ปัญหาและเฉลยวิชาเบญจศีล-เบญจธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี สอบในสนามหลวง วันอังคาร ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๑๕.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. ผู้ปรารถนาจะบำเพ็ญคุณธรรมทางใจ ควรเริ่มต้นที่อะไรก่อน ?
ก. สวดมนต์ ข. ถือศีล
ค. นั่งสมาธิ ง. แผ่เมตตา
คำตอบ : ข
๒. ศีล แปลตามรูปศัพท์ว่า ปกติ หมายถึงปกติอะไร ?
ก. กายกับใจ ข. วาจากับใจ
ค. กายกับวาจา ง. กาย วาจา ใจ
คำตอบ : ค
๓. สิกขาบทที่ ๑ มีข้อห้าม ๓ ประการ ยกเว้นข้อใด ?
ก. ทำร้ายร่างกาย ข. ทำร้ายจิตใจ
ค. ฆ่า ง. ทรกรรม
คำตอบ : ข
๔. คำว่า สัตว์ ในสิกขาบทที่ ๑ หมายถึงข้อใด ?
ก. มนุษย์ ข. สัตว์
ค. เด็กในครรภ์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๕. สิกขาบทที่ ๑ บัญญัติขึ้นเพื่อปลูกฝังให้คนมีคุณธรรมใด ?
ก. ความประหยัด ข. ความเสียสละ
ค. ความมีเมตตา ง. ความกตัญญู
คำตอบ : ค
๖. ข้อใด ไม่ถือว่ากระทำผิดศีล ตามสิกขาบทที่ ๑ ?
ก. ตัดต้นไม้ ข. ตัดแขน
ค. กัดปลา ง. ชนไก่
คำตอบ : ก
๗. การทำชีวิตให้ตกล่วงไป ในสิกขาบทที่ ๑ หมายถึงอะไร ?
ก. ทำให้บาดเจ็บ ข. ทำให้พิการ
ค. ทำให้ทรมาน ง. ทำให้ตาย
คำตอบ : ง
๘. ใช้งานสัตว์เกินกำลัง ไม่ให้หยุดพัก ปล่อยให้อดอยากซูบผอม
จัดเป็นการกระทำประเภทใด ?
ก. ใช้การ ข. นำไป
ค. เล่นสนุก ง. ผจญสัตว์
คำตอบ : ก
๙. เมื่อสัตว์มีคุณเสมอกัน ทำไมฆ่าสัตว์ใหญ่จึงมีโทษมากกว่า ?
ก. สัตว์นั้นมีเจ้าของหวง ข. สัตว์นั้นมีชีวิต
ค. ใช้ความพยายามมาก ง. มีจิตคิดจะฆ่า
คำตอบ : ค
๑๐. สิกขาบทที่ ๒ บัญญัติขึ้นเพื่อให้เว้นการเบียดเบียนกันในเรื่องใด ?
ก. ชีวิต ข. ทรัพย์สิน
ค. คู่ครอง ง. คำพูด
คำตอบ : ข
๑๑. สิกขาบทที่ ๒ มีความสัมพันธ์กับเรื่องใด ?
ก. ความรักชาติ ข. ความรักสงบ
ค. ความสามัคคี ง. ความพอเพียง
คำตอบ : ง
๑๒. ข้อใด ไม่ถือเป็นการกระทำผิดตามสิกขาบทที่ ๒ ?
ก. กรรโชก ข. ชิงโชค
ค. เลี่ยงภาษี ง. ซุกหุ้น
คำตอบ : ข
๑๓. ผู้กระทำความผิดในสิกขาบทที่ ๒ ควรเรียกว่าอะไร ?
ก. คนเก่ง ข. คนเก่า
ค. คนโกง ง. คนกล้า
คำตอบ : ค
๑๔. การซ่อนทรัพย์สินของตนที่จะต้องถูกยึด นำไปเก็บไว้เสียที่อื่น
จัดเป็นการกระทำประเภทใด ?
ก. ลักลอบ ข. เบียดบัง
ค. ตระบัด ง. กรรโชก
คำตอบ : ง
๑๕. กู้หนี้ไปแล้ว ไม่ยอมใช้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย ตรงกับข้อใด ?
ก. ตู่ ข. ฉ้อ
ค. ตระบัด ง. หลอก
คำตอบ : ค
๑๖. การทำลายทรัพย์สินของทางราชการให้เสียหาย เช่น ทุบตู้โทรศัพท์
จัดเป็นการกระทำประเภทใด ?
ก. ทำร้าย ข. ตัดช่อง
ค. ผลาญ ง. ย่องเบา
คำตอบ : ค
๑๗. ข้อใด ไม่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด ในสิกขาบทที่ ๒ ?
ก. แฉ ข. ฉ้อ
ค. ฉก ง. ฉวย
คำตอบ : ก
๑๘. สิกขาบทที่ ๓ บัญญัติขึ้นเพื่อให้มีความรักในเรื่องใด ?
