0017: Service Industry
เมื่อสัก 50 ปีก่อน “การผลิต” เป็นเรื่องยาก เพราะการสะสมทุนของคนยังมีน้อย ขอให้มีเงินสร้างโรงงานได้ รวยแน่นอน ข้อดีของธุรกิจการผลิตก็คือเราสามารถอาศัยเครื่องจักรทุ่นแรงปั้มสินค้าออก มาเรื่อยๆ ถ้าพูดเป็นภาษาทางการหน่อยก็ต้องบอกว่า ธุรกิจการผลิตเป็นธุรกิจที่ “highly scalable” หมายความว่ามันพร้อมที่จะขยายได้อย่างรวดเร็วถ้าต้องการ
แต่ เทคโนโลยีการผลิตที่ก้าวหน้าขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงที่ผ่านมาได้ทำให้สมัย นี้ “การผลิต” กลายเป็นเรื่องง่าย ภาวะล้นตลาดเกิดขึ้นในแทบทุกอุตสาหกรรม เรื่องที่ยากกว่ากลายเป็นการหาคนมาซื้อสินค้าให้ได้ทันกับปริมาณสินค้าที่ เครื่องจักรผลิตออกมา ธุรกิจค้าปลีกกลายเป็นธุรกิจที่ดี เพราะธุรกิจค้าปลีกอยู่ติดกับลูกค้ามากที่สุดจึงมีอำนาจต่อรองกับผู้ผลิต เพราะคนที่มีลูกค้าอยู่ในมือจะเลือกขายสินค้าให้ใครก็ได้ตามใจชอบ
ใน ภาวะแบบนี้ ธุรกิจบริการกลายเป็นธุรกิจที่ดีกว่าธุรกิจการผลิต เพราะธุรกิจบริการนั้นมี “ข้อเสีย” เรื่อง Scalabiltiy ธุรกิจบริการต้องอาศัยมนุษย์ในการสร้างผลผลิตเป็นหลัก มนุษย์ไม่ใช่เครื่องจักร เมื่อความต้องการบริการสูงขึ้น ธุรกิจบริการจึงไม่สามารถขยายกำลังการผลิตได้อย่างรวดเร็วโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าบริการนั้นต้องอาศัยทักษะความชำนาญสูง
บริษัท ส่วนใหญ่ที่ขายบริการมักมีอัตราการเติบโตที่ไม่สูง เช่น Consulting Firms อย่าง E&Y หรือ PwC มีอายุเป็นร้อยปี แต่ในช่วงที่ผ่านมากลับโดนบริษัทเกิดใหม่อายุไม่ถึงสิบปีอย่าง Dell Computer โตแซงหน้าไปหลายสิบเท่าตัว ธุรกิจบริการถ้าขยายเร็วเกินไป คุณภาพจะลดลง นี่เป็นข้อจำกัดของธุรกิจบริการ ในขณะที่ธุรกิจการผลิตยิ่งขายมากขึ้นกลับจะยิ่งดีเพราะต้นทุนถูกกว่าเดิม
ข้อ เสียตรงนี้เองของธุรกิจบริการที่ทำให้ธุรกิจบริการกลับกลายเป็นธุรกิจที่ดี ในยุคนี้ไป Supply curve ของธุรกิจบริการมีลักษณะพิเศษคือมีความยืดหยุ่นของราคาต่ำ (low price elasticity) ดังนั้นเมื่อดีมานด์เพิ่มขึ้น ธุรกิจบริการจะปรับราคาขึ้นได้มากเพราะปริมาณสินค้าในตลาดจะไม่ค่อยเพิ่ม ขึ้นตาม (เพิ่มขึ้นได้ช้า) รายได้และกำไรที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จะมาจากการปรับราคามากกว่าการเพิ่มปริมาณ การขายไม่ต้องลงทุนเพิ่มและภาวะกำไรสูงเช่นนี้ก็มักทรงตัวอยู่ได้นานอีกด้วย ธุรกิจบริการจึงกำไรดีแต่ขยายช้า อย่างไรก็ตามในยุคที่เต็มไปด้วยการแข่งขันที่รุนแรงแบบนี้ คุณคงอยากมีกำไรสูงแต่โตช้ามากกว่าที่จะโตเร็วแต่ไม่มีกำไร คุณว่าจริงไหมครับ
