รวมคำถาม เบาหวานขึ้นตา
FAQ เบาหวานขึ้นตา
??? เบาหวานขึ้นตาคืออะไร
*** เบา หวานขึ้นตาคือภาวะของตาหรือโรคตาที่เกิดจากการเป็นโรคเบาหวาน นอกจากเบาหวานจะส่งผลต่อดวงตาแล้วยังส่งผลต่ออีกหลายอวัยวะเช่น ไต ปลายมือปลายเท้า หัวใจ หลอดเลือด ฯลฯ
??? ทำไมเบาหวานจึงทำให้เกิดผลเสียต่อหลายอวัยวะที่อยู่ห่างกัน ตั้งแต่หัวจรดเท้า
*** เนื่อง จากการเป็นเบาหวานในระยะยาวส่งผลให้มีความผิดปกติของเส้นเลือดเล็กๆในร่าง กาย ทำให้เส้นเลือดเล็กๆเกิดการอุดตันหรือแตกได้ง่าย ดังนั้นทุกอวัยวะที่มีเส้นเลือดเล็กๆไปเลี้ยงมาก จะเกิดความเสียหายได้ ตัวอย่างเช่นไต มีเส้นเลือดเล็กๆมากมายที่หน่วยไต เมื่อเส้นเลือดเล็กๆเหล่านี้ตันจะทำให้เกิดไตวายได้ หรือปลายมือปลายเท้าซึ่งมีเส้นเลือดฝอยเล็กๆไปเลี้ยง เมื่อเส้นเลือดถูกอุดตันจะทำให้ปลายประสาทเสียทำให้เกิดอาการชาหรือดำคล้ำ เป็นแผลแล้วไม่เจ็บ แผลหายช้าทำให้อาจต้องถูกตัดขาจากการเป็นแผลเพียงเล็กน้อยได้
??? เบาหวานสร้างความเสียหายต่อดวงตาได้อย่างไร
*** เนื่อง จากที่ดวงตาเป็นอวัยวะหนึ่งที่มีเส้นเลือดเล็กๆมากมาย ดังนั้นโรคเบาหวานที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อเส้นเลือดเล็กๆจึงสร้างความ เสียหายต่อดวงตาได้ด้วย
??? จริงหรือไม่ที่เบาหวานมักขึ้นตาเป็นอวัยวะแรก
*** เนื่อง จากดวงตาเป็นเพียงอวัยวะเดียวที่เราสามารถดูความผิดปกติของเส้นเลือดเล็กๆ ได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ดังนั้นความผิดปกติของเส้นเลือดจากโรคเบาหวานจึงมักจะสามารถสังเกตได้ที่ตา ก่อนอวัยวะอื่น การตรวจจอตาจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยในการติดตามความรุนแรงของโรคเบา หวานได้
??? เบาหวานขึ้นตาทำให้เกิดอะไรกับตาได้บ้าง
*** เบาหวานขึ้นตาทำให้เกิดความผิดปกติได้หลายอย่างดังนี้
- สาย ตาเปลี่ยนแปลง เนื่องจากผู้ที่เป็นเบาหวานจะมีระดับน้ำตาลในกระแสเลือดที่ค่อนข้างผันผวน ระดับน้ำตาลในเลือดที่เปลี่ยนแปลงทำให้องค์ประกอบของของเหลวที่อยู่ในลูกตา ส่วนต่างๆเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะในเลนส์ตา ทำให้สายตาเปลี่ยนแปลงได้ โดยสายตาอาจเปลี่ยแปลงไปในทิศทางใดก็ได้(สายตาสั้นหรือยาว เพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ได้) ผู้ ที่เป็นอาจรู้สึกว่าสายตาเดี๋ยวมัวเดี๋ยวชัดหรือแว่นตาที่เคยใส่แล้วชัด กลับใส่แล้วมองเห็นไม่ชัดเจน ในกรณีนี้สายตาที่เปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นชั่วคราวและสายตาจะกลับสู่ ปกติได้ถ้าระดับน้ำตาลในกระแสเลือดปกติ ดังนั้นการคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีจะช่วยทำให้สายตาไม่เปลี่ยนแปลงได้
