ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก สอบในสนามหลวง วันอาทิตย์ ที่ ๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๔
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว โดยกากบาทในช่องของข้อ
ที่ต้องการ ลงในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการ ลงในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. ข้อใด จัดเป็นโลกโดยอ้อม ?
ก. โลกคือแผ่นดิน ข. โลกสวรรค์
ค. พรหมโลก ง. โลกคือหมู่สัตว์ผู้อาศัยแผ่นดิน
คำตอบ : ง
จงอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถาม ข้อ ๒-๕
" สูทั้งหลายจงมาดูโลกนี้ อันตระการดุจราชรถ ที่พวกคนเขลาหมกอยู่
แต่พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่ "
แต่พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่ "
๒. คำว่า " สูทั้งหลาย " หมายถึงใคร ?
ก. หมู่พุทธบริษัท ข. หมู่สัตว์
ค. หมู่ฆราวาส ง. หมู่พระภิกษุ
คำตอบ : ก
๓. คำว่า " โลกนี้ " หมายถึงข้อใด ?
ก. แผ่นดิน น้ำ อากาศ ข. แผ่นดิน และหมู่สัตว์
ค. หมู่สัตว์ ง. แผ่นดิน และสิ่งก่อสร้าง
คำตอบ : ข
๔. คำว่า " คนเขลา " หมายถึงใคร ?
ก. คนไร้การศึกษา ข. คนดื้อรั้น
ค. คนมีความเห็นผิด ง. คนกลับกลอก
คำตอบ : ค
๕. คำว่า " ผู้รู้ " ข้อใดกล่าวได้ถูกต้อง ?
ก. คนมีการศึกษา ข. คนมีวิสัยทัศน์
ค. คนที่เคยเรียนธรรมะ ง. คนเห็นโลกตามเป็นจริง
คำตอบ : ง
จงอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามข้อ ๖-๘
" ผู้ใด จักระวังจิต ผู้นั้นจักพ้นจากมารและบ่วงแห่งมาร "
๖. คำว่า " ระวังจิต " ข้อใดกล่าวถูกต้อง ?
ก. สำรวมจิต ข. ระวังความคิด
ค. สำรวมร่างกาย ง. ระวังอันตราย
คำตอบ : ก
๗. คำว่า " มาร " คืออะไร ?
ก. สิ่งชั่วร้าย ข. อุปสรรค
ค. วัตถุกาม ง. กิเลสกาม
คำตอบ : ง
๘. คำว่า " บ่วงแห่งมาร " หมายถึงข้อใด ?
ก. กิเลสกาม ข. วัตถุกาม
ค. กามฉันท์ ง. ตัณหา
คำตอบ : ข
๙. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่าอะไร ?
ก. ธรรมขันธ์ ๕ ข. มูลกัมมัฏฐาน ๕
ค. ขันธ์ ๕ ง. อินทรีย์ ๕
คำตอบ : ค
๑๐. ความเห็นสังขารว่า " ไม่เที่ยง " จัดเป็นอะไร ?
ก. สมถกัมมัฏฐาน ข. ทิฏฐิวิปัลลาส
ค. ความสิ้นไปแห่งทุกข์ ง. ปฏิปทาแห่งนิพพิทา
คำตอบ : ง
๑๑. ความเสวยอารมณ์ สุข ทุกข์ อุเบกขา คืออะไร ?
ก. เวทนา ข. สัญญา
ค. วิญญาณ ง. โผฏฐัพพะ
คำตอบ : ก
๑๒. ข้อใด กล่าวลักษณะแห่งสังขารมนุษย์ ไม่ถูกต้อง ?
ก. อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ข. มีรูปร่างจับต้องได้
ค. เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป ง. นิจจัง นิททุกขัง อัตตา
คำตอบ : ง
๑๓. อนิจจลักษณะ ครอบงำสังขารใด ?
ก. อุปาทินนกสังขาร ข. อนุปาทินนกสังขาร
ค. วิสังขาร ง. ข้อ ก. และ ข. ถูก
คำตอบ : ง
๑๔. สภาวทุกข์ หมายถึงข้อใด ?
ก. ชาติ ชรา มรณะ ข. ราคะ โทสะ โมหะ
ค. กาม ภพ อวิชชา ง. อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
คำตอบ : ก
๑๕. ความเศร้าโศกและความคร่ำครวญ จัดเป็นทุกข์ชนิดใด ?
ก. สภาวทุกข์ ข. ปกิณกทุกข์
ค. นิพัทธทุกข์ ง. สันตาปทุกข์
คำตอบ : ข
๑๖. เด็กคลอดจากครรภ์มารดา จัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?
ก. วิปากทุกข์ ข. ชราทุกข์
ค. มรณทุกข์ ง. ชาติทุกข์
คำตอบ : ง
๑๗. ไม่อยู่ในอำนาจ หาเจ้าของมิได้ เป็นสภาพสูญ ตรงกับข้อใด ?