แต่ เทคโนโลยีการผลิตที่ก้าวหน้าขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงที่ผ่านมาได้ทำให้สมัย นี้ “การผลิต” กลายเป็นเรื่องง่าย ภาวะล้นตลาดเกิดขึ้นในแทบทุกอุตสาหกรรม เรื่องที่ยากกว่ากลายเป็นการหาคนมาซื้อสินค้าให้ได้ทันกับปริมาณสินค้าที่ เครื่องจักรผลิตออกมา ธุรกิจค้าปลีกกลายเป็นธุรกิจที่ดี เพราะธุรกิจค้าปลีกอยู่ติดกับลูกค้ามากที่สุดจึงมีอำนาจต่อรองกับผู้ผลิต เพราะคนที่มีลูกค้าอยู่ในมือจะเลือกขายสินค้าให้ใครก็ได้ตามใจชอบ
ใน ภาวะแบบนี้ ธุรกิจบริการกลายเป็นธุรกิจที่ดีกว่าธุรกิจการผลิต เพราะธุรกิจบริการนั้นมี “ข้อเสีย” เรื่อง Scalabiltiy ธุรกิจบริการต้องอาศัยมนุษย์ในการสร้างผลผลิตเป็นหลัก มนุษย์ไม่ใช่เครื่องจักร เมื่อความต้องการบริการสูงขึ้น ธุรกิจบริการจึงไม่สามารถขยายกำลังการผลิตได้อย่างรวดเร็วโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าบริการนั้นต้องอาศัยทักษะความชำนาญสูง
บริษัท ส่วนใหญ่ที่ขายบริการมักมีอัตราการเติบโตที่ไม่สูง เช่น Consulting Firms อย่าง E&Y หรือ PwC มีอายุเป็นร้อยปี แต่ในช่วงที่ผ่านมากลับโดนบริษัทเกิดใหม่อายุไม่ถึงสิบปีอย่าง Dell Computer โตแซงหน้าไปหลายสิบเท่าตัว ธุรกิจบริการถ้าขยายเร็วเกินไป คุณภาพจะลดลง นี่เป็นข้อจำกัดของธุรกิจบริการ ในขณะที่ธุรกิจการผลิตยิ่งขายมากขึ้นกลับจะยิ่งดีเพราะต้นทุนถูกกว่าเดิม
ข้อ เสียตรงนี้เองของธุรกิจบริการที่ทำให้ธุรกิจบริการกลับกลายเป็นธุรกิจที่ดี ในยุคนี้ไป Supply curve ของธุรกิจบริการมีลักษณะพิเศษคือมีความยืดหยุ่นของราคาต่ำ (low price elasticity) ดังนั้นเมื่อดีมานด์เพิ่มขึ้น ธุรกิจบริการจะปรับราคาขึ้นได้มากเพราะปริมาณสินค้าในตลาดจะไม่ค่อยเพิ่ม ขึ้นตาม (เพิ่มขึ้นได้ช้า) รายได้และกำไรที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จะมาจากการปรับราคามากกว่าการเพิ่มปริมาณ การขายไม่ต้องลงทุนเพิ่มและภาวะกำไรสูงเช่นนี้ก็มักทรงตัวอยู่ได้นานอีกด้วย ธุรกิจบริการจึงกำไรดีแต่ขยายช้า อย่างไรก็ตามในยุคที่เต็มไปด้วยการแข่งขันที่รุนแรงแบบนี้ คุณคงอยากมีกำไรสูงแต่โตช้ามากกว่าที่จะโตเร็วแต่ไม่มีกำไร คุณว่าจริงไหมครับ