ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี สอบในสนามหลวง วันพฤหัสบดี ที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
๑. ผู้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพราะมีธรรมอะไร ?
ก. ธรรมมีอุปการะมาก ข. ธรรมอันทำให้งาม
ค. ธรรมเป็นโลกบาล ง. ธรรมเป็นเครื่องเจริญ
คำตอบ : ก
๒. การรณรงค์เรื่องเมาไม่ขับ ส่งเสริมให้มีธรรมข้อใด ?
ก. สติ ข. สัมปชัญญะ
ค. ขันติ ง. โสรัจจะ
คำตอบ : ก
๓. ถ้าสติเปรียบเหมือนดวงไฟ สัมปชัญญะจะเปรียบเหมือนอะไร ?
ก. ควันไฟ ข. แสงไฟ
ค. คนจุดไฟ ง. เชื้อไฟ
คำตอบ : ข
๔. คนขาดศีลธรรม เพราะไม่มีธรรมใดเป็นพื้นฐาน ?
ก. สติ สัมปชัญญะ ข. ขันติ โสรัจจะ
ค. หิริ โอตตัปปะ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
๕. คนมีโอตตัปปะมีลักษณะเช่นไร ?
ก. กลัวถูกลงโทษ ข. กลัวเสียชื่อเสียง
ค. กลัวตกนรก ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๖. ผู้มุ่งให้กาย วาจา ใจงดงาม ควรประพฤติธรรมอะไร ?
ก. สติ สัมปชัญญะ ข. ขันติ โสรัจจะ
ค. หิริ โอตตัปปะ ง. กตัญญู กตเวที
คำตอบ : ข
๗. ความงามอะไร ไม่ขึ้นอยู่กับกาลเวลา ?
ก. งามเสื้อผ้าอาภรณ์ ข. งามรูปร่างหน้าตา
ค. งามกิริยามารยาท ง. งามคุณธรรม
คำตอบ : ง
๘. เป็นเรืออย่าทิ้งท่า เป็นเสืออย่าทิ้งป่า สอนให้มีธรรมอะไร ?
ก. สติ สัมปชัญญะ ข. กตัญญู กตเวที
ค. หิริ โอตตัปปะ ง. ขันติ โสรัจจะ
คำตอบ : ข
๙. บุพพการี ชื่อว่าหาได้ยาก เพราะถูกอะไรครอบงำ ?
ก. ความไม่รู้ ข. ความตระหนี่
ค. ความโกรธ ง. ตัณหา
คำตอบ : ข
๑๐. ชาวพุทธควรยึดถืออะไรเป็นที่พึ่งที่ระลึก ?
ก. ไตรปิฎก ข. ไตรลักษณ์
ค. ไตรรัตน์ ง. ไตรสิกขา
คำตอบ : ค
๑๑. ที่เรียกว่าพระพุทธศาสนานั้น หมายถึงอะไร ?
ก. พระรัตนตรัย ข. พระธรรมวินัย
ค. ไตรสิกขา ง. พระปาติโมกข์
คำตอบ : ข
๑๒. พระธรรม คืออะไร ?
ก. ระเบียบข้อบังคับ ข. ธรรมชาติ
ค. คำสั่งสอน ง. คำตักเตือน
คำตอบ : ค
๑๓. คำสอนที่เป็นหลักการในพระพุทธศาสนา ตรงกับข้อใด ?
ก. โอวาท ๓ ข. สิกขา ๓
ค. สุจริต ๓ ง. ปิฎก ๓
คำตอบ : ก
๑๔. การเว้นจากทุจริตทั้งปวง เป็นคำสอนในลักษณะใด ?
ก. ทาน ข. ศีล
ค. ภาวนา ง. ปัญญา
คำตอบ : ข
๑๕. คำพูดที่ทำให้ผู้ฟังเจ็บช้ำใจหรือบันดาลโทสะ ตรงกับข้อใด ?
ก. คำเท็จ ข. คำหยาบ
ค. คำส่อเสียด ง. คำเพ้อเจ้อ
คำตอบ : ข
๑๖. วจีสุจริตข้อใด ส่งเสริมให้เกิดความสมานฉันท์ ?
ก. ไม่พูดเท็จ ข. ไม่พูดคำหยาบ
ค. ไม่พูดส่อเสียด ง. ไม่พูดเพ้อเจ้อ
คำตอบ : ค
๑๗. เห็นอย่างไร ชื่อว่าเห็นไม่ผิดจากคลองธรรม ?
