ทรงพระดำริหาคนผู้สมควรรับเทศนา

              ครั้นพระองค์ทรงตัดสินพระหฤทัย    เพื่อจะแสดงพระธรรมเทศนาอย่างนั้นแล้ว  ครั้งแรก  ทรงคิดถึงอาฬารดาบสและอุทกดาบส  ซึ่งเป็นผู้ฉลาด  ทั้งมีกิเลสเบาบาง  แต่ทั้งสองท่านสิ้นชีพเสียแล้ว   ต่อจากนั้นทรงรำลึกถึงปัญจวัคคีย์     และได้ตัดสินพระหฤทัยว่า  จะแสดงธรรมแก่พวกเขา   จึงเสด็จออกจากต้นอชปาลนิโครธ    ทรงพระดำเนินทางไปยังเมืองพาราณสี  อรรถกถากล่าวว่า  ในเช้าวันขึ้น  ๑๔  ค่ำ  เดือน  ๘

              ระหว่างแห่งแม่น้ำคยากับแดนมหาโพธิต่อกัน      ทรงพบอุปกาชีวก     เขาเห็นสีพระฉวีวรรณของพระองค์ผุดผ่อง  นึกประหลาดใจ  จึงทูลถามถึงศาสดาของพระองค์  ทรงตอบว่า  พระองค์เป็นสยัมภู    คือ    เป็นเองในทางตรัสรู้    ไม่มีใครเป็นครูสอน   อุปกาชีวก  กล่าวว่า  ขนาดนั้นเชียวหรือ    สั่นศีรษะแล้วหลีกไป