ปฏิสันถาร ๒

                  อามิสปฏิสันถาร                    ปฏิสันถารด้วยอามิส (คือสิ่งของ)

                  ธัมมปฏิสันถาร                     ปฏิสันถารโดยธรรม

                                                            อง.  ทุก.  ๒๐/๑๑๖

 

          อธิบาย  :  ปฏิสันถาร  ได้แก่  การต้อนรับแขกผู้มาถึงถิ่น  อามิสปฏิสันถารได้แก่ต้อนรับด้วยให้สิ่งของ  เช่น  ให้น้ำร้อนหมากพลู  อาหารเป็นต้น  ธัมมปฏิสันถาร  แก้กันมาว่า  กล่าวธรรมให้ฟังหรือแนะนำกันในทางธรรม  ข้าพเจ้าเห็นไม่ใช่อาการรับแขก  มติของข้าพเจ้า  ได้แก่ต้อนรับโดยควรแก่ฐานะของแขกผู้มา  ควรลุกรับกราบไหว้ก็ทำ  ไม่ควรทำอย่างนั้น  ก็ทำความเอื้อเฟื้อด้วยประการอื่น  แม้เจ้าถิ่นมีปรารถนาดี  แต่ทำไม่ควรแก่ฐานะของแขก  การปฏิสันถารนั้นอาจเสีย  เช่นแขกเป็นคนชั้นสูง  เจ้าถิ่นทำการต้อนรับอย่างคนสามัญ  ดูเป็นไม่สำคัญในแขกผู้นั้นเลย  อีกผ่ายหนึ่ง  แขกเป็นคนสามัญ  เจ้าถิ่นต้อนรับแข็งแรง  อย่างทำแก่แขกชั้นสูง  ดูเป็นตื่นหรือเซอะไป  ธัมมปฏิสันถาร  หมายเอาการต้อนรับที่ทำพอดีสมแก่ฐานะของแขก