ก. อนิจจัง ข. ทุกขัง
ค. อนัตตา ง. สังขาร
คำตอบ : ค
๑๘. ข้อใดเป็นอาการของนิพัทธทุกข์ ?
ก. หนาว ร้อน เป็นต้น ข. โรคเครียด
ค. ความร้อนรุ่มเพราะกิเลส ง. ความเสียใจ
คำตอบ : ก
๑๙. คนหรือสัตว์ที่เรียกกันว่า ตาย นั้น กำหนดด้วยอะไร ?
ก. ความขาดสติ ข. ความขาดสันตติ
ค. ความสิ้นลม ง. ความสิ้นใจ
คำตอบ : ข
๒๐. ข้อใด แย้งต่ออัตตา ?
ก. ไม่อยู่ในอำนาจ ข. ไม่มีเจ้าของ
ค. เป็นไปตามเหตุปัจจัย ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๒๑. ธรรมที่เป็นยอดแห่งธรรมทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?
ก. วิโสกะ ข. วิรัติ
ค. วิราคะ ง. วิวัฏฏ์
คำตอบ : ค
๒๒. สันตาปทุกข์ ทุกข์คือความร้อนรุ่ม เกิดจากอะไร ?
ก. ผลกรรมในอดีต ข. หนาว ร้อน หิว
ค. ราคะ โทสะ โมหะ ง. ชาติ ชรา มรณะ
คำตอบ : ค
๒๓. จิตเศร้าหมองเพราะอะไร ทุคติจึงเป็นอันหวังได้ ?
ก. กิเลส ข. อุปกิเลส
ค. ความโกรธ ง. ความหลง
คำตอบ : ข
๒๔. ความบริสุทธิ์ภายใน ย่อมมีได้ด้วยอะไร ?
ก. ศีล ข. สมาธิ
ค. ปัญญา ง. วิมุตติ
คำตอบ : ค
๒๕. วิสุทธิ คือความหมดจด เป็นจุดหมายปลายทางของอะไร ?
ก. นิพพิทา ข. นิพพาน
ค. นิรามิสสุข ง. นิสสรณวิมุตติ
คำตอบ : ก
๒๖. ข้อใด กล่าวถึงความหมายของอุทยัพพยญาณ ?
ก. พิจารณาเห็นย่อยยับ ข. พิจารณาเห็นเกิดดับ
ค. พิจารณาเห็นโทษ ง. พิจารณาเห็นน่ากลัว
คำตอบ : ข
๒๗. อะไรปิดบังไว้ จึงไม่เห็นอนิจจตา ความเป็นของไม่เที่ยง ?
ก. ภารกิจต่าง ๆ ข. อิริยาบถ
ค. สันตติ ง. ฆนสัญญา
คำตอบ : ค
๒๘. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะเข้าใกล้พระนิพพาน ?
ก. ฝึกสมาธิ ข. เห็นภัยในความประมาท
ค. ฟังธรรมสม่ำเสมอ ง. รักษาศีล ๕ ประจำ
คำตอบ : ข
๒๙. ข้อใด ไม่ใช่ความหมายของพระนิพพาน ?
ก. ความดับอาสวกิเลส ข. หาของเสียบแทงมิได้
ค. ความสุขอย่างยิ่งยวด ง. ไม่มีข้อถูก
คำตอบ : ง
๓๐. อุปมาว่า " ดุจไฟสิ้นเชื้อแล้วย่อมดับไปเอง " กล่าวถึงเรื่องใด ?
ก. ฌาน ข. สมาบัติ
ค. อภิญญา ง. นิพพาน
คำตอบ : ง
๓๑. ข้อใด กล่าวถึงสอุปาทิเสสนิพพานธาตุได้ถูกต้อง ?
ก. ปฏิบัติเพื่อละกิเลส ข. สิ้นกิเลส แต่ยังมีชีวิตอยู่
ค. สิ้นกิเลส สิ้นชีวิต ง. สิ้นชีวิต แต่ยังมีกิเลสอยู่
คำตอบ : ข
๓๒. จุติอย่างไร สุคติจึงเป็นอันหวังได้ ?
ก. นึกถึงพระอรหันต์ ข. เจริญเทวตานุสสติ
ค. อธิษฐานจิตไปสวรรค์ ง. ทำจิตไม่ให้เศร้าหมอง
คำตอบ : ง
๓๓. วิมุตติ ความหลุดพ้น มีลำดับต่อจากอะไร ?
ก. นิพพิทา ข. วิราคะ
ค. วิสุทธิ ง. สันติ
คำตอบ : ข
๓๔. " จงพอกพูนทางแห่งสันติ " อะไรเรียกว่า ทาง ?
ก. ทวาร ๓ ข. วิชชา ๓
ค. สุจริต ๓ ง. กุศลมูล ๓
คำตอบ : ก
๓๕. กายคตาสติกัมมัฏฐาน เป็นคู่ปรับนิวรณ์อะไร ?
