สืบ นาคะเสถียร

สืบ  นาคะเสถียร
    เช้าของวันที่ 29 สิงหาคม  ในขณะที่ดิฉันและเพื่อนๆกำลังจะไปรับประทานอาหารเช้าที่อมช.  ดิฉันเห็นบอร์ดวางระเกะระกะ  บอร์ดใหญ่ที่ติดอยู่ข้างฝานั้นเขียนตัวหนังสือตัวใหญ่มาก  คำๆเดียวสั้น๐ที่อ่านแล้วกลับเข้าใจเรื่องราวอะไรต่อมิอะไรได้อีกมากมาย  คำนั้นคือ  “สืบ”
    จากความรู้เดิมที่ติดตัวมานั้นทำให้เมื่อสายตาที่ส่งไป  สมองก็เริ่มสั่งการและแปลข้อมูลออกมาว่า  “สืบ” คือชื่อของนักอนุรักษ์ป่าคนหนึ่งที่ยอมสละชีพของตนเองเพื่อปลุกจิตสำนึกให้คนไทยทั้งประเทศเริ่มตื่นตัว  และเริ่มอนุรักษ์ผืนป่า  และสัตว์ป่ากันอย่างจริงจังเสียที  ดิฉันสนใจข้อมูลในบอร์ดทุกบอร์ดมากจึงเดินเข้าไปอ่านและได้ทราบว่า       เขาจัดบอร์ดนี้ขึ้นมาเพื่อระลึกถึง
คุณสืบ  นาคะเสถียร  ที่ได้จากโลกนี้ไปแล้วถึง 10  ปี  ซึ่งวันครบรอบวันตายนั้นคือวันที่  1กันยายน  2543
คุณสืบ  นาคะเสถียร  มีนามเดิมว่า  สืบยศ  เป็นชาวอำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี  เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 31 ธันวาคม 2492  บิดาของคุณสืบชื่อ  นายสลับ  นาคะเสถียร  มารดาชื่อ  นางบุญเยี่ยม  นาคะ-เสถียร  มีพี่น้องทั้งหมด 3 คน โดยเป็นบุตรชายคนโต
    คุณสืบเกิดในครอบครัวชาวนา  ชีวิตในวัยเด็กนั้นจึงต้องช่วยทำงานในนาของแม่   ทุกวันเมื่อว่างจากภาระหน้าที่ก็จะออกไปเที่ยวเล่นกับเพื่อนตามประสาเด็ก  มีอาวุธติดตัวหนึ่งอย่างคือไม้ง่ามหนังสะติ๊กคู่ใจ  ชีวิตวัยเรียนเริ่มต้นเข้าเรียนชั้นประถมตอนต้นที่โรงเรียนประจำจังหวัดปราจีนบุรี  เมื่อถึงช่วงปิดเทมอว่างจากการเรียนก็จะออกไปช่วยทางบ้านยกเสริมแนวกันนเอง  เพื่อไม่ให้มีข้อพิพาทกับเพื่อนบ้าน  คุณสืบต้องทำงานอยู่กลางแดดทุกวันแต่ก็ไม่เคยปริปากบ่น
    หลังจากที่เรียนจบชั้นประถม4แล้วนั้นก็ต้องออกไปเรียนอยู่ที่โรงเรียนเซนต์หลุยส์  จังหวัดฉะเชิงเทรา  จนกระทั่งเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในสมัยเด็กนั้นบุคลิกท่าทางประจำตัวนั่นก็คือ  เมื่อสนใจหรือตั้งใจจะทำอะไรแล้ว  ก็จะมุ่งมั่นตั้งใจทำอย่างจริงจัง  จนประสบความสำเร็จและเป็นผู้ที่มีผลการเรียนดีมาโดยตลอด
คุณสืบได้เข้าศึกษาในคณะวนศาสตร์  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  ด้วยความตั้งใจในการศึกษาอย่างเต็มประสิทธิภาพ  และเข้าร่วมกิจกรรมนิสิต  โดยเป็นที่ทราบกันดีระหว่างหมู่ผู้ใกล้ชิดว่าคุณสืบเป็นผู้มีใจรักในศิลปะและสูงส่งในเชิงมนุษยสัมพันธ์  มีระเบียบในการดำเนินชีวิตในสมัยเรียนอย่างเป็นแบบแผนเมื่อจบการศึกษาระดับปริญญาตรีแล้วก็ได้เข้าทำงานที่ส่วนสาธารณะของการเคหะแห่งชาติและได้ศึกษาต่อปริญญาโทที่คณะวนศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จนสำเร็จ  หลังจากนั้น    ก็ได้ทำงานเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม    ผืนป่า      และสัตว์ป่าอีกหลายแห่ง
    เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งตั้งอยู่ในเขตอำเภอบ้านไร่และอำเภอลานสัก จ.อุทัยธานีและอำเภออุ้มผาง  จ. ตาก  ครอบคลุมพื้นที่ต้นน้ำของลำห้วยสายหลัก คือ ลำห้วยขาแข้ง  ที่ซึ่งเป็นแหล่งทำงานที่สุดท้าย  ที่คุณสืบ  นาคะเสถียร  ได้ฝากเป็นพินัยกรรมชิ้นสุดท้ายไว้
8        เดือน  เป็นช่วงเวลาสั้นๆคงทำอะไรได้ไม่มากมาย         แต่สำหรับ  สืบ  นาคะเสถียร
  กลับเป็นช่วงเวลาที่ยิ่งใหญ่และมีความหมาย  พลิกป่าห้วยขาแข้งให้คนทั่วประเทศและทั่งโลกได้รู้จักและยอมรับถึงคุณค่า  ความสำคัญของผืนป่าแห่งนี้  ทำให้ผู้ใหญ่และคนในสังคมต่างหันมามองว่าเกิดอะไรขึ้นในห้วยขาแข้ง  อะไรเป็นเงื่อนไขให้คนที่ทำงานอย่างหนักเพื่อปกป้องผืนป่าและสัตว์ป่ามาตลอดชีวิตการทำงาน  ยอมปลิดชีวิตตัวเองเพื่อตะโกนให้สังคมหันมาเหลียวแลปัญหาที่เกินกำลังกว่าจะทำได้  หากเจตนารมณ์ในการพิทักษ์ป่าและสัตว์ป่าไม่อาจเป็นไปอย่างที่มันควรจะเป็นได้  ความรับผิดชอบที่อยู่ในจิตใจเรียกร้องให้ปลดปล่อยตัวเองจากทางที่ยืนอยู่…แต่ไม่ว่าด้วยเงื่อนไขใดก็ตาม  วันนี้สืบทำให้คนทั่วไปรู้จัก  “เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง”  ในฐานะของป่าอนุรักษ์ที่สำคัญ  และเป็นสะพานที่ทอดยาวไปสู่การอนุรักษ์สัตว์ป่าและผืนป่าแห่งอื่นๆ
    ระหว่าง 8 เดือนในห้วยขาแข้ง  สืบใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่กับงานบริหารในฐานะหัวหน้าเขต  แม้ว่าสืบจะรักงานศึกษาวิจัยมากกว่า  ถึงกระนั้นคนร่วมงานกับสืบในห้วยขาแข้งต่างยอมรับว่าเขาทำงานอย่างเอาจริงเอาจังกับทุกเรื่อง  และพยายามทำให้ดีที่สุด  เพราะห้วยขาแข้ง  เป็นที่แห่งแรกที่เขานึกถึงเสมอ  ยามไม่สบายใจ  ที่นี่คือบ้านของเขา  และเขาก็ได้กลับบ้านแล้ว
    และการได้มีโอกาศในการคลุกคลีกับงานวิจัยสัตว์ป่าทำให้สืบเก็บรับความรู้สึกที่ได้สัมผัสกับชีวิต  พฤติกรรมของสัตว์ป่า  และนำมาถ่ายทอดแทนสัตว์ป่าเหล่านี้  เมื่อใดที่สืบมีโอกาสเขาจะพูด…พูดเพื่อปกป้องสัตว์ป่าและป่าไม้  และเขามักพูดว่า  “ผมขอพูดในนามของสัตว์ป่า  เพราะเขาพูดเองไม่ได้…”
    คุณสืบ  ตั้งใจทำงานทุกอย่างอย่างใส่ใจจนกระทั่งได้จากพวกเราไปเมื่อเช้ามืดวันที่  1  กันยายน  2533  โดยชำระสะสางภาระรับผิดชอบและทรัพย์สินส่วนตัวที่คั่งค้าง  มอบหมายเครื่องใช้และอุปกรณ์ในการศึกษาวิจัยด้านสัตว์ป่าให้สถานีวิจัยสัตว์ป่าเขตนางรำ  เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว  และได้ตั้งศาลเพื่อแสดงความคารวะที่มีต่อดวงวิญญาณของเจ้าหน้าที่ซึ่งพลีชีพรักษาป่าห้วยขาแข้ง  เริ่มต้นตำนานแห่งนักอนุรักษ์ที่แท้จริง ‘สืบ  นาคะเสถียร : นักอนุรักษ์ไทย’  ผู้ที่รักป่าและธรรมชาติด้วยกาย  วาจา  และใจ 
นี่คือเรื่องราวของชายคนหนึ่งที่ทุ่มเทชีวิตเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม  ป่าไม้    และสัตว์ป่า
มีความสุขเมื่อสามารถช่วยให้หลายๆชีวิตได้อยู่รอด และเศร้าสลดใจกับหลายๆชีวิตที่ต้องจากไป 
    บางครั้งการจากไปก็เป็นการเริ่มต้นที่ดีให้กับหลายๆสิ่ง  หลายๆอย่าง  อย่างเช่นคุณสืบ  เป็นที่น่าเสียใจที่คนดีๆต้องจบชีวิตลง  การจบชีวิตของคุณสืบเป็นการกระตุ้นและได้ปลุกจิตสำนึกให้หลายๆองค์กรมีการตื่นตัวในการอนุรักษ์ธรรมชาติมากขึ้นซึ่งเป็นสิ่งที่น่าดีใจ
    แต่ก็น่าเสียใจที่เจ้าหน้าที่หรือข้าราชการบางคนไม่เห็นความสำคัญในการอนุรักษ์แล้วยังพยายามจะแสวงหาประโยชน์ให้กับตัวเองและพวกพ้องให้มากที่สุด  ไม่ใช่เฉพาะคุณสืบเท่านั้นที่ต้องสละชีวิตตัวเอง  ยังมีเจ้าหน้าที่และบุคคลอีกหลายคนที่ต้องจบชีวิตเช่นเดียวกันเพื่อรักษาป่าไม้และสัตว์ป่า  และในอนาคตก็ไม่รู้ว่าจะสูญเสียบุคคลที่ทุ่มเท  และอุทิศชีวิตให้กับการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าอีกกี่คน  จึงจะช่วยให้ป่าไม้กับสัตว์ป่าดำรงต่อไปตราบจนลูกหลานได้
นาย       หนึ่งนักต่อสู้                 กล้าหาญ
สืบ         รักษาอุดมการณ์            ป่ากว้าง
นาคะ      ปรกภิบาล                    สรรพสัตว์   ทั้งมวล
เสถียร   สถิตมิแรมร้าง                 หลบเล้น   ลืมเลือน
ผู้        จากไปยังชื่อไว้                ตรึงตรา
พิทักษ์    รักษ์สัตว์ป่า                   มอบให้
มรดก     แต่ประชา-                  กรทั่ว   กันเฮย
โลก        ห่มร่ำไห้       อกโอ้  อาวรณ์