ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันศุกร์ ที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๓
1. หลักธรรมเบื้องต้นเพื่อบรรลุผลสูงสุดคือพระนิพพาน คืออะไร ?
ก. ทาน ข. ศีล
ค. สมาธิ ง. ปัญญา
คำตอบ : ข
2. อะไรเป็นอุปสรรคในการรักษาศีลของคนทั่วไป ?
ก. ความทุพลภาพ ข. ความแก่ชรา
ค. ความเจ็บป่วย ง. ความไม่กลัวบาป
คำตอบ : ง
3. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นด้วยวัตถุประสงค์ใด ?
ก. เพื่อทำกิจทางพระพุทธศาสนา ข. เพื่อหยุดการงานของคฤหัสถ์
ค. เพื่อขัดเกลากิเลสอย่างหยาบ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
4. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นเพื่อกลุ่มบุคคลใด ?
ก. ประชาชนทั่วไป ข. เจ้าลัทธินอกศาสนา
ค. อุบาสกอุบาสิกา ง. นักบวชนอกศาสนา
คำตอบ : ค
5. อุโบสถ มีคำแปลว่าอะไร ?
ก. การจำพรรษา ข. การเข้าจำ
ค. การจำศีล ง. การจำวัด
คำตอบ : ข
6. กษัตริย์พระองค์ใด ปรารภการถืออุโบสถศีลในพระพุทธศาสนา ?
ก. พระเจ้าพรหมทัต ข. พระเจ้าอชาตศัตรู
ค. พระเจ้าพิมพิสาร ง. พระเจ้าสุทโธทนะ
คำตอบ : ค
7. ธรรมเนียมการรักษาอุโบสถ ถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่เมื่อไร ?
ก. ก่อนพุทธกาล ข. สมัยพุทธกาล
ค. หลังพุทธกาล ง. หลังสังคายนา
คำตอบ : ก
8. สรณตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ตรงกับข้อใด ?
ก. พระพุทธรูป ข. พระศักดิ์สิทธิ์
ค. พระประจำวัน ง. พระรัตนตรัย
คำตอบ : ง
9. สรณคมน์ มีความหมายตรงกับข้อใด ?
ก. การถือเอาเป็นที่พึ่ง ข. การยึดมั่นถือมั่น
ค. การถือเป็นอารมณ์ ง. การถือฤกษ์ยาม
คำตอบ : ก
10. คำว่า สรณะกำจัดภัย หมายถึงภัยในข้อใด ?
ก. โรคภัย ข. อุทกภัย
ค. โจรภัย ง. กิเลสภัย
คำตอบ : ง
11. คำว่า พุทธะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?
ก. ผู้ตรัสรู้ ข. ผู้รู้แจ้งโลก
ค. ผู้อดทน ง. ผู้สิ้นกิเลส
คำตอบ : ก
12. อบาย ในคำว่า ธรรมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกอบาย ตรงกับข้อใด ?
ก. นรกภูมิ ข. มนุษยโลก
ค. เทวโลก ง. พรหมโลก
คำตอบ : ก
13. พระสงฆ์ในเรื่องสรณคมน์ หมายถึงข้อใด ?
ก. พระประธาน ข. พระเถระ
ค. พระประจำวัน ง. พระอริยะ
คำตอบ : ง
14. มีศีลเสมอกัน มีทิฏฐิเสมอกัน เป็นคุณสมบัติของใคร ?
ก. พระพุทธเจ้า ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ค
15. เพราะเหตุใด พระสงฆ์ จึงได้ชื่อว่าเป็นสรณะที่พึ่งที่ระลึก ?
ก. ถึงพร้อมด้วยวิชาจรณะ ข. เป็นผู้สอนเทวดามนุษย์
ค. เป็นนาบุญอันประเสริฐ ง. เป็นผู้ห่างไกลจากกิเลส
คำตอบ : ค
16. ข้อใด ไม่ใช่สาเหตุการขาดสรณคมน์ ?
ก. ความตาย ข. ทำร้ายพระศาสดา
ค. ความเมา ง. ไปนับถือศาสดาอื่น
คำตอบ : ค
17. การขาดสรณคมน์ ย่อมเกิดขึ้นในบุคคลประเภทใด ?
ก. ปุถุชนทั่วไป ข. พระโสดาบัน
ค. พระอนาคามี ง. พระอรหันต์
คำตอบ : ก
18. การขาดสรณคมน์ข้อใด ไม่เป็นเหตุให้ตกไปในทุคติภูมิ ?
