มหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการ

๑.  มีฝ่าเท้าไม่แหว่งเว้า

๒.  ฝ่าเท้ามีลายกงจักร

๓.  มีส้นเท้ายาว

๔.  มีนิ้วมือ  นิ้วเท้ายาว

๕.  มีฝ่ามือ  ฝ่าเท้าอ่อนนุ่ม

๖.  ฝ่ามือ  ฝ่าเท้า  มีลายตาข่าย

๗.  ข้อเท้าลอยอยู่เบื้องบน  (ไม่ติดกับหลังเท้า)

๘.  มีแข้งเรียวเหมือนของเนื้อทราย

๙.  ยืนตามปกติ  (ไม่ต้องก้ม)  มือทั้งสองจับถึงหัวเข่า

๑๐.  มีอวัยวะเพศซ่อนอยู่ในฝัก

๑๑.  มีผิวดั่งทองคำ

๑๒.  มีผิวละเอียด  ฝุ่นละอองไม่ติด

๑๓.  มีขนขุมละเส้น

๑๔.  มีปลายขนขึ้นเบื้องบน

๑๕.  มีลำตัวตรงดุจพระพรหม

๑๖. มีเนื้อเต็มในที่  ๗  สถาน  คือ  หลังมือทั้ง  ๒  หลังเท้าทั้ง  ๒  จะงอยบ่าทั้ง   ๒  และลำคอ 

๑๗.  มีลำตัวเบื้องหน้าเหมือนของราชสีห์

๑๘.  มีแผ่นหลังเต็ม  (มองไม่เห็นสะบักทั้งสอง)

๑๙.  ร่างกายกับวา  (แขนทั้งสองกางออก)  เท่ากัน

๒๐.  ลำคอกลม

๒๑.  เส้นเอ็นสำหรับรับรส  ๗๐๐  รวมอยู่ที่คอ

๒๒.  มีคางเหมือนราชสีห์

๒๓.  มีฟัน  ๔๐  ซี่

๒๔.  มีฟันเรียบเสมอกัน

๒๕.  มีฟันไม่ห่าง  ชิดสนิทกัน

๒๖.  มีเขี้ยวอันขาวงาม

๒๗.  มีลิ้นอ่อนและกว้างใหญ่  (ปิดหน้าผากได้  ทำให้เล็กสอดเข้าไปในช่องจมูก  และช่องหูได้)

๒๘.  มีเสียงดังพรหม

๒๙.  มีตาดำดำสนิท

๓๐.  มีดวงตาเหมือนตาของโค

๓๑.  มีอุณาโลมสีขาวเกิดระหว่างคิ้วทั้งสอง

๓๒.  มีศีรษะเป็นปริมณฑลเรียบร้อย

                  ผู้มีมหาปุริสลักษณะ  ๓๒  ประการ  ครบสมบูรณ์มีคติ  เป็น  ๒  คือ  ถ้าอยู่ครองฆราวาสจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์  ถ้าออกบวชจะได้เป็นศาสดาเอกในโลก

                  พระเจ้าจักรพรรดิ์มีของคู่บุญเรียกว่า  รัตนะ  ๗  ประการ  คือ  ช้างแก้ว ๑  ม้าแก้ว ๑  ดวงแก้วมณี ๑  นางแก้ว ๑  คฤหบดีแก้ว ๑  ปริณายกแก้ว ๑  จักรแก้ว ๑

              พระโพธิสัตว์ของเราทั้งหลายก่อนจะถือปฏิสนธิในพระครรภ์พระมารดา  เกิดเป็นเทวบุตรอยู่ในสวรรค์ชั้นดุสิต

                  เมื่อพระโพธิสัตว์ถือปฏิสนธิในพระครรภ์แล้ว  พระมารดาทรงมีศีล  ๕  บริสุทธิ์  ไม่มีจิตปฏิพัทธ์เรื่องกามารมณ์  และบุรุษใด ๆ  ล่วงละเมิดไม่ได้

