พระสูตรที่ต้องศึกษา

การศึกษาสามัญญผลสูตร จะช่วยให้เกิดความเข้าใจว่า เหตุใดมนุษย์เราจึงควรบวช เมื่อ บวชแล้วจะต้องปฏิบัติตนอย่างใดบ้าง และเมื่อปฎิบัติตนตามขั้นตอนเป็นลำดับไปจนถึงที่สุด หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าประพฤพรหมจรรย์ โดยบริบูรณ์แล้ว จะเกิดผลดีต่อผู้ประพฤติเองอย่างไรบ้าง ความรู้เหล่านี้จะทำให้ผู้ที่ศึกษาตรองเห็นด้วยปัญญาว่า การดำเนินชีวิตเป็นนักบวชแท้ๆในพระธรรมวินัยนั้นประเสริฐสุด ไม่มีการดำเนินชีวิตแบบใดๆจะเทียบได้เลย

สามัญญผลสูตรนี้ให้ความรู้ที่เป็นประโยชน์อย่างมากทั้งต่อนักบวชและฆราวาสในด้านต่างๆหลายประการดังต่อไปนี้คือ

1. มาตราฐานของนักบวช

ธรรมะ ที่ปรากฏอยู่ในสามัญญผลสูตรนี้ถือได้ว่า เป็นเกณฑ์มาตราฐานด้านหลักการและคุณธรรมของนักบวชอย่างแท้จริง เพราะได้ให้ภาพที่ชัดเจนเกี่ยวกับมาตราฐานของนักบวชว่า นักบวชที่สมบูรณ์แบบไม่ว่าจะเป็นนักบวชในพระพุทธศาสนา หรือศาสนาใดๆก็ตาม จะต้องมีหลักการและคุณธรรมอย่างใดบ้างซึ่งเป็นประโยชน์ต่อนักบวชโดยตรง

ยิ่ง กว่านั้นความเข้าใจนี้ยังเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อฆราวาสทั้งหลาย ในการพิจารณาว่า นักบวชรูปใดดีหรือไม่ดี จริงหรือปลอม สามารถยึดเป็นที่พึ่งที่ระลึกได้หรือไม่ เพื่อว่าจะได้หลีกเลี่ยงจากนักบวชซึ่งเผยแพร่ลัทธิคำสอนที่เป็นอันตรายต่อ ชาวโลก หรือเพื่อป้องกันตัวไม่ให้เป็นเครื่องมือของนักบวชทุศีล หรือเพื่อไม่ให้หลงงมงายตามคำสอนของนักบวชที่ปฏิบัตินอกลู่นอกทางไปจากพระ ธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

2. การปฏิบัติตนต่อนักบวช

ฆราวาส โดยทั่วไปเมื่ออ่านพระสูตรนี้แล้ว ย่อมเข้าใจได้เองว่า ควรจะประพฤติปฏิบัติตนต่อนักบวชอย่างไร จึงจะไม่ขัดต่อพระวินัยหรือศีลของนักบวช อันมีจุลศีล มัชฌิมศีล มหาศีล เป็นต้น และถ้าปรารถนาจะได้รับความรู้ ความดีหรือบุญกุศลจากนักบวช ก็ควรจะต้องปฏิบัติตนอย่างไร และจะสนับสนุนนักบวชอย่างไรบ้าง เป็นต้น ทั้งเกิดความเข้าใจว่าแม้ตนเองไม่ได้บวชก็จะสามารถบำเพ็ญกุศลธรรมได้ โดยทำหน้าที่เป็นกำลังสนับสนุนนักบวชให้ส่งเสริมสันติสุขแก่โลกได้อย่าง กว้างขวาง

3. การเตรียมตัวก่อนบวช

สำหรับ ผู้ที่ยังไม่ได้บวชหากวันใดวันหนึ่งคิดจะออกบวชบ้าง ก็จะสามารถเตรียมตัวเตรียมใจล่วงหน้าได้ถูกต้อง จึงจะได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงจากการบวช ทั้งไม่เป็นนักบวชที่มีส่วนทำลายพระพุทธศาสนา ไม่เป็นนักบวชที่มอมเมาประชาชน และไม่เป็นนักบวชที่สร้างความสับสนจนทำให้ประชาชนเข้าใจพระพุทธศาสนาผิด

ยิ่ง กว่านั้นเมื่อถึงเวลาบวชจริง ก็สามารถเลือกวัดเลือกพระอาจารย์ได้ถูกต้อง ทำให้การบวชมีคุณค่าตรงตามความมุ่งหมายของพระพุทธศาสนา และความตั้งใจของผู้บวชเอง

