ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล ธรรมศึกษาชั้นโท สอบในสนามหลวง วันจันทร์ ที่ ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘
๑. เครื่องควบคุมความประพฤติทางกาย วาจา ให้เรียบร้อยคือ….. ?
ก. ทาน ข. ศีล
ค. สมาธิ ง. ปัญญา
คำตอบ : ข
๒. เป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา ได้แก่….. ?
ก. มนุษยสมบัติ ข. สวรรคสมบัติ
ค. สมาบัติ ๘ ง. มรรค ผล นิพพาน
คำตอบ : ง
๓. พาณิชสองพี่น้อง เข้าถึงพระรัตนตรัยด้วยวิธีใด ?
ก. สมาทาน ข. มอบตนเป็นสาวก
ค. ถวายชีวิตในพระรัตนตรัย ง. เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา
คำตอบ : ก
๔. สรณคมน์ หมายเอาการถึงสรณะในข้อใด ?
ก. พระพุทธเจ้า ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์ ง. ทั้ง ๓ ข้อ
คำตอบ : ง
๕. การขาดสรณคมน์ไม่มีโทษ เพราะ….. ?
ก. ความตาย ข. ทำร้ายพระศาสดา
ค. ไปนับถือศาสดาอื่น ง. ไม่มีข้อถูก
คำตอบ : ก
๖. ผู้ใด มีสรณคมน์เศร้าหมอง ?
ก. ดำไม่ถูกกับพระบางรูป ข. ปีเตอร์สมาทานศีลไม่ชัด
ค. พระเท่งไปเที่ยวประเทศอิรัก ง. ชัดสงสัยว่าพระพุทธเจ้ามีจริงหรือ
คำตอบ : ง
๗. อุโบสถชนิดใด รักษาตลอดวันหนึ่งกับคืนหนึ่ง ?
ก. ปกติอุโบสถ ข. ปฏิชาครอุโบสถ
ค. ปาฏิหาริยอุโบสถ ง. อริยอุโบสถ
คำตอบ : ก
๘. ศีลข้อใด สนับสนุนให้คนงามตามธรรมชาติ ?
ก. ศีลข้อ ๕ ข. ศีลข้อ ๖
ค. ศีลข้อ ๗ ง. ศีลข้อ ๘
คำตอบ : ค
๙. เมื่อพระสงฆ์กล่าวว่า “ติสรณคมนํ นิฏฺฐิตํ” พึงรับพร้อมกันว่า…. ?
ก. สาธุ ภนฺเต ข. สมฺปฏิจฺฉามิ
ค. อาม ภนฺเต ง. สาธุ อนุโมทามิ
คำตอบ : ค
๑๐. ผู้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ปฏิบัติอย่างไรถูกต้องที่สุด ?
ก. ทำพิธีรับขันธ์ห้า ข. ปฏิบัติเพื่อละกิเลส
ค. ทำบุญเพื่อเสริมดวงชะตา ง. หาเช่าบูชาพระเครื่องรุ่นนิยม
คำตอบ : ข
๑๑. คำว่า “พุทฺธํ สรณํ คจฺฉามิ” ใครกล่าวครั้งแรก ?
ก. อุปกาชีวก ข. ตปุสสะ ภัลลิกะ
ค. ท้าวมหาพรหม ง. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
คำตอบ : ง
๑๒. จากคำถามข้อที่ ๑๑ กล่าวไว้เพื่อจุดประสงค์ใด ?
ก. เพื่อเป็นวิธีบวช ข. เพื่อสอนชาวบ้าน
ค. เพื่อเจริญอนุสสติ ง. เพื่อป้องกันอมนุษย์
คำตอบ : ก
๑๓. การขาดสรณคมน์ อาจเกิดขึ้นได้กับบุคคลใด ?
ก. โสดาบันบุคคล ข. สกทาคามีบุคคล
ค. อนาคามีบุคคล ง. บุคคลทั่วไป
คำตอบ : ง
๑๔. ข้อใด ไม่จัดอยู่ในสรณะทั้ง ๓ ?
