข. เจ็บป่วย
ค. เกิด แก่ ตาย ง. หนาวร้อน
คำตอบ : ง
๑๙. ลาภ ยศ สรรเสริญ จัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?
ก. สภาวทุกข์ ข. ปกิณณกทุกข์
ค. นิพัทธทุกข์ ง. สหคตทุกข์
คำตอบ : ง
๒๐. ความไม่อยู่ในอำนาจ จัดเป็นอาการของอะไร ?
ก. อนิจจตา ข. ทุกขตา
ค. อนัตตตา ง. สามัญญตา
คำตอบ : ค
๒๑. ทุกสิ่งมีสภาพสูญ หมายถึงข้อใด ?
ก. ควบคุมไม่ได้ ข. ค้นหาไม่พบ
ค. ไม่เที่ยงแท้ ง. มีความแปรปรวน
คำตอบ : ก
๒๒. ข้อใด เป็นความหมายของวิราคะ ?
ก. สิ้นอาลัย ข. สิ้นกำหนัด
ค. สิ้นวัฏฏะ ง. สิ้นตัณหา
คำตอบ : ข
๒๓. วิกขัมภนวิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้นั้น คือข่มอะไร ?
ก. โลภะ ข. โทสะ
ค. นิวรณ์ ง. ตัณหา
ค. นิวรณ์ ง. ตัณหา
คำตอบ : ค
๒๔. การหลุดพ้นด้วยวิธีใด เรียกว่าปัญญาวิมุตติ ?
ก. เจริญสมถะอย่างเดียว ข. เจริญวิปัสสนาอย่างเดียว
ค. เจริญทั้งสมถะและวิปัสสนา ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
๒๕. วิสุทธิ ความหมดจดแห่งสัตว์ทั้งหลาย ในพระพุทธศาสนากล่าวเรื่องนี้ไว้อย่างไร ?
ก. สัตว์บริสุทธิ์ได้ด้วยลอยบาป
ข. สัตว์บริสุทธิ์ได้ด้วยชำระบาป
ค. สัตว์บริสุทธิ์ได้ด้วยปัญญา
ง. สัตว์บริสุทธิ์ได้ด้วยเทพเจ้า
คำตอบ : ค
๒๖. ข้อใด ไม่จัดเข้าในสีลวิสุทธิ ความหมดจดแห่งศีล ?
ก. สัมมาวาจา ข. สัมมากัมมันตะ
ค. สัมมาอาชีวะ ง. สัมมาสมาธิ
คำตอบ : ง
๒๗. วิสุทธิ เป็นจุดหมายปลายทางของอะไร ?
ก. นิพพิทา ข. วิราคะ
ค. นิพพาน ง. วิมุตติ
คำตอบ : ก
๒๘. ข้อใด เป็นทางแห่งสันติภาพแท้ ?
ก. ทำตามกฎหมาย ข. เชื่อฟังผู้ใหญ่
ค. เคารพสิทธิผู้อื่น ง. มีกายวาจาใจสงบ
คำตอบ : ง
๒๙. ผู้เพ่งความสงบพึงละโลกามิส คำว่า โลกามิส คืออะไร ?
ก. กามคุณ ข. กามฉันท์
ค. กามกิเลส ง. กามราคะ
คำตอบ : ก
๓๐. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะเข้าใกล้พระนิพพาน ?
ก. ฝึกสมาธิเป็นนิตย์ ข. เห็นภัยในความประมาท
ค. ฟังธรรมสม่ำเสมอ ง. รักษาศีลเป็นประจำ
คำตอบ : ข
๓๑. อุปมาว่า ไฟสิ้นเชื้อแล้วย่อมดับไปเอง กล่าวถึงเรื่องใด ?
ก. ฌาน ข. สมาบัติ
ค. อภิญญา ง. นิพพาน
คำตอบ : ง
๓๒. ข้อใด กล่าวถึงสอุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?
ก. ปฏิบัติเพื่อละกิเลส ข. สิ้นกิเลส มีชีวิตอยู่
ค. สิ้นกิเลส สิ้นชีวิต ง. สิ้นชีวิต มีกิเลสอยู่
คำตอบ : ข
๓๓. จิตที่เป็นสมาธิ มีลักษณะอย่างไร ?
ก. มีอารมณ์เดียว ข. ปราศจากนิวรณ์
ค. มีสมาธิตั้งมั่น ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๔. กายคตาสติกัมมัฏฐาน กำหนดอะไรเป็นอารมณ์ ?