                  พระโพธิสัตว์อยู่ในพระครรภ์พระมารดา  ๑๐  เดือน

                  เวลาพระโพธิสัตว์ประสูติจากพระครรภ์พระมารดาประทับยืน  ไม่ใช่นอนคลอดเหมือนสตรีทั่วไป

                  เมื่อคนทำความสะอาดร่างกายแล้ว  ปล่อยมือ  (เพื่อให้เด็กนอน) พระโพธิสัตว์ยืนด้วยพระบาท  ผินพระพักตร์ไปทางทิศอุดร  (เหนือ)  ดำเนิน  ๗  ก้าว  (พระอรรถกถาจารย์อธิบายว่า  หมายถึง  โพชฌงค์  ๗  จะเกิดขึ้นในโลก)  

              ทรงหยุดทอดพระเนตรทิศทั้งปวงแล้วเปล่งพระวาจาว่า  เราเป็นผู้เลิศแห่งโลก  เราเป็นผู้ใหญ่แห่งโลก  เราเป็นผู้ประเสริฐแห่งโลก  ชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย  ชาติใหม่ไม่มี

                  พระโพธิสัตว์ทรงมีรูปกายสมบูรณ์ด้วยมหาปุริสลักษณะ  ๓๒  ประการ  พราหมณาจารย์ทั้งหลายจึงทำนายว่ามีคติเป็น  ๒  ดังกล่าวแล้ว  แต่บางท่านก็ทำนายว่า  จะต้องออกบวชเป็นศาสดาเอกแน่นอน

                  เมื่อพระโพธิสัตว์ประสูติได้  ๗  วัน  พระมารดาสิ้นพระชนม์  ข้อนี้เป็นธรรมดาอีกเช่นกัน  เพราะพระครรภ์นั้นไม่สมควรจะเป็นที่ปฏิสนธิของสัตว์อื่นอีกต่อไป

                  ผลจากการทำนายของพราหมณาจารย์ทำให้พระโพธิสัตว์ได้รับการเคารพนับถือ  และอภิบาลรักษาเป็นอย่างดีจากพระประยูรญาติ

                  เมื่อมีพระชนม์  ๗  พรรษา  เมื่อพระบิดาทรงทำวัปปมงคล  พระพี่เลี้ยงให้พระโพธิสัตว์ประทับใต้ต้นหว้าใหญ่  ทรงนั่งสมาธิกำหนดลมหายใจเข้าออกได้ปฐมฌาน  จิตที่ประกอบด้วยองค์  ๕  คือ  วิตก  วิจาร  ปีติ  สุข  เอกัคคตา

                  พระโพธิสัตว์ทรงได้รับการอภิบาลรักษาเป็นอย่างดีจากพระประยูรญาติ  ประทับอยู่แต่ในปราสาทอันเหมาะแก่ฤดูทั้ง  ๓  พร้อมไปด้วยกามคุณที่น่าปรารถนาน่าบันเทิงใจ  เป็นนิตยกาล  ตลอดเวลา  ๒๙  ปี

                  การได้เสวยกามสุขของพระโพธิสัตว์  ทำให้เกิดประโยชน์แก่พระองค์ในภายหลัง  เมื่อพระองค์ตรัสรู้แล้วแสดงธรรมแก่ผู้อื่น  จะได้ทรงชี้ให้เห็นโทษของกามทั้งหลายว่า  มีโทษอย่างนั้น ๆ  และทรงเป็นตัวอย่างให้โลกิยมหาชนเชื่อว่า  กามทั้งหลายถึงแม้จะเป็นสิ่งที่ปรารถนา  น่าใคร่  สำหรับโลกิยชนก็จริง  แต่อาศัยการทำในใจโดยอุบายอันชอบก็สามารถละได้  จนถึงออกบรรพชาแล้วได้บรรลุมรรคผลนิพพาน  อันเป็นนิรามิสสุข