ก. ดีชั่วอยู่ที่ตัวทำ ข. บุญบาปไม่มี
ค. พ่อแม่ไม่มีคุณ ง. ดีเองชั่วเอง
คำตอบ : ก
๑๘. คนขายยาบ้า เพราะมีอะไรเป็นมูล ?
ก. โลภะ ข. โทสะ
ค. โมหะ ง. ราคะ
คำตอบ : ก
๑๙. ข้อใด ไม่ใช่ลักษณะของโทสะ ?
ก. กลุ้มใจ เสียใจ ข. รำคาญ หงุดหงิด
ค. โกรธ เกลียด ง. อยากได้ งมงาย
คำตอบ : ง
๒๐. มีโทษมากและคลายช้า คือข้อใด ?
ก. โลภะ ข. โทสะ
ค. โมหะ ง. ราคะ
คำตอบ : ค
๒๑. อโลภะ เป็นมูลของอะไร ?
ก. ทาน ข. ศีล
ค. ภาวนา ง. เมตตา
คำตอบ : ก
๒๒. คนเช่นไร ชื่อว่าสัตบุรุษ ?
ก. รู้จักทำมาหากิน ข. ขยันไม่เกียจคร้าน
ค. มีน้ำใจแบ่งปัน ง. ทำดี พูดดี คิดดี
คำตอบ : ง
๒๓. เสียสละ ถือบวช ดูแลบิดามารดา เป็นธรรมหมวดใด ?
ก. อปัณณกปฏิปทา ข. สัปปุริสบัญญัติ
ค. บุญกิริยาวัตถุ ง. สามัญลักษณะ
คำตอบ : ข
๒๔. ความสุขกายสุขใจ เกิดจากการบำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุข้อใด ?
ก. ให้ทาน ข. รักษาศีล
ค. เจริญภาวนา ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๒๕. ข้อใด เป็นเหตุให้เกิดสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ?
ก. สั่งสมความสุข ข. สั่งสมบุญ
ค. สั่งสมความรู้ ง. สั่งสมทรัพย์
คำตอบ : ข
๒๖. ความเจริญและความเสื่อมของบุคคล ขึ้นอยู่กับอะไร ?
ก. การศึกษา ข. การปฏิบัติ
ค. การมีบริวาร ง. การมีทรัพย์
คำตอบ : ข
๒๗. คนเช่นไร ไม่สามารถจะทรงความเที่ยงธรรมไว้ได้ ?
ก. มีเมตตากรุณา ข. กล้าได้กล้าเสีย
ค. มีใจเด็ดเดี่ยว ง. มีความลำเอียง
คำตอบ : ง
๒๘. ให้รางวัลแก่คนไม่ควรให้เพราะเสน่หา จัดเป็นอคติข้อใด ?
ก. ฉันทาคติ ข. โทสาคติ
ค. โมหาคติ ง. ภยาคติ
คำตอบ : ก
๒๙. ผิดพลาดไปแล้ว พยายามกลับตัวเป็นคนดี ตรงกับข้อใด ?
ก. สังวรปธาน ข. ปหานปธาน
ค. ภาวนาปธาน ง. อนุรักขนาปธาน
คำตอบ : ข
๓๐. จงรักษาความดี ดุจเกลือรักษาความเค็ม ตรงกับข้อใด ?
ก. สังวรปธาน ข. ปหานปธาน
ค. ภาวนาปธาน ง. อนุรักขนาปธาน
คำตอบ : ง
๓๑. จาคะ ในอธิษฐานธรรม มีความหมายว่าอย่างไร ?
ก. แบ่งปันสิ่งของแก่ผู้ประสบภัย
ข. สละทรัพย์สร้างสวนสาธารณะ
ค. สละสิ่งเป็นข้าศึกความจริงใจ
ง. บริจาคโลหิตช่วยเหลือผู้ป่วย
คำตอบ : ค
๓๒. จะประสบความสำเร็จในชีวิตได้ เพราะมีธรรมหมวดใด ?
ก. จักร ๔ ข. อิทธิบาท ๔
ค. วุฒิ ๔ ง. ปธาน ๔
คำตอบ : ข
๓๓. หมั่นทบทวนหาเหตุผลในสิ่งที่ทำ ตรงกับข้อใด ?
ก. ฉันทะ ข. วิริยะ
ค. จิตตะ ง. วิมังสา
คำตอบ : ง
๓๔. ควรแผ่พรหมวิหารข้อใด ไปยังสัตว์ผู้มีทุกข์ ?
