วิมุตติ ๕

                  ๑.   ตทังควิมุตติ  ความหลุดพ้นด้วยองค์นั้น ๆ  ได้แก่  การระงับอกุศลเจตสิกได้เป็นคราว ๆ

                  ๒.  วิกขัมภนวิมุตติ  ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้  ได้แก่  การระงับกิเลส  และอกุศลธรรมด้วยกำลังฌาน

วิมุตติทั้ง  ๒  นี้  เป็นโลกิยวิมุตติ

              ๓.  สมุจเฉทวิมุตติ  ความหลุดพ้นด้วยตัดขาด  ได้แก่  ระงับกิเลสด้วยอริยมรรค

              ๔.   ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ  ความหลุดพ้นด้วยความสงบราบคาบ  ได้แก่  อริยผล

              ๕.   นิสสรณวิมุตติ  ความหลุดพ้นด้วยออกไปเสีย  ได้แก่  นิพพาน

วิมุตติทั้ง  ๓  ข้อนี้เป็นโลกุตตรวิมุตติ

              วิมุตติ  เป็นได้ทั้งโลกิยะ  โลกุตตระ  อริยมรรค  และอริยผล  ดังนี้แล