ก. ทำร้ายพระศาสดา ข. ความตาย
ค. ไปนับถือศาสดาอื่น ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
19. สรณคมน์เศร้าหมองเพราะความไม่เอื้อเฟื้อ ตรงกับข้อใด ?
ก. ขโมยพระพุทธรูป ข. สงสัยบุญบาป
ค. ตั้งตนเป็นศาสดา ง. สงสัยชาติหน้า
คำตอบ : ก
20. อุโบสถนอกพุทธกาล คนส่วนใหญ่นิยมรักษาด้วยวิธีใด ?
ก. งดอาหาร ข. งดฆ่าสัตว์
ค. งดแต่งตัว ง. งดดูมหรสพ
คำตอบ : ก
21. อุโบสถนอกพุทธกาลกับสมัยพุทธกาล เหมือนกันในข้อใด ?
ก. รับสรณคมน์ ข. สมาทานศีล
ค. งดเว้นอาหาร ง. รักษาศีล ๘
คำตอบ : ค
22. หากรักษาปฏิชาครอุโบสถวันพระ ๘ ค่ำ วันส่งจะเป็นวันกี่ค่ำ ?
ก. ๖ ค่ำ_ข. ๗ ค่ำ
ค. ๘ ค่ำ_ง. ๙ ค่ำ
คำตอบ : ง
23. การรักษาอุโบสถประเภทใด กำหนดเวลาเป็นเกณฑ์ ?
ก. โคปาลกอุโบสถ ข. ปกติอุโบสถ
ค. นิคคัณฐอุโบสถ ง. อริยอุโบสถ
คำตอบ : ข
24. การรักษาอุโบสถประเภทใด กำหนดอานิสงส์เป็นเกณฑ์ ?
ก. ปกติอุโบสถ ข. ปฏิชาครอุโบสถ
ค. อริยอุโบสถ ง. ปาฏิหาริยอุโบสถ
คำตอบ : ค
25. ปกติอุโบสถที่นิยมรักษากันอยู่ทุกวันนี้ เดือนหนึ่งมีกี่ครั้ง ?
ก. ๒ ครั้ง ข. ๔ ครั้ง
ค. ๖ ครั้ง ง. ๘ ครั้ง
คำตอบ : ข
26. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาคราวละ ๓ วัน ?
ก. ปกติอุโบสถ ข. ปฏิชาครอุโบสถ
ค. อริยอุโบสถ ง. นิคคัณฐอุโบสถ
คำตอบ : ข
27. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาคราวละ ๔ เดือน ?
ก. โคปาลกอุโบสถ ข. ปฏิชาครอุโบสถ
ค. ปาฏิหาริยอุโบสถ ง. นิคคัณฐอุโบสถ
คำตอบ : ค
28. รู้ว่ามีเจ้าของหวง เป็นองค์แห่งอุโบสถศีลข้อใด ?
ก. สิกขาบทที่ ๑ ข. สิกขาบทที่ ๒
ค. สิกขาบทที่ ๖ ง. สิกขาบทที่ ๗
คำตอบ : ข
29. อุโบสถศีลข้อใด ขาดเพราะประพฤติเกี่ยวข้องในกาม ?
ก. สิกขาบทที่ ๑ ข. สิกขาบทที่ ๒
ค. สิกขาบทที่ ๓ ง. สิกขาบทที่ ๖
คำตอบ : ค
30. อุโบสถศีลข้อใด ขาดเพราะประพฤติผิดทางวาจา ?
ก. สิกขาบทที่ ๒ ข. สิกขาบทที่ ๔
ค. สิกขาบทที่ ๖ ง. สิกขาบทที่ ๘
คำตอบ : ข
31. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ ห้ามผู้สมาทานกระทำเรื่องใด ?
ก. การล่วงประเวณี ข. การร้องเพลง
ค. การดื่มสุราเมรัย ง. การอดอาหาร
คำตอบ : ก
32. อุโบสถศีลข้อที่ ๖ เวลาเที่ยงแล้วถึงก่อนอรุณขึ้น เรียกว่าอะไร ?
ก. กาล ข. กาลเทศะ
ค. วิกาล ง. กาลกิริยา
คำตอบ : ค
33. อาหารประเภทใด ห้ามคนถืออุโบสถศีลรับประทานในยามวิกาล ?
ก. สมอ ข. มะขามเทศ
ค. เนย ง. มะขามป้อม
คำตอบ : ข
34. อุโบสถศีลข้อที่ ๗ ห้ามผู้สมาทานกระทำเรื่องใด ?
