หุ้น การลงทุนหรือการพนัน?

เป็นประเด็นที่เป็นที่ถกเถียงกันมานาน ว่าการเล่นหุ้น เป็นการพนันหรือการลงทุนกันแน่
อะไรคือความแตกต่างกันระหว่างการลงทุนกับการพนัน
บางคนก็บอกว่า การลงทุนก็คล้ายกับการพนันจนแยกกันได้ยาก บางคนก็บอกว่าแล้วแต่มุมมองของแต่ละคน บางคนก็ให้ความเห็นว่าเป็นคนละเรื่องกัน

ประเด็นนี้เริ่มเข้มข้นขึ้นเมื่อมีนักคณิตศาสตร์ ออกมาเสนอสูตรความน่าจะเป็นที่ทำให้ตัวผู้เล่นมีความได้เปรียบในการพนันบางประเภท จนทำให้ผลตอบแทนคาดหวังจากเกม เป็นบวก ซึ่งปกติแล้วการพนันโดยทั่วไปจะมีผลตอบแทนคาดหวังเป็นลบแทบทั้งสิ้น
เลยเป็นที่ถกเถียงกันอีกว่าถ้าอย่างนั้นเกมที่เคยเป็นการพนันก็เป็นการลงทุนได้เช่นกันเพราะให้ผลตอบแทนคาดหวังที่เป็นบวกได้

สำหรับในมุมมองของผมแล้ว จะมีเส้นแบ่งระหว่างการลงทุนกับการพนันค่อนข้างชัดเจน
นอกจากเรื่องที่การลงทุนจะให้ผลตอบแทนคาดหวังที่เป็นบวกแล้ว ความแตกต่างของสองสิ่งนี้ที่ชัดเจนมากคือ ความเป็น Zero Sum ซึ่ง Zero Sum ก็คือ การที่มีฝ่ายหนึ่งที่ได้ ย่อมมีฝ่ายที่เสียเสมอ โดยผลตอบแทนทั้งหมดของผู้ได้หักลบกับผู้เสีย(รวมค่าน้ำ) จะมีค่าเท่ากับศูนย์ ไม่มีการสร้างมูลค่าเพิ่มในระบบ หรืออาจเรียกได้ว่าเป็น รูปแบบ Win-Lost ไม่ใช่ Win-Win ดังนี้จึงอาจสรุปได้ว่า

เกมที่ให้ผลตอบแทนเป็น Zero Sum คือการพนัน
แต่ผลตอบแทนในระบบเป็น Positive Sum เป็นการลงทุน

ไม่ว่าจะในสถานะการณ์ไหน ๆ ผลตอบแทนบวกหรือลบหากคุณเอาตัวเข้าไปเล่นในเกม Zero Sum แล้วล่ะก็
มันคือการพนันครับ :)

วกวนออกทะเลกันไปไกล ทีนี้กลับมาที่ประเด็นของตลาดหุ้น
ผมมองว่าในตลาดหุ้นมันมีลักษณะพิเศษอยู่อย่างหนึ่ง
คือมันเป็นได้ทั้งการพนัน และ ไม่ใช่การพนัน หรือเป็นได้ทั้ง Zero sum และ Non-Zero sum
แล้วแต่ว่าเราจะเอาตัวเองเข้าไปในเกมไหนครับ :D