วิชาการพูด 32
นักศึกษาประชาชน
๔ ปีในรั้วมหาวิทยาลัยเราจะได้อะไรบ้าง เราเข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัยทำไม เพื่ออะไร คำถามเหล่านี้ เพื่อน ๆ คงได้ยินได้ฟังกันบ่อยแล้ว แล้วเพื่อน ๆ เคยคิดหาคำตอบของมันกันบ้างหรือเปล่าคะ คำตอบสำหรับคำถามเหล่านี้ ไม่มีคำตอบที่แน่นอนตายตัว คำตอบของมันขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของแต่ละคนว่าเก็บเกี่ยวอะไรไปบ้าง
ความรู้สึกครั้งแรกที่ดิฉันได้เข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัย ดิฉันภูมิใจมากกับคำว่านักศึกษาที่สังคมมอบให้ เมื่อเราได้มันมาแล้ว แล้วเราจะทำอย่างไรกับมันดีล่ะ เพื่อน ๆ ล่ะคะ คิดว่าทำอย่างไรดี รับมาแล้วก็เก็บไว้เฉย ๆ หรือว่าเก็บไว้ในตู้เซฟอย่างดีไม่ให้ใครมาแตะต้อง เอ… หรือว่าวางไว้บนหิ้ง บูชามันไว้ เพราะมันเป็นคำที่มีเกียรตินะ ต้องเก็บไว้ในที่สูง ๆ เอามาไว้ข้างล่างรวมกับอย่างอื่นไม่ได้หรอก
คำว่า นักศึกษา หากแปลตามความหมายทั่วไปก็หมายถึงผู้ใฝ่รู้ใฝ่เรียนในวิชาการต่าง ๆ เมื่อเราได้รับคำนี้มาแล้ว เราก็จะเป็นนักศึกษาที่เป็นนักศึกษาใฝ่รู้ใฝ่เรียนตามความหมายที่เขาให้มา ตื่นเช้ามาก็ไปเรียน บ่ายเรียนเสร็จก็เข้าห้องสมุด ห้องสมุดปิดก็กลับมาอ่านหนังสือต่อที่หอ ใครจะทำอะไรเราไม่สนใจ ก้มหน้าก้มตาเรียนอย่างเดียว เพราะเราคือนักศึกษา เรามุ่งที่จะศึกษา แสดงหาความรู้ อยู่กับตำรา เราทำตามหน้าที่ของเราแล้ว เพื่อเราจะได้มีความรู้ มีสาระ พอเรียนจบเราก็คืนคำว่านักศึกษาให้เขาไป เพื่อแลกกับคำใหม่ที่เราต้องการ ๔ ปี… ทุกอย่างที่เราทำก็เพื่อคำนี้ คำว่าบัณฑิตที่ได้มาพร้อมกับกระดาษอีก ๑ ใบ เป็นของสมนาคุณเพื่อรับรองว่าเรามีความรู้ มีสาระ เราเรียกของสมนาคุณชิ้นนี้ว่า ปริญญา เราได้มันมาแล้ว เราทำเพื่อตัวเองสำเร็จแล้ว แต่เราจะภูมิใจได้อย่างไรในเมื่อเราไม่เคยให้อะไรกับใคร
ถ้าเป็นอย่างนี้ ดิฉันคิดว่าเก็บมันไว้เถอะค่ะคำว่านักศึกษา ใส่ไหฝังดินเอาไว้ ขุดให้ลึก ฝังลงไปถึงแกนโลกได้ยิ่งดี ดิฉันคิดว่า เรามาเป็นนักศึกษาที่เป็นประชาชน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมดีกว่าค่ะ เพราะการเป็นส่วนหนึ่งของสังคมทำให้เราได้เข้าร่วมกิจกรรม ได้เรียนรู้อะไรอีกมากมายที่ในตำราไม่มี ได้ประสบกาณณ์จากผู้คนรอบข้าง เรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น การทำงานร่วมกัน การแบ่งปันซึ่งกันและกัน และที่สำคัญ คือการร่วมรับรู้ปัญหาของคนรอบข้าง ปัญหาของสังคม ซึ่งก็คือผู้ที่เสียภาษาให้เราได้ศึกษาเล่าเรียนเขาให้เราเพราะเขาเห็นเราเป็นนักศึกษา เป็นประชาชน เป็นส่วนหนึ่งของเขา ของสังคม ลงมาเถอะค่ะ ลงมาจากหิ้ง เพราะหิ้งเป็นเพียงสี่เหลี่ยมแคบ ๆ เราไม่สามารถเก็บเกี่ยวอะไรได้มากนักหรอกค่ะ เราลองลงมาอยู่รวมกับสิ่งอื่น ๆ ดู แล้วเราจะรู้ว่า สิ่งที่มีค่าไม่ได้อยู่แต่เพียงบนหิ้งเท่านั้น
สังคมให้คำว่านักศึกษา ยกย่องเราว่าเป็นปัญญาชน แล้วเราล่ะคะ เคยให้อะไรตอบแทนเขาบ้างไหม เพื่อน ๆ คะ เพื่อน ๆ เลือกที่จะเป็นอะไร นักศึกษาที่เป็นนักศึกษา หรือนักศึกษาที่เป็นประชาชน
เพียงหวังจะเฟื่องฟุ้งหรือจะมุ่งมาศึกษา
เพียงเพื่อปริญญาเอาตัวรอดเท่านั้นฤา
แท้ควรสหายคิดร่วมตั้งจิตและยึดถือ
รับใช้ประชาคือ ปลายทางเราที่เล่าเรียน.
๔ ปีในรั้วมหาวิทยาลัยเราจะได้อะไรบ้าง เราเข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัยทำไม เพื่ออะไร คำถามเหล่านี้ เพื่อน ๆ คงได้ยินได้ฟังกันบ่อยแล้ว แล้วเพื่อน ๆ เคยคิดหาคำตอบของมันกันบ้างหรือเปล่าคะ คำตอบสำหรับคำถามเหล่านี้ ไม่มีคำตอบที่แน่นอนตายตัว คำตอบของมันขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของแต่ละคนว่าเก็บเกี่ยวอะไรไปบ้าง
ความรู้สึกครั้งแรกที่ดิฉันได้เข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัย ดิฉันภูมิใจมากกับคำว่านักศึกษาที่สังคมมอบให้ เมื่อเราได้มันมาแล้ว แล้วเราจะทำอย่างไรกับมันดีล่ะ เพื่อน ๆ ล่ะคะ คิดว่าทำอย่างไรดี รับมาแล้วก็เก็บไว้เฉย ๆ หรือว่าเก็บไว้ในตู้เซฟอย่างดีไม่ให้ใครมาแตะต้อง เอ… หรือว่าวางไว้บนหิ้ง บูชามันไว้ เพราะมันเป็นคำที่มีเกียรตินะ ต้องเก็บไว้ในที่สูง ๆ เอามาไว้ข้างล่างรวมกับอย่างอื่นไม่ได้หรอก
คำว่า นักศึกษา หากแปลตามความหมายทั่วไปก็หมายถึงผู้ใฝ่รู้ใฝ่เรียนในวิชาการต่าง ๆ เมื่อเราได้รับคำนี้มาแล้ว เราก็จะเป็นนักศึกษาที่เป็นนักศึกษาใฝ่รู้ใฝ่เรียนตามความหมายที่เขาให้มา ตื่นเช้ามาก็ไปเรียน บ่ายเรียนเสร็จก็เข้าห้องสมุด ห้องสมุดปิดก็กลับมาอ่านหนังสือต่อที่หอ ใครจะทำอะไรเราไม่สนใจ ก้มหน้าก้มตาเรียนอย่างเดียว เพราะเราคือนักศึกษา เรามุ่งที่จะศึกษา แสดงหาความรู้ อยู่กับตำรา เราทำตามหน้าที่ของเราแล้ว เพื่อเราจะได้มีความรู้ มีสาระ พอเรียนจบเราก็คืนคำว่านักศึกษาให้เขาไป เพื่อแลกกับคำใหม่ที่เราต้องการ ๔ ปี… ทุกอย่างที่เราทำก็เพื่อคำนี้ คำว่าบัณฑิตที่ได้มาพร้อมกับกระดาษอีก ๑ ใบ เป็นของสมนาคุณเพื่อรับรองว่าเรามีความรู้ มีสาระ เราเรียกของสมนาคุณชิ้นนี้ว่า ปริญญา เราได้มันมาแล้ว เราทำเพื่อตัวเองสำเร็จแล้ว แต่เราจะภูมิใจได้อย่างไรในเมื่อเราไม่เคยให้อะไรกับใคร
ถ้าเป็นอย่างนี้ ดิฉันคิดว่าเก็บมันไว้เถอะค่ะคำว่านักศึกษา ใส่ไหฝังดินเอาไว้ ขุดให้ลึก ฝังลงไปถึงแกนโลกได้ยิ่งดี ดิฉันคิดว่า เรามาเป็นนักศึกษาที่เป็นประชาชน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมดีกว่าค่ะ เพราะการเป็นส่วนหนึ่งของสังคมทำให้เราได้เข้าร่วมกิจกรรม ได้เรียนรู้อะไรอีกมากมายที่ในตำราไม่มี ได้ประสบกาณณ์จากผู้คนรอบข้าง เรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น การทำงานร่วมกัน การแบ่งปันซึ่งกันและกัน และที่สำคัญ คือการร่วมรับรู้ปัญหาของคนรอบข้าง ปัญหาของสังคม ซึ่งก็คือผู้ที่เสียภาษาให้เราได้ศึกษาเล่าเรียนเขาให้เราเพราะเขาเห็นเราเป็นนักศึกษา เป็นประชาชน เป็นส่วนหนึ่งของเขา ของสังคม ลงมาเถอะค่ะ ลงมาจากหิ้ง เพราะหิ้งเป็นเพียงสี่เหลี่ยมแคบ ๆ เราไม่สามารถเก็บเกี่ยวอะไรได้มากนักหรอกค่ะ เราลองลงมาอยู่รวมกับสิ่งอื่น ๆ ดู แล้วเราจะรู้ว่า สิ่งที่มีค่าไม่ได้อยู่แต่เพียงบนหิ้งเท่านั้น
สังคมให้คำว่านักศึกษา ยกย่องเราว่าเป็นปัญญาชน แล้วเราล่ะคะ เคยให้อะไรตอบแทนเขาบ้างไหม เพื่อน ๆ คะ เพื่อน ๆ เลือกที่จะเป็นอะไร นักศึกษาที่เป็นนักศึกษา หรือนักศึกษาที่เป็นประชาชน
เพียงหวังจะเฟื่องฟุ้งหรือจะมุ่งมาศึกษา
เพียงเพื่อปริญญาเอาตัวรอดเท่านั้นฤา
แท้ควรสหายคิดร่วมตั้งจิตและยึดถือ
รับใช้ประชาคือ ปลายทางเราที่เล่าเรียน.