ก. พระสมณโคดม ข. พระโพธิสัตว์
ค. พระกัสสปเถระ ง. พระขีณาสพ
คำตอบ : ข
๑๕. “ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย” ตามความหมายที่ถูกต้องคือข้อใด ?
ก. รักษาศีล ๕ เป็นประจำ ข. เข้าไปหายามมีภัยเกิดขึ้น
ค. เป็นญาติกับพระภิกษุสงฆ์ ง. เคยอุปสมบทเป็นพระภิกษุ
คำตอบ : ก
๑๖. ผู้ใด เป็นตัวอย่างของผู้ถึงพระรัตนตรัยอย่างมั่นคง ?
ก. ตปุสสะและภัลลิกะ ข. อุตรมานพ
ค. สุปปพุทธกุฏฐิ ง. พรหมายุพราหมณ์
คำตอบ : ค
๑๗. พุทธะ แปลว่า ผู้รู้ หมายถึง ?
ก. รู้ตามผู้อื่น ข. รับความรู้จากพระเจ้า
ค. คิดเอาเอง ง. ตรัสรู้และสอนให้ผู้อื่นรู้
คำตอบ : ง
๑๘. พระสงฆ์ได้นามว่าสังฆะ เพราะ….. ?
ก. มีทิฏฐิและศีลเสมอกัน ข. อาศัยอยู่ในวัดเดียวกัน
ค. โกนผมห่มจีวรเหมือนกัน ง. นับถือพระพุทธศาสนาเหมือนกัน
คำตอบ : ก
๑๙. ผู้เปล่งวาจาว่า “ข้าพเจ้านอบน้อมพระผู้มีพระภาคเจ้า” ชื่อว่าถึงสรณะด้วยวิธีไหน ?
ก. ปฏิบัติหน้าที่พุทธบริษัท ข. ยอมนอบน้อม
ค. มอบตนเป็นสาวก ง. การสมาทาน
คำตอบ : ข
๒๐. สรณคมน์ของผู้ใด ไม่มีการขาด ?
ก. ภิกษุ ข. ภิกษุณี
ค. อุบาสกอุบาสิกา ง. พระอริยบุคคล
คำตอบ : ง
๒๑. คำว่า “สรณะ” แปลว่า ที่พึ่ง หมายถึงอะไร ?
ก. มีความขลัง ข. กำจัดทุกข์ได้
ค. ดลบันดาลอะไรก็ได้ ง. มีความศักดิ์สิทธิ์
คำตอบ : ข
๒๒. การถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ หมายถึงอะไร ?
ก. การขอพร ข. การบนบาน
ค. การขอความคุ้มครอง ง. การปฏิบัติตามคำสอน
คำตอบ : ง
๒๓. ข้อใด เป็นเหตุให้สรณคมน์เศร้าหมอง ?
ก. ไม่รู้จักพระรัตนตรัย ข. เข้าใจผิดในพระรัตนตรัย
ค. ไม่เอื้อเฟื้อพระรัตนตรัย ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๒๔. ในคังคมาลชาดก พระโพธิสัตว์ชื่อว่าไม่ได้สมาทานรักษาอุโบสถ เพราะสาเหตุใด ?
ก. รับประทานอาหารเย็น ข. ไม่รับประทานอาหาร
ค. ไม่ได้รับอุโบสถศีล ง. ไม่ได้อธิษฐานอุโบสถ
คำตอบ : ง
๒๕. อุโบสถใด ไม่ประกอบด้วยสรณคมน์และองค์ ๘ ?
ก. อุโบสถนอกพุทธกาล ข. อุโบสถสมัยพุทธกาล
ค. อุโบสถหลังพุทธกาล ง. อุโบสถในปัจจุบัน
คำตอบ : ก
๒๖. ปกติอุโบสถนั้นกำหนดรักษาเดือนละ ๔ วัน ยกเว้นวันใด ?
