ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. ข้อใดเป็นความหมายของคำว่า สมถะ ?
ก. อุบายเรืองปัญญา ข. อุบายสงบกาย
ค. อุบายสงบใจ ง. อุบายสงบวาจา
คำตอบ : ค
๒. จะรู้แจ้งสรรพสิ่งตามเป็นจริง ต้องเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?
ก. อนุสสติกัมมัฏฐาน ข. สมถกัมมัฏฐาน
ค. วิปัสสนากัมมัฏฐาน ง. อสุภกัมมัฏฐาน
คำตอบ : ค
๓. ผู้ลุ่มหลงอยู่กับการเล่นเกมส์ เพราะถูกกิเลสกามข้อใดครอบงำ ?
ก. โลภะ ข. โทสะ
ค. โมหะ ง. อรติ
คำตอบ : ค
๔. กามเป็นเหตุให้สัตว์หลงติดอยู่ในโลก เรียกว่าอะไร ?
ก. กามาสวะ ข. กามคุณ
ค. กามกิเลส ง. กามตัณหา
คำตอบ : ข
๕. การนำดอกไม้ไปไหว้พระพุทธรูป จัดเป็นการบูชาประเภทใด ?
ก. สักการะบูชา ข. พุทธบูชา
ค. ปฏิบัติบูชา ง. อามิสบูชา
คำตอบ : ง
๖. ปูชนียบุคคล ในเรื่องบูชา ๒ หมายถึงบุคคลประเภทใด ?
ก. คนร่ำรวยทรัพย์ ข. คนปฏิบัติตามกฎหมาย
ค. คนวางตนน่ายกย่อง ง. คนเรียนจบระดับสูง
คำตอบ : ค
๗. เมื่อมีผู้มาเยือน ควรต้อนรับตามหลักปฏิสันถารอย่างไร ?
ก. ถามถึงธุระที่มาเยือน ข. ถามถึงสิ่งที่ต้องการ
ค. แนะนำประโยชน์ให้ ง. ต้อนรับให้สมแก่ฐานะ
คำตอบ : ง
๘. การต้อนรับผู้มาเยือนข้อใด เรียกว่า ธรรมปฏิสันถาร ?
ก. มอบหนังสือธรรมะให้ ข. ชวนให้ปฏิบัติธรรม
ค. มอบพระเครื่องให้ ง. กล่าวธรรมให้ฟัง
คำตอบ : ง
๙. ความไม่มีโรค เป็นลาภอันประเสริฐ สงเคราะห์เข้าในสุขข้อใด ?
ก. สุขทางกาย ข. สุขทางใจ
ค. สุขอิงอามิส ง. สุขไม่อิงอามิส
คำตอบ : ก
๑๐. เมื่อเกิดกามวิตกขึ้น จะมีพฤติกรรมเช่นใด ?
ก. อยากได้ของผู้อื่น ข. อยากเป็นใหญ่เป็นโต
ค. อยากมีชื่อเสียง ง. อยากให้คนยกย่อง
คำตอบ : ก
๑๑. ผู้มีเนกขัมมวิตก มักมีความคิดเช่นใด ?
ก. คิดออกบวช ข. คิดเข้าวัดฟังธรรม
ค. คิดบริจาคทาน ง. คิดรักษาศีลอุโบสถ
คำตอบ : ก
๑๒. การครุ่นคิดวางแผนใส่ร้ายผู้อื่น จัดเป็นอกุศลวิตกข้อใด ?
ก. กามวิตก ข. พยาบาทวิตก
ค. วิหิงสาวิตก ง. อวิหิงสาวิตก
คำตอบ : ข
๑๓. อาการหงุดหงิดเกิดขึ้นในใจ จัดเป็นไฟชนิดใด ?
ก. ไฟสุ่มทรวง ข. ไฟริษยา
ค. ไฟโทสะ ง. ไฟโมหะ
คำตอบ : ค
๑๔. พฤติกรรมเช่นใด จัดเป็นลักษณะของไฟคือราคะ ?
ก. ล่วงละเมิดทางเพศ ข. ละเมิดสิทธิส่วนบุคคล
ค. แสดงอารยะขัดขืน ง. แสดงความหึงหวง
คำตอบ : ก
๑๕. พฤติกรรมเช่นใด จัดเป็นลักษณะของไฟคือโมหะ ?
ก. ไม่มีระเบียบวินัย ข. ไม่รู้จักผิดชอบชั่วดี
ค. ไม่มีสมบัติผู้ดี ง. ไม่รับผิดชอบหน้าที่
คำตอบ : ข
๑๖. ประชาธิปไตยไม่พัฒนา เพราะขาดอธิปเตยยะข้อใด ?