ก. ชาติ ข. เพื่อน
ค. คู่ครอง ง. องค์กร
คำตอบ : ค
๑๙. การปฏิบัติตนตามสิกขาบทที่ ๓ ช่วยลดปัญหาสังคมด้านใด ?
ก. อาชญากรรม ข. หย่าร้าง
ค. ยาเสพติด ง. หนี้สิน
คำตอบ : ข
๒๐. หญิงผู้เป็นเหล่ากอของตัว ในสิกขาบทที่ ๓ ตรงกับข้อใด ?
ก. แม่ ข. ยาย
ค. ลูกสาว ง. ลูกสะใภ้
คำตอบ : ค
๒๑. หญิงผู้เป็นเทือกเถาของตน ในสิกขาบทที่ ๓ ตรงกับข้อใด ?
ก. ยาย ข. แม่ยาย
ค. ลูกสะใภ้ ง. ลูกสาว
คำตอบ : ก
๒๒. หญิงชายที่รับหมั้นกันแล้ว ถือว่าอยู่ในความพิทักษ์ของใคร ?
ก. พ่อ แม่ ข. พี่ชาย
ค. น้องชาย ง. คู่หมั้น
คำตอบ : ง
๒๓. ไม่นอกใจภรรยาตน ได้ชื่อว่า ไม่ลุอำนาจแก่กิเลสใด ?
ก. มานะ ข. ราคะ
ค. โทสะ ง. โมหะ
คำตอบ : ข
๒๔. สิกขาบทที่ ๔ บัญญัติขึ้นเพื่อเน้นให้คนทำความดีด้านใด ?
ก. ความเพียร ข. ความมีสัจจะ
ค. ความอดทน ง. ความมัธยัสถ์
คำตอบ : ข
๒๕. เห็นบอกว่าไม่เห็น ไม่เห็นบอกว่าเห็น เป็นลักษณะของคำพูดใด ?
ก. คำเท็จ ข. คำหยาบ
ค. คำส่อเสียด ง. คำเพ้อเจ้อ
คำตอบ : ก
๒๖. ไม่เจ็บไม่ป่วย แต่แสดงตนทำท่าทางให้เขาเห็นว่า เป็นคนเจ็บ ป่วย
จัดเป็นมุสาประเภทใด ?
ก. ทำเลส ข. มารยา
ค. ทำเล่ห์กระเทห์ ง. อำความ
คำตอบ : ข
๒๗. ตกลงว่าจะให้ ภายหลังไม่ให้ตามที่พูด จัดเข้าในปฏิสสวะข้อใด ?
ก. ผิดสัญญา ข. คืนคำ
ค. เสียสัตย์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
๒๘. คำพูดที่ไม่นับเข้าในข้อห้าม ที่เรียกว่ายถาสัญญา ตรงกับข้อใด ?
ก. มารยา ข. คืนคำ
ค. สาบาน ง. โวหาร
คำตอบ : ง
๒๙. อวดอ้างสรรพคุณยาเกินความจริง ว่าแก้โรคได้สารพัด
เพื่อหลอกให้คนหลงเชื่อ จัดเป็นมุสาประเภทใด ?
ก. โวหาร ข. ทนสาบาน
ค. สำคัญผิด ง. เสริมความ
คำตอบ : ง
๓๐. สิกขาบทที่ ๕ บัญญัติขึ้นเพื่อให้คนงดเว้นในเรื่องใด ?
ก. ก่อการร้าย ข. สิ่งมึนเมา
ค. โจรกรรม ง. การทุจริต
คำตอบ : ข
๓๑. การดื่มสุรา เป็นเหตุบั่นทอนปัญญา ตรงกับข้อใด ?
ก. ร่างกายทรุดโทรม ข. จิตใจท้อถอย
ค. ความคิดเฉื่อยชา ง. พูดเลอะเลือน
คำตอบ : ค
๓๒. ข้อใด ไม่ใช่โทษของการดื่มสุรา ?
ก. คนยกย่อง ข. ก่อวิวาท
ค. เสียทรัพย์ ง. เกิดโรค
คำตอบ : ก
๓๓. คนติดสุรา เลิกยาก จะต้องซื้อดื่มทุกวัน ตรงกับโทษข้อใด ?
ก. เสียการงาน ข. เสียหน้าที่
ค. เสียชื่อเสียง ง. เสียทรัพย์
คำตอบ : ง
๓๔. ใช้จ่ายทรัพย์เพื่อของไม่จำเป็น ตรงกับข้อใด ?
ก. ซื้อยาแดง ข. ซื้อยาสีฟัน
ค. ซื้อยาหอม ง. ซื้อยาแก้ไข
คำตอบ : ก
๓๕. ความประมาทขาดสติ ตามสิกขาบทที่ ๕ มีอะไรเป็นมูลเหตุ ?