ก. วันขึ้น ๑๔ ค่ำ ข. วันแรม ๘ ค่ำ
ค. วันขึ้น ๑๕ ค่ำ ง. วันแรม ๑๔ ค่ำ
คำตอบ : ก
๒๗. ข้อใด ไม่ถือว่าเป็นการล่วงละเมิดศีลอุโบสถ ?
ก. ร้องเพลงชาติ ในเวลา ๘ นาฬิกา ข. เดินเหยียบมดตาย โดยไม่รู้ตัว
ค. ทานยาดองเหล้า เพื่อแก้ปวดเมื่อย ง. ทานข้าวหลังเที่ยง เพราะต้องกินยา
คำตอบ : ข
๒๘. การรักษาอุโบสถประเภทใด ได้อานิสงส์มากที่สุด ?
ก. ปฏิชาครอุโบสถ ข. ปาฏิหาริยอุโบสถ
ค. โคปาลกอุโบสถ ง. อริยอุโบสถ
คำตอบ : ง
๒๙. การสมาทานรักษาศีลอุโบสถนั้น เหมาะแก่ใคร ?
ก. คนสูงอายุ ข. คนทำงาน
ค. คนวัยรุ่น ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๐. สถานที่ใด สามารถอยู่รักษาอุโบสถศีลได้ ?
ก. วัดใกล้บ้าน ข. สวนสาธารณะ
ค. ป่าช้า ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๓๑. การกระทำใด ทำให้ศีลข้อที่ ๗ ขาด ?
ก. ฟังละครวิทยุ ข. แต่งหน้าทาปาก
ค. ถูกทั้ง ก. และ ข. ง. นอนบนที่นอนสูง
คำตอบ : ค
๓๒. ในเรื่องปัญจอุโบสถ แสดงให้เห็นถึงข้อใด ?
ก. ควรแก้ทุกข์ด้วยศีลธรรม
ข. การประพฤติธรรมทำให้มีอายุยืน
ค. โทษที่เกิดจากการล่วงละเมิดอุโบสถ
ง. ปาฏิหาริย์ที่เกิดจากการรักษาอุโบสถ
คำตอบ : ก
๓๓. ความเชื่อใด ไม่ใช่ความเชื่อของผู้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ?
ก. ชาติหน้ามีจริง
ข. ผลของกรรมมีจริง
ค. ลางดี ลางร้าย บอกเหตุได้จริง
ค. ลางดี ลางร้าย บอกเหตุได้จริง
ง. การประพฤติธรรมทำให้พ้นทุกข์ได้จริง
คำตอบ : ค
๓๔. เมื่อรักษาอุโบสถศีลแล้ว การรักษานั้นจะสิ้นสุดได้เมื่อใด ?
ก. เมื่อพ้นกำหนดเวลา ข. เมื่อลาศีลกับพระภิกษุ
ค. เมื่อตั้งเจตนาเลิกรักษา ง. เมื่อเปล่งวาจาเลิกรักษา
คำตอบ : ก
๓๕. ขณะที่รักษาอุโบสถ หากเผลอล่วงละเมิดศีล ควรทำอย่างไร ?
ก. ลาศีลกลับบ้าน ข. พยายามสำรวมระวังต่อไป
ค. ทำบุญสะเดาะเคราะห์ ง. อยู่เฉย ๆ ไม่ต้องทำอะไร
คำตอบ : ข
๓๖. คำกล่าวขึ้นต้นว่า “อชฺช โภนฺโต ปกฺขสฺส อฏฺฐมีทิวโส….” เป็นคำกล่าวของข้อใด ?
ก. คำอาราธนาอุโบสถศีล ข. คำประกาศอุโบสถ
ค. คำบูชาพระรัตนตรัย ง. คำรับสรณคมน์
คำตอบ : ข
๓๗. ข้อใด หมายถึงการรักษาศีล ?
ก. การขอศีล ข. การรับศีล
ค. การสมาทานศีล ง. การไม่ล่วงละเมิดศีล
คำตอบ : ง
๓๘. ขั้นตอนใด ต้องทำก่อนประกาศอุโบสถ ?