- เส้นเลือดในลูกตาเกิดการบวมตัวเป็นกะเปาะ (Aneurism / Microaneurism) เนื่องจากเส้นเลือดเกิดการอุดตันหรือมีความผิดปกติ ในระยะนี้ผู้ป่วยไม่สามารถสังเกตอาการได้เนื่องจากไม่มีผลต่อการมองเห็น
- เลือด ออกในลูกตา เนื่องจากการแตกหรือฉีกขาดของเส้นเลือด ปริมาณเลือดอาจมากหรือน้อยก็ได้ขึ้นกับขนาดของเส้นเลือดที่แตก ถ้ามีเลือดออกน้อยหรือออกในจอตาส่วนริมๆอาจไม่สามารถสังเกตความผิดปกติของ การมองเห็นได้ แต่ถ้ามีเลือดออกจำนวนมากผู้ป่วยอาจสังเกตความผิดปกติได้ ตั้งแต่รู้สึกตามัวจนกระทั่งไม่สามารถมองเห็นอะไรได้เลยถ้ามีเลือดออกเยอะ มาก ร่างกายมักสามารถจัดการกับเลือดที่ออกปริมาณน้อยๆเองได้ แต่ถ้าเลือดออกมากต้องรีบไปพบจักษุแพทย์เพื่อรับการรักษา ถ้าปล่อยไว้เลือดที่ออกอาจทำให้เกิดอันตรายหลายอย่างและอาจรุนแรงถึงขั้น ตาบอดได้
- มีน้ำเหลืองออกในจอตา จากการรัวซึมของเส้นเลือดใต้จอตา
- จอ ตาบวม เนื่องจากมีการรั่วของเส้นเลือดทำให้มีของเหลวซึมออกมาอยู่ใต้จอตา จอตาที่บวมขึ้นจะทำให้ผู้ป่วยมีสายตาสั้นลงเนื่องจากจอตาที่บวมขยับเข้าใกล้ กระจกตามากขึ้น ผู้ป่วยจะรู้สึกว่าตามองไกลแล้วไม่ชัดดังเดิมแต่มองใกล้ยังชัดเจนดีอยู่
- จอ ตาขาดเลือดบางส่วน เนื่องจากเส้นเลือดเดิมที่มีอยู่ตีบหรือตัน ร่างกายจะสร้างเส้นเลือดใหม่ขึ้นทดแทนเพื่อป้องกันจอตาเสียหายจากการขาด เลือด
- มี เส้นเลือดใหม่เกิดขึ้น เส้นเลือดที่เกิดใหม่เกิดจากการอุดตันของเส้นเลือดปกติทำให้จอตาบางส่วนขาด เลือด ร่างกายจึงสร้างเส้นเลือดใหม่ขึ้นเพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงจอตาส่วนที่ขาดเลือด ดังกล่าว อย่างไรก็ดี เส้นเลือดใหม่ที่สร้างขึ้นเป็นเส้นเลือดที่เปราะและแตกง่าย ทำให้มักสร้างปัญหาตามมา ถ้าเส้นเลือดใหม่นี้เกิดขึ้นที่ช่องระบายน้ำในลูกตาอาจทำให้เกิดต้อหินเฉียบ พลันได้ การเกิดเส้นเลือดใหม่นี้จัดว่าเป็นตัวบ่งบอกว่าเบาหวานขึ้นตาอยู่ในภาวะที่ ค่อนข้างรุนแรงแล้ว ผู้ป่วยระยะนี้ถ้าไม่ได้รับการรักษาจากจักษุแพทย์จะมีโอกาสตาบอดสูงมากใน ระยะยาว
- จอ ตาฉีกขาดหรือหลุดลอก เกิดจากจอตาถูกดึงรั้งหลังจากการเกิดแผลหรือเลือดออกในจอตา ผู้ป่วยอาจสังเกตสิ่งผิดปกติที่บ่งบอกว่าจอตากำลังมีปัญหาคือ เห็นหยากไย่ในตาเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เห็นแสงแฟลชหรือฟ้าแลบในตา เห็นเหมือนมีเงาบดบังในตา ถ้าเห็นลักษณะอย่างนี้ควรไปพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจรักษาด่วน เนื่องจากจอตาที่หลุดลอกออกมาแล้วจะมีอายุอยู่ได้เพียง24 ชั่วโมง ถ้าเกินกว่านั้นจอตาจะตายและการมองเห็นส่วนดังกล่าวจะเสียหายอย่างถาวรอ่านเพิ่มเติม “รวมคำถามจอตาหลุดลอก” ได้ที่
