๕. วิธีถึงพระรัตนตรัยว่าเป็นสรณะ

              วิธีถึงพระรัตนตรัยว่าเป็นสรณะนั้นมีหลายอย่าง     ในที่นี้จะกล่าวเฉพาะที่ปรากฏ

โดยมาก    ๕    วิธี    คือ

                  ๕.๑   วิธีสมาทาน  ตัวอย่างเช่น  พาณิชสองพี่น้อง  ผู้มีนามว่า  ตปุสสะ   และภัลลิกะ  ได้เปล่งวาจาถึงพระผู้มีพระภาคเจ้า  และพระธรรมเป็นสรณะว่า  เอเต  มยํ  ภนเต  ภควนตํ  สรณํ คจฉาม,   ธมมญจ,  อุปาสเก  โน  ภควา  ธาเรตุ  อชชตคเค  ปาณุเปเต  สรณํ  คเต  แปลว่า  ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ  ข้าพระองค์ทั้งสองนี้  ขอถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระธรรมว่าเป็นสรณะ    ขอพระผู้มีพระภาคเจ้า  จงทรงจำข้าพระองค์ทั้งสอง  ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะด้วยชีวิต  ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

              ๕.๒  วิธีมอบตนเป็นสาวก   เช่น  พระมหากัสสปเถระ  ครั้งยังเป็นปิปผลิมาณพออกบวชอุทิศพระอรหันต์ทั้งหลายที่มีอยู่ในโลก  ได้ไปพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับนั่งสมาธิอยู่ที่โคนต้นพหุปุตตนิโครธ  ( อรรถกถาว่า   ต้นสีขาว   ใบสีเขียว    ผลสีแดง)   ในระหว่างทางเมืองราชคฤห์ไปนาลันทา    เข้าใจว่าเป็นพระอรหันต์   จึงน้อมกายเข้าไปเฝ้าด้วยความเคารพอย่างยิ่ง    แล้วเปล่งวาจามอบตนเป็นสาวกว่า   สตถา  เม  ภนเต  ภควา,  สาวโกหมสมิ  แปลว่า  ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ    พระผู้มีพระภาคเจ้า   เป็นศาสดาของข้าพระองค์  ข้าพระองค์เป็นสาวก

              ๕.๓ วิธีทุ่มเทความเลื่อมใสในพระศาสดาหรือยอมนอบน้อม เช่น พรหมายุพราหมณ์    เป็นต้น  ในพรหมายุสูตร มัชฌิมนิกาย กล่าวว่า พรหมายุพราหมณ์  เป็นพราหมณ์ผู้ใหญ่  เชี่ยวชาญไตรเวท    รู้จักศาสตร์ว่าด้วยคดีโลก  และมหาปุริสลักษณะได้ยินกิตติศัพท์ว่า    พระพุทธเจ้าทรงมีมหาปุริสลักษณะครบ  ๓๒  ประการ  จึงส่งอุตตรมาณพผู้เป็นศิษย์เอกไปพิสูจน์ความจริง    อุตตรมาณพรับคำของอาจารย์ไปเฝ้าพระพุทธเจ้า ได้เห็นมหาปุริสลักษณะ  ๓๐ ประการหมดแล้ว ยังเหลืออีก ๒ ประการ  ที่ยังไม่เห็น  ครั้นเขาเห็นมหาปุริสลักษณะครบทั้ง  ๓๒ ประการและความเป็นไปแห่งอิริยาบถทั้งปวงของพระพุทธเจ้าแล้ว  จึงกลับไปกราบเรียนให้อาจารย์ทราบ  ครั้นอุตตรมาณพพรรณามหาปุริสลักษณะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจบลง พรหมายุพราหมณ์ก็ได้ลุกขึ้นยืนห่มผ้าเฉวียงบ่า  ผินหน้าไปทางทิศที่พระพุทธเจ้าประทับอยู่  ประณมมือเปล่งวาจาว่า

                  นโม  ตสส  ภควโต  อรหโต  สมมาสมพุทธสส  ๓  ครั้ง

                  แปลว่า ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาค อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น    ๕.๔   วิธีมอบตน  เช่นพระโยคีผู้มีศรัทธา  ขวนขวายในการเจริญกรรมฐาน  ก่อนแต่จะสมาทานกรรมฐาน ต้องกล่าวคำมอบตนต่อพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า อิมาหํ  ภนเต  ภควา อตตภาวํ  ตุมหากํ  ปริจจชามิ  แปลว่า  ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เจริญ  ข้าพระองค์  ขอสละอัตตภาพร่างกายนี้แก่พระพุทธองค์

                  ๕.๕ วิธีปฏิบัติหน้าที่ของพุทธบริษัท  คือการกำจัดกิเลสทั้งหลาย  ทำตนให้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน  พระสกทาคามี  พระอนาคามี  และพระอรหันต์  เหมือนพระอริยสาวกบางท่านได้ฟังธรรมเทศนาของพระศาสดาแล้วได้ดวงตาเห็นธรรม เป็นต้น  วิธีนี้จัดว่าเป็นวิธีถึงสรณคมน์ขั้นสูงสุดและมีความมั่นคงที่สุด   เป็นโลกุตตรสรณคมน์