ก. ความยากจน ข. ความฟุ้งซ่าน
ค. ความเครียด ง. ความมึนเมา
คำตอบ : ง
๓๖. วิรัติ มีความเกี่ยวข้องกับการรักษาศีล ๕ อย่างไร ?
ก. เป็นเครื่องละเว้น ข. เป็นเครื่องกำจัด
ค. เป็นเครื่องป้องกัน ง. เป็นเครื่องรักษา
คำตอบ : ก
๓๗. สัมปัตตวิรัติ เป็นการงดเว้นจากวัตถุที่มาปรากฏในลักษณะใด ?
ก. ก่อนหน้า ข. ต่อหน้า
ค. ลับหน้า ง. ลับหลัง
คำตอบ : ข
๓๘. การงดทำร้ายคนที่เป็นศัตรูกันในข้อใด ไม่จัดเป็นสัมปัตตวิรัติ ?
ก. งดเพราะมีความสงสาร ข. งดเพราะกลัวความผิด
ค. งดเพราะกลัวเป็นบาป ง. งดเพราะไปแล้วไม่พบ
คำตอบ : ง
๓๙. การงดเว้นที่เรียกว่า สมุจเฉทวิรัติ มีลักษณะช่นไร ?
ก. งดเว้นเฉพาะหน้า ข. งดเว้นชั่วคราว
ค. งดเว้นเฉพาะองค์ ง. งดเว้นเด็ดขาด
คำตอบ : ง
๔๐. การงดเว้นจากปาณาติบาต จะมั่นคงและตั้งอยู่ได้นาน
ต้องอาศัยอะไรเป็นเครื่องสนับสนุน ?
ก. ความมีเมตตา ข. ความมีสติ
ค. ความกตัญญู ง. ความมีสัตย์
คำตอบ : ก
๔๑. การขาดเมตตาในข้อใด เปรียบได้กับคนใจจืด ?
ก. เห็นเขาได้ดีกลับทนไม่ได้ ข. เห็นเขายากจนกลับดูดาย
ค. เห็นเขาจมน้ำกลับไม่ช่วย ง. เห็นเขาถูกยิงกลับวางเฉย
คำตอบ : ข
๔๒. การกักตุนน้ำมันเพื่อเก็งกำไร ไม่ขายในราคาตามที่รัฐบาล
กำหนดชื่อว่าประพฤติไม่เป็นธรรมในอะไร ?
ก. กิจการ ข. บุคคล
ค. วัตถุ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
๔๓. การบังคับใช้แรงงานเด็กให้ทำงานจนเกินกำลัง ไม่ยอมให้พักผ่อน
ชื่อว่าประพฤติไม่เป็นธรรมในอะไร ?
ก. กิจการ ข. บุคคล
ค. วัตถุ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
๔๔. มีชีวิตพออยู่พอกิน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ตรงกับข้อใด ?
ก. สัมมาสังกัปปะ ข. สัมมาอาชีวะ
ค. สัมมาวายามะ ง. สัมมาสมาธิ
คำตอบ : ข
๔๕. ข้อใด ชื่อว่าเป็นการแสวงหาทรัพย์ในทางที่ผิด ?
ก. เก็บขยะขาย ข. ขายซีดีปลอม
ค. รับจำนำของ ง. รับเช่าพระบูชา
คำตอบ : ข
๔๖. กิริยาที่ระมัดระวังไม่ประพฤติมักมากในกาม เรียกว่าอะไร ?
ก. สำรวมกาย ข. สำรวมวาจา
ค. สำรวมใจ ง. สำรวมกาม
คำตอบ : ง
๔๗. กัลยาณธรรมข้อที่ ๓ มีความหมายตรงกับข้อใด ?
ก. รักนวลสงวนตัว ข. รักตัวกลัวตาย
ค. รักง่ายหน่ายเร็ว ง. รักจางนางหาย
คำตอบ : ก
๔๘. การให้ความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย ไม่คิดลำเอียงเข้าข้างใดข้างหนึ่ง
ตรงกับข้อใด ?
ก. ความสวามิภักดิ์ ข. ความซื่อตรง
ค. ความเที่ยงธรรม ง. ความกตัญญู
คำตอบ : ค
๔๙. การจับจ่ายใช้สอยแต่พอเพียง ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่ให้เกินฐานะตัวเอง
ชื่อว่ามีสติรอบคอบในเรื่องใด ?
ก. การทำงาน ข. การวางตัว
ค. การบริโภค ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
๕๐. อยู่คนเดียวควรระวังความคิด อยู่ท่ามกลางหมู่มิตรควรระวังวาจา
ชื่อว่ามีสติรอบคอบในเรื่องใด ?
ก. การทำงาน ข. การวางตัว
ค. การบริโภค ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข