รวมคำถาม ต้อกระจก

???ต้อกระจกคืออะไร
ตอบ ต้อกระจกคือ การที่เลนส์ตาขุ่น
???อะไรคือสาเหตุของต้อกระจก
ตอบ ต้อกระจกเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การเสื่อมสภาพของโปรตีนในเลนส์ตาเมื่ออายุมากขึ้น เกิดจากการใช้ยาบางอย่างเช่นยาสเตียรอยด์ เกิดจากรังสียูวี เป็นโดยกำเนิด เกิดจากการที่เลนส์ตาถูกกระทบกระเทือน เป็นต้น
???เมื่อเป็นต้อกระจกแล้ว รักษาให้หายได้ไหม อย่างไร
ตอบ ในปัจจุบันสามารถรักษาต้อกระจกได้โดยการผ่าตัด อาจเป็นการผ่าตัดต้อกระจก(แผลใหญ่) หรือการสลายต้อกระจก(แผลเล็ก) โดยจักษุแพทย์จะทำการนำเลนส์เดิมที่ขุ่นตัวออก และฝังเลนส์เทียมทดแทนเลนส์เดิมทำให้มองเห็นได้ดีขึ้น
???ต้อกระจก ต้องเป็นทุกคนจริงหรือ
ตอบ สาเหตุหนึ่งของต้อกระจกคือความเสื่อมของเลนส์ตาตามอายุ ดังนั้นถ้าเราอยู่จนอายุมาก คนทุกคนจะต้องเป็นต้อกระจกอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น คล้ายกับผมที่ต้องหงอกหรือผิวหนังที่ต้องเหี่ยวย่นไปตามอายุที่เพิ่มขึ้น ส่วนใหญ่เราจะต้องผ่าต้อกระจกเมื่ออายุ 60 ปีขึ้นไป แต่บางรายก็อาจเป็นต้อกระจกได้เร็วขึ้นถ้ามีปัจจัยเสื่ยงเช่น ได้รับรังสียูวีมากเป็นประจำ ได้รับความกระทบกระเทือนที่เลนส์ตา เป็นโรคบางโรคเช่นเบาหวาน หรือใช้ยาบางชนิดที่ทำให้เกิดต้อกระจกได้เช่นสเตียรอยด์
???ต้อกระจก ทำให้ตาบอดได้หรือไม่
ตอบ ทำให้ตาบอดชั่วคราวเนื่องจากเลนส์ตาขุ่น ผู้เป็นต้อกระจกในระยะแรกอาจเพียงรู้สึกว่ามองไม่ชัดเหมือนแต่ก่อน เมื่อต้อกระจกเป็นมากขึ้นอาจทำให้มองเห็นไม่ชัดจนกระทั่งเห็นเหมือนมอง ผ่านกระจกฝ้า อย่างไรก็ดีถ้าการมองเห็นที่ไม่ชัดเกิดเนื่องจากต้อกระจกเพียงอย่างเดียว เมื่อผ่าต้อกระจกออกแล้วจะทำให้มองเห็นได้ชัดเจนขึ้นกว่าตอนก่อนผ่า
???มียาที่ช่วยให้ไม่เป็นต้อกระจก หรือรักษาต้อกระจกหรือไม่
ตอบ ในปัจจุบันยังไม่มียาที่รับรองผลว่าสามารถรักษาต้อกระจกได้ แต่ก็มีความพยายามคิดค้น ยาแผนปัจจุบันที่ผู้เขียนยังไม่มีข้อมูลมากนัก แต่มีการขายกันอย่างแพร่หลายในอเมริกาคือ Bright eye ซึ่งอ้างว่าสามารถทำให้เลนส์ที่ขุ่นแล้วกลับมาใสขึ้นได้(ขอย้ำว่ายังไม่มี การรับรองและผมยังมีข้อมูลน้อยอยู่สำหรับยาตัวนี้ เนื่องจากเป็นยาใหม่มาก)
???ต้อกระจก ส่งผลเสียอย่างไร
ตอบ ทำให้ความชัดเจนในการมองเห็นลดลง การมองเห็นสีแย่ลง ในผู้สูงอายุหลายราย การเป็นต้อกระจกอาจทำให้ซึมเศร้าเนื่องจากการมองเห็นโลกได้ไม่ชัดเจนและ สีสันไม่สดใส เมื่อผ่าต้อกระจกแล้วคนกลุ่มนี้อาจทำให้อาการซึมเศร้าลดลงได้ บางคนบอกว่าเจริญอาหารขึ้นเนื่องจากเห็นอาหารได้ชัดเจนและสีสันสดใสขึ้น