ก. อัตตาธิปเตยยะ ข. โลกาธิปเตยยะ
ค. ธัมมาธิปเตยยะ ง. อนาธิปเตยยะ
คำตอบ : ค
๑๗. การปกครองที่ถือเสียงข้างมาก จัดเข้าในข้อใด ?
ก. อัตตาธิปเตยยะ ข. โลกาธิปเตยยะ
ค. ธัมมาธิปเตยยะ ง. อนาธิปเตยยะ
คำตอบ : ข
๑๘. ปัญญาหยั่งรู้ว่า การเกิดเป็นทุกข์ จัดเป็นญานอะไร ?
ก. สัจจญาณ ข. กิจจญาณ
ค. กตญาณ ง. มัคคญาณ
คำตอบ : ก
๑๙. แย่งอำนาจกันครอง จัดเป็นตัณหาชนิดใด ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลสตัณหา
คำตอบ : ข
๒๐. ไม่อยากแก่ ไม่อยากตาย จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลสตัณหา
คำตอบ : ค
๒๑. เกรดตกอกหกรักคุด แล้วฆ่าตัวตาย จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?
ก. กามตัณหา ข. ภวตัณหา
ค. วิภวตัณหา ง. กิเลสตัณหา
คำตอบ : ค
๒๒. พระพุทธเจ้าทรงยกย่องปาฏิหาริยะประเภทใด ?
ก. อิทธิปาฏิหาริยะ ข. อาเทสนาปาฏิหาริยะ
ค. ยมกปาฏิหาริยะ ง. อนุสาสนีปาฏิหาริยะ
คำตอบ : ง
๒๓. ข้อใด เป็นอำนาจอัศจรรย์ของอาเทสนาปาฏิหาริย์ ?
ก. ล่องหนได้ ข. ทายใจคนได้
ค. ดำดินได้ ง. เหยียบน้ำทะเลจืด
คำตอบ : ข
๒๔. การสงเคราะห์ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ จัดเข้าในข้อใด ?
ก. โลกัตถจริยา ข. ญาตัตถจริยา
ค. พุทธัตถจริยา ง. ธัมมจริยา
คำตอบ : ก
๒๕. ข้อใด เป็นการเวียนว่ายตายเกิด ?
ก. กิเลสตัณหา ข. กิเลส กรรม วิบาก
ค. ทำความชั่วไว้ ง. ต้องรับผลกรรม
คำตอบ : ข
๒๖. ข้อใด เป็นความหมายของคำว่า สิกขา ในพระพุทธศาสนา ?
ก. ศึกษาเล่าเรียน ข. ฝึกซ้อมภาคปฏิบัติ
ค. ฝึกหัดกาย วาจา ใจ ง. ฝึกหัดทำสมาธิ
คำตอบ : ค
๒๗. อานิสงส์ของการปฏิบัติไตรสิกขา คือข้อใด ?
ก. กำจัดทุกข์ ข. กำจัดโศก
ค. กำจัดภัย ง. กำจัดกิเลส
คำตอบ : ง
๒๘. ภูมิอันหาความเจริญมิได้ เรียกว่าอะไร ?
ก. อสูรกายภูมิ ข. นรกภูมิ
ค. อบายภูมิ ง. ดิรัจฉานภูมิ
คำตอบ : ค
๒๙. คบคนพาล พาลพาไปหาผิด ควรใช้อปัสเสนธรรมข้อใด ?
ก. พิจารณาแล้วเสพ ข. พิจารณาแล้วเว้น
ค. พิจารณาแล้วอดกลั้น ง. พิจารณาแล้วบรรเทา
คำตอบ : ข
๓๐. เมตตา ควรแผ่ให้บุคคลจำพวกใด ?
ก. ทุกจำพวก ข. ผู้ประสบทุกข์
ค. ผู้ประสบสุข ง. ผู้ที่ตายแล้ว
คำตอบ : ก
๓๑. กรุณา ควรแผ่ให้บุคคลจำพวกใด ?
ก. ทุกจำพวก ข. ผู้ประสบทุกข์
ค. ผู้ประสบสุข ง. ผู้ที่ตายแล้ว
คำตอบ : ข
๓๒. โสดาบันบุคคล ได้แก่บุคคลประเภทใด ?
ก. ผู้สิ้นกิเลส ข. ผู้ห่างไกลกิเลส
ค. ผู้ไม่กลับมาเกิดอีก ง. ผู้ถึงกระแสนิพพาน
คำตอบ : ง
๓๓. ผู้ละกามราคะ และปฏิฆะได้เด็ดขาด คือใคร ?
ก. พระโสดาบัน ข. พระสกทาคามี
ค. พระอนาคามี ง. พระอรหันต์
คำตอบ : ค
๓๔. เทศนาที่ขัดเกลาจิตมิให้เป็นคนหยาบกระด้าง ตรงกับข้อใด ?