ก. อาราธนาศีล ข. บูชาพระรัตนตรัย
ค. สมาทานศีล ง. รับสรณคมน์
คำตอบ : ข
๓๙. การเข้าวัดปฏิบัติธรรม ข้อไหนถูกต้อง ?
ก. เพื่อทำพิธีตัดกรรม ข. เพื่อเสริมดวงชะตา
ค. เพื่อหาแสวงหาโชคลาภ ง. เพื่อเจริญภาวนา
คำตอบ : ง
๔๐. อุโบสถก่อนพุทธกาล หมายถึง ?
ก. การสมาทานองค์ ๘ ข. การบำเพ็ญตบะบูชาไฟ
ค. การรับประทานแต่ผลไม้ ง. การอดอาหารในวันที่กำหนด
ค. การรับประทานแต่ผลไม้ ง. การอดอาหารในวันที่กำหนด
คำตอบ : ง
๔๑. อุโบสถกรรมครึ่งเดียว หมายถึง ?
ก. รักษาศีล ๔ ข้อ ข. รักษาศีลครึ่งวัน
ค. รักษาศีล ๓ วัน ง. รักษาศีลบ้างไม่รักษาบ้าง
คำตอบ : ข
๔๒. ความมุ่งหมายของการเข้าจำอุโบสถ คือข้อใด ?
ก. หยุดพักการงาน ข. ขัดเกลากิเลส
ค. สงบสติอารมณ์ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๔๓. วิธีรักษาอุโบสถก่อนพุทธกาลทำอย่างไร ?
ก. เปล่งวาจาสมาทาน ข. อธิษฐานอุโบสถเอง
ค. รับโอวาท ๓ ข้อ ง. รับจากพระปัจเจกพุทธเจ้า
คำตอบ : ข
๔๔. เมื่อรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๗ ห้ามกระทำสิ่งใด ?
ก. ร้องเพลง ข. แต่งหน้าทาปาก
ค. ฟ้อนรำ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๔๕. สมาทานอุโบสถศีลโดยวิธีใด จึงถูกต้อง ?
ก. เปล่งวาจาอธิษฐานเอง ข. สมาทานจากพระภิกษุ
ค. สมาทานจากคนที่รู้และเข้าใจ ง. ถูกทุกข้อ
คำตอบ : ง
๔๖ ข้อใด จำเป็นสำหรับผู้รักษาอุโบสถศีล ?
ก. ต้องไปรักษาศีลที่วัด ข. ต้องสมาทานศีลกับพระ
ค. ต้องเปล่งวาจาสมาทาน ง. ต้องสมาทานศีลทีละข้อ
คำตอบ : ค
๔๗. ความหมายแห่งการปฏิบัติธรรมที่แท้จริง คือข้อใด ?
ก. ฝึกใจให้ผ่องใส ข. เข้าป่าหาผู้วิเศษ
ค. ทิ้งบุตรธิดาได้ ง. ทิ้งมารดาบิดาได้
คำตอบ : ก
๔๘. ศีลข้อใด บัญญัติไว้สำหรับผู้รักษาอุโบสถเท่านั้น ?
ก. เว้นปาณาติบาต ข. เว้นอทินนาทาน
ค. เว้นอพรหมจรรย์ ง. เว้นมุสาวาท
คำตอบ : ค
๔๙. ศีลข้อใด ถือปฏิบัติได้ทั้งคนทั่วไปและผู้รักษาอุโบสถ ?
ก. เว้นปาณาติบาต ข. เว้นอพรหมจรรย์
ค. เว้นวิกาลโภชนา ง. เว้นการฟ้อนรำขับร้อง
คำตอบ : ก
๕๐. เพราะเหตุใด จึงห้ามผู้รักษาอุโบสถ ดูการละเล่นต่างๆ ?
ก. เสียเวลาทำกิน ข. เสียสุขภาพจิต
ค. เสียทรัพย์ ง. เป็นข้าศึกแก่กุศล
คำตอบ : ง