ก. ผมขนเล็บฟันหนัง ข. ซากศพ
ค. ลมหายใจ ง. ความตาย
คำตอบ : ก
๓๕. ผู้เจริญกายคตาสติ ย่อมได้รับอานิสงส์อย่างไร ?
ก. ไม่กลัวความตาย ข. มีผิวพรรณผ่องใส
ค. มีจิตใจเบิกบาน ง. ไม่ยึดติดกายตนคนอื่น
คำตอบ : ง
๓๖. กายคตาสติ เป็นคู่ปรับนิวรณ์ใด ?
ก. กามฉันท์ ข. พยาบาท
ค. ถีนมิทธะ ง. วิจิกิจฉา
คำตอบ : ก
๓๗. ผู้เจริญเมตตา พึงแผ่ไปในใครก่อน ?
ก. ตนเอง ข. บิดามารดา
ค. คนทั่วไป ง. คนเป็นศัตรู
คำตอบ : ก
๓๘. ผู้เจริญพุทธานุสสติ ควรระลึกถึงอะไร ?
ก. พุทธประวัติ ข. พุทธโอวาท
ค. พระพุทธรูป ง. พระพุทธคุณ
คำตอบ : ง
๓๙. การเจริญกสิณ เพื่อข่มนิวรณ์ใด ?
ก. พยาบาท ข. วิจิกิจฉา
ค. อุทธัจจกุกกุจจะ ง. ถีนมิทธะ
คำตอบ : ค
๔๐. การกำหนดรูปกายโดยความเป็นธาตุ ๔ หมายถึงข้อใด ?
ก. จตุธาตุววัตถาน ข. อสุภกัมมัฏฐาน
ค. กายคตาสติ ง. อาหาเรปฏิกูลสัญญา
คำตอบ : ก
๔๑. ประโยชน์ของการเจริญอสุภกัมมัฏฐาน คือข้อใด ?
ก. คลายสงสัย ข. คลายกำหนัด
ค. ตัดกิเลส ง. ให้เกิดเมตตา
คำตอบ : ข
๔๒. การเจริญมรณสติ มีประโยชน์อย่างไร ?
ก. ทำให้ไม่ประมาท ข. ทำให้กล้าหาญ
ค. ทำให้อดทน ง. ทำให้วางเฉย
คำตอบ : ก
๔๓. คนโทสจริต มีลักษณะเช่นไร ?
ก. เจ้าระเบียบ ข. โกรธง่าย
ค. เชื่อคนง่าย ง. ลืมง่าย
คำตอบ : ข
๔๔. คนโทสจริต ควรเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?
ก. เมตตา ข. จาคานุสสติ
ค. อสุภะ ง. มรณานุสสติ
คำตอบ : ก
๔๕. คนมีสติไม่มั่นคง หลงๆ ลืมๆ ตรงกับจริตใด ?
ก. วิตักกจริต ข. พุทธิจริต
ค. โมหจริต ง. สัทธาจริต
คำตอบ : ค
๔๖. คนมีสติไม่มั่นคง ควรแก้ด้วยวิธีใด ?
ก. พิจารณาความตาย ข. กำหนดลมหายใจ
ค. พิจารณาอสุภะ ง. กำหนดธาตุ ๔
คำตอบ : ข
๔๗. การแสดงธรรมโปรดสัตว์ จัดเป็นพุทธคุณข้อใด ?
ก. พระปัญญาคุณ ข. พระวิสุทธิคุณ
ค. พระกรุณาคุณ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
๔๘. จตุธาตุววัตถาน ท่านให้กำหนดพิจารณากายให้เห็นว่า... ?
ก. เป็นเพียงสมมติว่าธาตุ ๔
ข. เป็นเพียงธาตุ ๔ ประชุมกัน
ค. ธาตุ ๔ เป็นนิพพานบัญญัติ
ง. ธาตุ ๔ เป็นปรมัตถบัญญัติ
คำตอบ : ก
๔๙. บุคคลเช่นไร เจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานไม่ได้ผล ?
ก. มีจิตฟุ้งซ่าน ข. มีศีลไม่บริสุทธิ์
ค. ไม่รู้วิปัสสนาภูมิ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๕๐. ประโยชน์สูงสุดของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน คืออะไร ?
ก. พ้นจากสังสารทุกข์ ข. ระงับนิวรณ์
ค. กำจัดความสงสัย ง. พ้นจากอบาย
คำตอบ : ก