- ตาบ อด ผู้ป่วยเบาหวานขึ้นตาที่ไม่ได้รับการรักษา มีโอกาสตาบอดได้เนื่องจากจอตาฉีกขาดหลุดลอก ในปัจจุบันความก้าวหน้าทางการแพทย์ทำให้แพทย์สามารถป้องกันการเกิดตาบอด เนื่องจากเบาหวานขึ้นตาได้เป็นอย่างดี ดังนั้นถ้าท่านเป็นเบาหวานควรได้รับการตรวจโดยจักษุแพทย์อย่างใกล้ชิดตามนัด
- ต้อกระจก การเป็นเบาหวานทำให้เลนส์ตาขุ่นตัวเร็วขึ้น ทำให้คนเป็นเบาหวานมีโอกาสเป็นต้อกระจกเร็วกว่าคนในวัยเดียวกัน
- ต้อ หิน ต้อหินในคนที่เป็นเบาหวานเกิดจากการอุดตันของช่องระบายน้ำในลูกตาอุดตัน โดยสาเหตุของการอุดตันเช่น มีเส้นเลือดที่เกิดใหม่ เม็ดเลือดหรือโปรตีนมาอุดช่องระบายน้ำในลูกตาทำให้ความดันในลูกตาสูงขึ้น อย่างรวดเร็วกลายเป็นต้อหินเฉียบพลัน อาการของผู้ที่เป็นคือ ปวดตาข้างเดียว ตาแดง น้ำตาไหล ตามัว อาจปวดมากจนอาเจียนได้ ถ้าเป็นดังกล่าวควรไปพบจักษุแพทย์ทันที เนื่องจากต้อหินเฉียบพลันสามารถทำให้ตาบอดได้ภายในระยะเวลาสั้นๆ
จะ เห็นว่าเบาหวานขึ้นตาทำให้เกิดความผิดปกติต่อดวงตาได้มากมาย ดังนั้นเราควรดูแลไม่ให้ตนเองเป็นโรคเบาหวาน สำหรับผู้ที่เป็นแล้วควรควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ ปกติและพบแพทย์ตามนัด
???เมื่อไรเบาหวานจึงขึ้นตา
*** เบาหวานมักขึ้นตาหลังจากที่เป็นเบาหวานไปแล้วอย่างน้อย 5 ปี อย่างไรก็ดี การที่เพิ่งตรวจพบว่าเป็นเบาหวานอาจเป็นไปได้ว่าท่านเป็นเบาหวานมาก่อนหน้า นั้นแล้ว ดังนั้นผู้ที่เป็นเบาหวานทุกคนควรได้รับการตรวจจอตาเป็นประจำทุกปี (หมอแว่นมีเครื่องถ่ายภาพจอตาบริการฟรี สำหรับลูกค้าทุกท่านที่ตัดแว่นหรือประกอบคอนแทคเลนส์)
???ใครบ้างที่มีความเสี่ยงต่อเบาหวานขึ้นตา
*** คนทุกคนที่เป็นเบาหวานมีความเสี่ยงต่อเบาหวานขึ้นตา โดยเฉพาะ
- ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้
- ผู้ที่เป็นเบาหวานมาเป็นเวลานานแล้ว
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
- ผู้ที่มีระดับไขมันในเส้นเลือดสูง
- ฯลฯ
??? จะรู้ได้อย่างไรว่าตนเองเบาหวานขึ้นตารึป่าว ถ้าไม่ได้ไปตรวจสายตา
*** ผู้ ที่เป็นเบาหวานขึ้นตาระยะแรกมักจะไม่สามารถบอกได้ว่าตนเองเป็น สำหรับผู้ที่เบาหวานขึ้นตารุนแรงจะสามารถสังเกตความผิดปกติของการมองเห็นได้ อย่างไรก็ดีผู้ที่เป็นเบาหวานควรได้รับการตรวจจอตาอย่างน้อยปีละครั้งเพื่อ ติดตามว่ามีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นกับจอตาหรือไม่
??? จอตาส่วนที่โดนทำลายไปแล้วสามารถรักษาให้กลับมาดีเหมือนเดิมได้หรือไม่
*** ใน ปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่สามารถรักษาจอตาที่เสียหายไปแล้วให้กลับมาใช้งานได้ ดังเดิมครับ ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้จอตาเสียหาย
??? เบาหวานขึ้นตาถ้าเป็นอยู่แล้วจะเป็นมากขึ้นหรือไม่
*** มีโอกาสเป็นมากขึ้นจนกระทั่งตาบอดได้ ถ้าไม่ได้รับการรักษาและป้องกันอย่างถูกต้อง