ถ้าเป็นการบวชตลอดชีวิต ก็ จะเป็นการบวชเพื่อมรรคผลนิพพานโดยแท้ หรือแม้ว่าจะเป็นการบวชระยะสั้น ดังที่นิยมบวชกันตามประเพณีของไทย ในช่วงฤดูเข้าพรรษา ผู้บวชก็จะได้รับรสพระธรรมอันประเสริฐ ถูกต้องตามแนวทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว ซึ่งจะช่วยให้ผู้บวชเกิดโยนิโสมนสิการ อันเป็นประโยชน์โดยตรงต่อการครองชีวิตฆราวาสเมื่อลาสิกขาแล้ว และเป็นประโยชน์ทางอ้อมต่อครอบครัว สังคมและประเทศชาติ ทั้งยังเป็นการช่วยทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวอยู่คู่โลกอีกด้วย

4. บทสรุปหลักศาสนา

สามัญญผลสูตรเป็นบทสรุปหลักการ และวิธีการปฏิบัติในพระพุทธศาสนาที่สมบูรณ์ยิ่งสูตรหนึ่ง เพราะสามารถสะท้อนภาพรวมแห่ง เหตุ และ ผล อันเป็นหัวใจคำสอนในพระพุทธศาสนาออกมาได้อย่างชัดเจน

“เหตุ” คือข้อปฏิบัติที่พระพุทธองค์ทรงบัญญัติไว้ให้นักบวชประพฤติปฏิบัติตาม รวมทั้งต้องไม่ปฏิบัติในข้อที่ทรงห้ามไว้ด้วย

“ผล” คือสิ่งที่ผู้ปฏิบัติจะพึงได้รับจากการปฏิบัตินั้น ซึ่งมีอยู่หลายระดับ

สามัญ ญผลสูตรจึงมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อนักการศาสนารวมถึงนักบวชทั้งหลาย เพราะเป็นหลักเกณฑ์มาตราฐานแห่งการครองตนในฐานะนักบวช ที่สามารถใช้เป็นเครื่งอตรวจสอบการประพฤติปฏิบัติของนักบวชเอง และนักบวชผู้อยู่ในความดูแล

ดังนั้น นักบวชทั้งหลายจึงจำเป็นต้องศึกษาสามัญญผลสูตรให้เข้าใจอย่าง ถ่องแท้ เพื่อยึดถือเป็นหลักปฏิบัติอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

ยิ่ง กว่านั้น ผู้ที่มีความเข้าใจสามัญยผลสูตรอย่างถ่องแท้ย่อมจะสามารถอธิบายหลักการและ วิธีการสำคัญในพระพุทธศาสนา ให้ผู้ที่ยังขาดความรู้ความเข้าใจพระพุทธศาสนา หรือให้บุคคลต่างศาสนาเข้าใจได้ในระยะเวลาสั้นๆ แม้เพียง 5 หรือ 10 นาที ถ้าเราสามารถอธิบายหลักการและวิธีการของพระพุทธศาสนาได้อย่างชัดเจนแล้ว ผู้ฟังที่มีปัญญาไตร่ตรอง แม้จะนับถือศาสนาอื่น ก็ย่อมจะนำสิ่งที่ได้ฟังไปพิจารณาเปรียบเทียบกับหลักการและวิธีการในศาสนา ของเขา ซึ่งในที่สุดอาจจะเห็นแนวทางที่จะปรับเข้าหากันได้ ทำให้ผู้ที่นับถือศาสนาอื่นสามารถอยู่ร่วมกับชาวพุทธได้อย่างสันติสุข โดยปราศจากความขัดแย้งซึ่งกันและกันในด้านทิฐิ

5. การสั่งสมบุญบารมี

สามัญ ญผลสูตรเหมาะสำหรับผู้ตั้งใจสั่งสมบุญบารมีเป็นอย่างยิ่ง นักสร้างบุญบารมีทั้งหลายถ้าทำความเข้าใจสามัญญผลสูตรได้เป็นอย่างดีแล้วจะ สามารถสร้างบารมีได้อย่างยิ่งยวด สามารถเดินหรือปฏิบัติตามรอยบาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและเหล่าพระอรหันต์ ทั้งหลายไปได้อย่างองอาจ ไม่มีผิดพลาด จนบรรลุมรรคผลได้อย่างอัศจรรย์ แม้ในระหว่างที่ยังไม่บรรลุ ก็รู้ได้ว่ามีสิ่งใดบ้างที่ต้องระมัดระวังหรือต้องปรับปรุงให้ดียิ่งๆขื้นไป

จากที่กล่าวมาทั้งหมดนี้จะเห็นได้ว่า “สามัญญผลสูตร” เป็นพระสูตรอันมหัศจรรย์อย่างยิ่ง เพราะนอกจากจะชี้ทางสว่างให้แกนักบวชและผู้ปรารถนามรรคผลนิพพานแล้ว ยังให้แนวคิดที่มีคุณค่ายิ่งต่อผู้ครองเรือนโดยอเนกประการดังได้กล่าวแล้ว

ขออนุโมทนาบุญกับทุกท่าน