ก. พยาบาท ข. กามฉันท์
ค. วิจิกิจฉา ง. ถีนมิทธะ
คำตอบ : ข
๓๖. ใครบ้าง ที่ไม่ถูกนินทา และสรรเสริญ ?
ก. พระอรหันต์ ข. พระพุทธเจ้า
ค. พระอินทร์ ง. ไม่มีเลยสักคน
คำตอบ : ง
๓๗. คนมีอารมณ์ฟุ้งซ่าน หงุดหงิดง่าย ควรเจริญกัมมัฏฐาน ข้อใด ?
ก. กายคตาสติ ข. เมตตากัมมัฏฐาน
ค. พุทธานุสสติ ง. กสิณ
คำตอบ : ง
๓๘. จิตที่เป็นสมาธิ มีลักษณะอย่างไร ?
ก. มีอารมณ์เดียว ข. ปราศจากนิวรณ์
ค. มีจิตตั้งมั่น ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๙. สมาธิ เกิดขึ้นได้ในกัมมัฏฐานอะไรบ้าง ?
ก. อนุสสติ ๑๐ ข. กสิณ ๑๐
ค. อสุภะ ๑๐ ง. กัมมัฏฐานทั้งหมด
คำตอบ : ง
๔๐. ข้อใด เป็นมูลกัมมัฏฐาน ?
ก. ดิน น้ำ ลม ไฟ ข. ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง
ค. อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ง. กาย เวทนา จิต ธรรม
คำตอบ : ข
๔๑. ข้อใด เป็นลักษณะของคนมีโทสจริต ?
ก. ฉุนเฉียว โกรธง่าย ข. รักสวยรักงาม
ค. เจ้าระเบียบ ง. เชื่อคนง่าย
คำตอบ : ก
๔๒. คนที่มีสติไม่มั่นคง หลงๆ ลืมๆ ผิดๆ พลาดๆ ตรงกับจริตใด ?
ก. วิตกจริต ข. ศรัทธาจริต
ค. โมหจริต ง. พุทธิจริต
คำตอบ : ค
๔๓. คนมีสติไม่มั่นคง หลงๆ ลืมๆ ควรแก้ด้วยกัมมัฏฐานอะไร ?
ก. มรณัสสติ ข. อานาปานัสสติ
ค. ภูตกสิณ ง. พุทธานุสสติ
คำตอบ : ข
๔๔. พระพุทธคุณข้อว่า " วิชชาจรณสัมปันโน " จัดเข้าในข้อใด ?
ก. พระปัญญาคุณ ข. พระบริสุทธิคุณ
ค. พระมหากรุณาคุณ ง. ถูกทั้งข้อ ก. และ ข.
คำตอบ : ง
๔๕. อนิจจตา ความไม่เที่ยงปรากฏที่ไหน ?
ก. ที่กายสังขาร ข. ที่วจีสังขาร
ค. ที่จิตตสังขาร ง. ที่สังขารทั้งปวง
คำตอบ : ง
๔๖. วิปัลลาส คืออะไร ?
ก. มีสติฟั่นเฟือน ข. ถือผิดจากความเป็นจริง
ค. อาการโรคจิต ง. ความเสียใจอย่างแรง
คำตอบ : ข
๔๗. เป้าหมายของการเจริญจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน คืออะไร ?
ก. เพื่อรู้เท่าทัน ข. เพื่อไม่ยึดมั่น
ค. เพื่อปล่อยวาง ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๔๘. ผู้เจริญวิปัสสนา ย่อมได้รับผลสูงสุดอย่างไร ?
ก. แสดงฤทธิ์ได้ ข. ระงับนิวรณ์
ค. เห็นนรกสวรรค์ ง. บรรลุอริยผล
คำตอบ : ง
๔๙. พระพุทธเจ้าทรงแสดงคิริมานนทสูตร แก่ใคร ?
ก. พระอานนท์ ข. พระคิริมานนท์
ค. พระสารีบุตร ง. พระราหุล
คำตอบ : ก
๕๐. ใจความสำคัญในคิริมานนทสูตรนั้น ว่าด้วยเรื่องอะไร ?
ก. กสิณ ๑๐ ข. อสุภะ ๑๐
ค. สัญญา ๑๐ ง. อนุสสติ ๑๐
คำตอบ : ค
| ผู้ออกข้อสอบ | : | ๑. | พระราชกวี | วัดราชาธิวาส |
| | | ๒. | พระศรีวิสุทธิโมลี | วัดไชยชุมพลชนะสงคราม จ.กาญจนบุรี |
| | | ๓. | พระโสภิตกิตติธาดา | วัดเฉลิมพระเกียรติ จ.นนทบุรี |
| ตรวจ/ปรับปรุง | : | โดยสนามหลวงแผนกธรรม | ||