ก. เมตตา ข. กรุณา
ค. มุทิตา ง. อุเบกขา
คำตอบ : ข
๓๕. ในการพิจารณาคดีความ ควรยึดธรรมข้อใดเป็นหลัก ?
ก. เมตตา ข. กรุณา
ค. มุทิตา ง. อุเบกขา
คำตอบ : ง
๓๖. อริยทรัพย์ หมายถึงทรัพย์ในข้อใด ?
ก. ทรัพย์ภายนอก ข. ทรัพย์ภายใน
ค. ทรัพย์สิน ง. ทรัพย์มรดก
คำตอบ : ข
๓๗. ข้อใด เป็นอนันตริยกรรม ?
ก. เผาโรงเรียน ข. ทำลายทรัพย์สิน
ค. ทำร้ายร่างกาย ง. ทำสงฆ์ให้แตกกัน
คำตอบ : ง
๓๘. ข้อใด ไม่นับเข้าในอานิสงส์ของการฟังธรรม ?
ก. ได้ความเพลิดเพลิน ข. ได้ฟังเรื่องใหม่ ๆ
ค. มีจิตใจผ่องใส ง. บรรเทาความสงสัย
คำตอบ : ก
๓๙. สติในพละ ๕ เปรียบเทียบได้กับข้อใด ?
ก. เรือ ข. หางเสือเรือ
ค. คนพายเรือ ง. ท่าจอดเรือ
คำตอบ : ข
๔๐. สังขารในขันธ์ ๕ ตรงกับข้อใด ?
ก. การรับรู้อารมณ์ ข. ความคิดปรุงแต่ง
ค. สิ่งที่มีใจครอง ง. สิ่งที่มองเห็นได้
คำตอบ : ข
๔๑. รู้สิ่งใดไม่สู้รู้วิชา ภายหน้าเติบใหญ่ได้งานทำ ตรงกับข้อใด ?
ก. เคารพในพระพุทธเจ้า ข. เคารพในพระสงฆ์
ค. เคารพในการศึกษา ง. เคารพในหน้าที่
คำตอบ : ค
๔๒. คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ จัดเข้าในสัปปุริสธรรมข้อใด ?
ก. รู้จักตน ข. รู้จักประมาณ
ค. รู้จักชุมชน ง. รู้จักบุคคล
คำตอบ : ง
๔๓. ช้าเสียการ นานเสียกิจ จัดเข้าในสัปปุริสธรรมข้อใด ?
ก. รู้จักเหตุ ข. รู้จักผล
ค. รู้จักกาล ง. รู้จักประมาณ
คำตอบ : ค
๔๔. จน เครียด กินเหล้า แล้วไม่ทำงาน จัดเป็นคนเช่นไร ?
ก. เกียจคร้าน ข. เจ็บป่วย
ค. ตกงาน ง. สิ้นหวัง
คำตอบ : ก
๔๕. ต่อหน้าสรรเสริญ ลับหลังนินทา เป็นลักษณะของมิตรเทียมประเภทใด ?
ก. คนปอกลอก ข. คนดีแต่พูด
ค. คนหัวประจบ ง. คนชักชวนให้ฉิบหาย
คำตอบ : ค
๔๖. มิตรเทียมเช่นไร ควรหลีกหนีให้ไกลสุด ?
ก. คนปอกลอก ข. คนหัวประจบ
ค. คนดีแต่พูด ง. คนชักชวนให้ฉิบหาย
คำตอบ : ง
๔๗. ห้ามชั่ว แนะดี ชี้ทางสวรรค์ เป็นมิตรประเภทใด ?
ก. มิตรมีอุปการะ ข. มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
ค. มิตรแนะประโยชน์ ง. มิตรมีความรักใคร่
คำตอบ : ค
๔๘. การช่วยเหลือประโยชน์ส่วนรวม ตรงกับสังคหวัตถุข้อใด ?
ก. ทาน ข. ปิยวาจา
ค. อัตถจริยา ง. สมานัตตตา
คำตอบ : ค
๔๙. ครูอาจารย์ ได้แก่บุคคลในทิศใด ?
ก. ทิศเบื้องขวา ข. ทิศเบื้องซ้าย
ค. ทิศเบื้องหน้า ง. ทิศเบื้องหลัง
คำตอบ : ก
๕๐. อยู่เลี้ยงกาย ตายเลี้ยงวิญญาณ เป็นหน้าที่ของใคร ?
ก. บิดามารดา ข. บุตรธิดา
ค. ครูอาจารย์ ง. มิตรสหาย
คำตอบ : ข