???อาการของคนเป็นต้อกระจกเป็นอย่างไร
ตอบ ผู้เป็นต้อกระจกนอกจากจะมีความชัดเจนในการมองเห็นลดลงแล้ว ยังอาจมีอาการอื่นๆร่วมด้วยเช่น อาการแพ้แสง เนื่องจากแสงที่ผ่านเข้าตาเกิดการกระเจิงแสงเมื่อผ่านเลนส์ที่ขุ่น อาการแพ้แสงอาจสังเกตได้ชัดเจนเมื่อขับรถตอนกลางคืนแล้วแสงจากไฟหน้าของรถที สวนมาผ่านเข้าตา ผู้เป็นต้อกระจกมักจะต้องการแสงมากขึ้นเมื่อต้องการอ่านหนังสือตอนกลางคืน เพื่อให้รูม่านตาหดเล็กลงและเพิ่ม Contrast ให้แก่ตัวหนังสือ
???เป็นต้อกระจกแล้ว ถ้าไม่ผ่าจะมีผลเสียไหม
ตอบ ผลเสียของการไม่ผ่าต้อกระจกคือ

• การมองเห็นจะมัวมากขึ้นเรื่อยๆจนอาจถึงขั้นตาบอด(ตาบอดตามกฏหมายคือไม่สามารถอ่านตัวหนังสือขนาด 20/200 ได้)
• เมื่อปล่อยให้ต้อกระจกสุกเต็มที่ (Mature cataract) จะทำให้เลนส์ตาแข็งตัวมากจนกระทั่งไม่สามารถใช้เทคนิคการผ่าแผลเล็กหรือการ สลายต้อกระจกได้ ถ้าจะผ่าจะต้องทำการผ่าแบบแผลใหญ่และคีบเลนส์ทั้งชิ้นออกมา ทำให้แผลหายช้า ต้องพักฟื้นนาน และดวงตาได้รับการกระทบกระเทือนมาก
• ถ้าต้อกระจกสุกเต็มที่จนกระทั่งถุงหุ้มเลนส์แตก อาจทำให้เกิดการอักเสบรุนแรงของดวงตาได้ ถ้ารักษาไม่ทันอาจทำให้ตาบอดถาวรจากการอักเสบรุนแรงได้

???การผ่าต้อกระจก มีวิธีอะไรบ้างที่นิยมใช้ วิธีไหนดีที่สุด
ตอบ วิธีที่นิยมทำในปัจจุบันมีสองวิธีคือ
1 การผ่าแผลเล็ก หรือการสลายต้อกระจก (Phacoemulsification) วิธีนี้จะมีแผลผ่าตัดเพียง 3 มิลลิเมตร โดยจักษุแพทย์จะใช้เครื่องอัลตร้าซาวน์ขนาดเล็กไปสลายเลนส์ตาให้เป็นชิ้น เล็กลงและดูดออกมา การผ่าวิธีนี้ต้องการเวลาพักฟื้นน้อย ดวงตาไม่บาดเจ็บจากการผ่าตัดน้อยกว่าเมื่อเทียบกับวิธีอื่น อาจสามารถกลับ บ้านได้เลยในวันผ่า
2 การผ่าแผลใหญ่ หรือการผ่าต้อกระจก Extracapsular cataract extraction (ECCE) การผ่าวิธีนี้จะมีการเปิดแผลใหญ่กว่า 10 มิลลิเมตรเพื่อคีบเอาเลนส์ออกมาทั้งชิ้น ทำให้ดวงตามีการกระทบกระเทือนมากกว่า ต้องพักฟื้นนานกว่า
ทั้งสองวิธีสามารถใส่เลนส์เทียมเข้าทดแทนเลนส์เดิมที่ผ่าออกมาได้ ทำให้สามารถมองเห็นได้ชัดเจนขึ้น
???เลนส์เทียมที่ใส่มีกี่ชนิด อะไรบ้าง
ตอบ เลนส์เทียมที่ใส่เข้าทดแทน (Intraocular lens, IOL)ในปัจจุบัน มีหลายชนิด(แต่เลนส์บางชนิดอาจไม่มีใช้ในบางโรงพยาบาล) เช่นเลนส์แก้สายตาสั้นยาวปกติ เลนส์ที่แก้สายตาเอียง เลนส์หลายระยะ (Multifocal) และยังมีการวิจัยเลนส์ที่สามารถปรับกำลังสายตาได้แต่ยังไม่เป็นที่นิยมมาก นัก