ก. พูดปด ข. เสพกาม
ค. แต่งตัว ง. ลักของ
คำตอบ : ค
35. การห้ามคนถืออุโบสถศีลตกแต่งร่างกายในขณะรักษาอุโบสถ เพื่อจุดประสงค์
ใด ?
ก. บรรเทาความยินดีในนามกาย ข. บรรเทาความมัวเมาในรูปกาย
ค. บรรเทาความยึดมั่นในเวทนา ง. บรรเทาความพอใจในลาภยศ
คำตอบ : ข
36. ปัจจุบัน คนส่วนใหญ่นิยมสมาทานอุโบสถศีลที่ไหน ?
ก. บ้านตนเอง ข. บ้านคนทรงเจ้า
ค. โรงเจทั่วไป ง. วัดทั่วไป
คำตอบ : ง
37. ในวันอุโบสถ ควรสมาทานอุโบสถศีลเวลาใด ?
ก. เวลาเช้า ข. เวลาเที่ยงวัน
ค. เวลาบ่าย ง. เวลากลางคืน
คำตอบ : ก
38. คำว่า อิมินา สกฺกาเรน ตํ ภควนฺตํ อภิปูชยาม เป็นคำกล่าวบูชา
พระรัตนตรัยใด ?
ก. พระพุทธเจ้า ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ก
39. คำว่า อชฺช โภนฺโต ปกฺขสฺส อฏฺฐมี ทิวโส ... เป็นคำกล่าวอะไร ?
ก. สมาทานศีล ๘ ข. คำประกาศอุโบสถ
ค. อาราธนาธรรม ง. กราบพระรัตนตรัย
คำตอบ : ข
40. วันปัณณรสีในคำประกาศอุโบสถ หมายถึงวันกี่ค่ำ ?
ก. วัน ๘ ค่ำ_ข. วัน ๙ ค่ำ
ค. วัน ๑๔ ค่ำง. วัน ๑๕ ค่ำ
คำตอบ : ง
41. ข้อใด กำหนดให้กระทำต่อจากคำประกาศอุโบสถ ?
ก. อาราธนาศีล ข. รับสรณคมน์
ค. รับศีลอุโบสถ ง. ถือศีลอุโบสถ
คำตอบ : ก
42. เรื่องที่ไม่ควรนำมาพูดในขณะถืออุโบสถศีล เรียกว่าอะไร ?
ก. อนุปุพพีกถา ข. อริยมรรคกถา
ค. ติรัจฉานกถา ง. อนุโมทนากถา
คำตอบ : ค
43. อุโบสถประเภทใด กำหนดข้อห้ามบางเรื่องไม่ห้ามบางเรื่อง ?
ก. ปกติอุโบสถ ข. โคปาลกอุโบสถ
ค. อริยอุโบสถ ง. นิคคัณฐอุโบสถ
คำตอบ : ง
44. อุโบสถประเภทใด ตรัสว่ามีอานิสงส์มากที่สุด ?
ก. โคปาลกอุโบสถ ข. อริยอุโบสถ
ค. นิคคัณฐอุโบสถ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข
45. อุโบสถประเภทใด ตรัสว่าเป็นการปฏิบัติตามพระอรหันต์ ?
ก. อริยอุโบสถ ข. โคปาลกอุโบสถ
ค. ปกติอุโบสถ ง. นิคคัณฐอุโบสถ
คำตอบ : ก
46. คำว่า มีถ้อยคำมั่นคง ในอุโบสถสูตร ตรงกับข้อใด ?
ก. ละปาณาติบาต ข. ละอทินนาทาน
ค. ละอพรหมจรรย์ ง. ละมุสาวาท
คำตอบ : ง
47. การถืออุโบสถศีลไม่ให้ขาดไม่ให้ด่างพร้อย ควรกระทำอย่างไร ?
ก. ชำระบาป ข. สำรวมระวัง
ค. อดอาหาร ง. กินมังสวิรัติ
คำตอบ : ข
48. การถืออุโบสถศีลจะได้รับผลมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับอะไร ?
ก. มีสุขภาพดี ข. มีอายุมาก
ค. มีความตั้งใจ ง. มีบุญบารมี
คำตอบ : ค
49. การถืออุโบสถศีลทำให้มนุษย์หยุดทำร้ายกัน ตรงกับข้อใด ?
ก. ศีลสร้างความปลอดภัย ข. ศีลสร้างสวรรค์
ค. ศีลสร้างความเสมอภาค ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ก
50. การรักษาอุโบสถศีล จัดเข้าในบุญกิริยาวัตถุข้อใด ?
ก. ทาน ข. ศีล
ค. ภาวนา ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ข