ก. ทานกถา ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา ง. กามทีนวกถา
คำตอบ : ข
๓๕. ผู้ประกอบด้วยวัณณมัจฉริยะ มีพฤติกรรมเช่นใด ?
ก. หวงแหนตระกูล ข. กลัวคนอื่นได้ดีกว่า
ค. เห็นแก่ตัว ง. หาผลประโยชน์ใส่ตัว
คำตอบ : ข
๓๖. อาการปวดศรีษะ จัดเป็นมารประเภทใด ?
ก. กิเลสมาร ข. ขันธมาร
ค. อภิสังขารมาร ง. เทวปุตตมาร
คำตอบ : ข
๓๗. มารที่ครอบงำบุคคลให้ประกอบทุจริตคิดมิชอบ ตรงกับข้อใด ?
ก. กิเลสมาร ข. ขันธมาร
ค. อภิสังขารมาร ง. เทวปุตตมาร
คำตอบ : ก
๓๘. ความดีใจที่ได้รับเหรียญรางวัล จัดเป็นเวทนาใด ?
ก. สุขเวทนา ข. อุเบกขาเวทนา
ค. โสมนัสเวทนา ง. โทมนัสเวทนา
คำตอบ : ค
๓๙. เชื่อข่าวลือ ถือมงคล ตื่นข่าว จัดว่าเป็นคนมีจริตอะไร ?
ก. โมหจริต ข. วิตักกจริต
ค. สัทธาจริต ง. พุทธิจริต
คำตอบ : ค
๔๐. คิดหนัก มักระแวง จิตฟุ้งซ่าน จัดว่าเป็นคนมีจริตอะไร ?
ก. ราคจริต ข. โทสจริต
ค. โมหจริต ง. วิตักกจริต
คำตอบ : ง
๔๑. บุคคลเข้าใจซาบซึ้งพระธรรมเฉพาะตนเอง ตรงกับข้อใด ?
ก. สนฺทิฏฺฐิโก ข. อกาลิโก
ค. เอหิปสฺสิโก ง. ปจฺจตฺตํ
คำตอบ : ง
๔๒. การรักษาศีลให้บริสุทธิ์ ตรงกับวิสุทธิข้อใด ?
ก. สีลวิสุทธิ ข. จิตตวิสุทธิ
ค. ทิฏฐิวิสุทธิ ง. กังขาวิตรณวิสุทธิ
คำตอบ : ก
๔๓. ความหมดจดแห่งจิต ตรงกับวิสุทธิข้อใด ?
ก. จิตตวิสุทธิ ข. ญาณทัสสนวิสุทธิ
ค. ทิฏฐิวิสุทธิ ง. กังขาวิตรณวิสุทธิ
คำตอบ : ก
๔๔. ข้อใด ไม่ใช่ความหมายของอวิชชา ?
ก. ไม่รู้จักเหตุแห่งทุกข์ ข. ไม่รู้จักกฎแห่งกรรม
ค. ไม่รู้หลักวิชาการ ง. ไม่รู้จักอดีตอนาคต
คำตอบ : ค
๔๕. คำว่า ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ตรงกับพุทธคุณข้อใด ?
ก. อรหํ ข. พุทฺโธ
ค. โลกวิทู ง. ภควา
คำตอบ : ข
๔๖. พระพุทธเจ้าตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง เป็นพุทธคุณข้อใด ?
ก. สมฺมาสมฺพุทฺโธ ข. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
ค. สุคโต โลกวิทู ง. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
คำตอบ : ก
๔๗. สังฆคุณข้อว่า อญฺชลิกรณีโย มีความหมายว่าอย่างไร ?
ก. ควรแก่ของคำนับ ข. ควรแก่การต้อนรับ
ค. ควรแก่ของทำบุญ ง. ควรแก่การกราบไหว้
คำตอบ : ง
๔๘. ข้อใดเป็นความหมายของคำว่า บารมี ในพระพุทธศาสนา ?
ก. แผ่ขยายอิทธิพล ข. สั่งสมบริวาร
ค. มีอำนาจวาสนา ง. มีคุณธรรมยวดยิ่ง
คำตอบ : ง
๔๙. ผู้บริจาคดวงตาให้บุคคลอื่น จัดเป็นบารมีระดับใด ?
ก. ทานบารมี ข. ทานอุปบารมี
ค. ทานปรมัตถบารมี ง. เมตตาบารมี
คำตอบ : ข
๕๐. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนวัยอันควร เพราะกรรมใดให้ผล ?
ก. ครุกรรม ข. อุปฆาตกกรรม
ค. อุปปีกกรรม ง. อาสันนกรรม
คำตอบ : ข