???เมื่อผ่าต้อกระจกแล้วจะกลับมาเป็นต้อกระจกได้อีกหรือไม่
ตอบ เลนส์เทียมที่ถูกใส่แทนที่ จะสามารถคงความใสได้ตลอดอายุการใช้งาน จึงไม่จำเป็นต้องมีการผ่าต้อกระจกซ้ำอีก อย่างไรก็ดี หลังจากการผ่าต้อกระจก ผู้ป่วยบางท่านอาจมีการขุ่นตัวของถุงหุ้มเลนส์เกิดขึ้นได้ แก้ไขโดยกลับไปหาจักษุแพทย์เจ้าของไข้เพื่อใช้แสงเลเซอร์ยิงตัดถุงหุ้มเลนส์ ที่ขุ่นตัวออก ทำให้อาการตามัวดีขึ้น การยิงเลเซอร์ใช้เวลาไม่นาน ไม่ต้องลงมีด ทำเสร็จสามารถกลับบ้านได้เลยในวันนั้น หลังจากการทำแล้วมักจะไม่มีปัญหาถุงหุ้มเลนส์ขุ่นอีกแล้ว
???มีไหมที่ผ่าต้อกระจกออกแล้ว ก็ยังไม่ทำให้การมองเห็นดีขึ้น
ตอบ อาจเป็นไปได้ถ้าอาการตามัวไม่ได้มีสาเหตุเนื่องจากต้อกระจกเพียงอย่างเดียว ยกตัวอย่างเช่นผู้ป่วยที่เป็นทั้งต้อกระจกและเบาหวานขึ้นตา เมื่อจักษุแพทย์ตรวจพบต้อกระจก อาจตรวจไม่พบร่องรอยของเบาหวานขึ้นตาเนื่องจากความขุ่นของเลนส์ตาทำให้ไม่ สามารถมองเห็นภาพของจอตาที่อยู่ข้างหลังได้ชัดเจน เมื่อผ่าต้อกระจกออกแล้วจึงเพิ่งเห็นร่องรอยของเบาหวานขึ้นตา ในกรณีตัวอย่างดังนี้หลังจากการผ่าต้อกระจกแล้วก็อาจไม่ช่วยให้การมองเห็นดี ขึ้น เนื่องจากการมองเห็นไม่ชัดเกิดจากการเป็นเบาหวานขึ้นตาร่วมด้วย
???ต้อกระจกเกี่ยวข้องกับอาการสายตายาวสูงอายุ (Presbyopia) หรือไม่
ตอบ มีความเกี่ยวข้องกัน เนื่องจากทั้งสองอย่างเกิดขึ้นที่เลนส์ตาเหมือนกัน กล่าวคือ เมื่อตอนแรกเกิด เลนส์ตาจะมีความใสและยืดหยุ่นดี เมื่ออายุมากขึ้นประมาณ 40 ปีขึ้นไป เลนส์จะยังใสอยู่แต่มีความยืดหยุ่นลดลงทำให้การปรับกำลังสายตา เพื่อมองระยะใกล้ (Accommodation) ทำได้แย่ลง ทำให้เกิดสายตายาวสูงอายุ เมื่อเราอายุมากขึ้นอีก เลนส์ตาที่เคยใสก็จะขุ่นตัวลงกลายเป็นต้อกระจกนั่นเอง
???ต้อกระจกมีความเกี่ยวข้องกับต้อหินหรือไม่
ตอบ มีความเกี่ยวข้องในบางกรณี โดยเฉพาะในบุคคลที่มีมุมระบายน้ำในลูกตาแคบ การที่เลนส์ตาใหญ่ขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น อาจทำให้เลนส์ตาดันม่านตาให้มาอยู่ใกล้กระจกตามากขึ้นและมุมระบายน้ำในลูกตา แคบลง ทำให้มีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเป็นต้อหินชนิดมุมปิด  อย่างไรก็ดี ผู้ที่มีมุมระบายน้ำในลูกตากว้างจะมีความเสี่ยงต่อต้อหินประเภทมุมปิดน้อย กว่า การตรวจตาทำให้ทราบว่าท่านมีความเสี่ยงต่อต้อหินมุมปิดมากน้อยเพียงใดได้