บทที่ 4.2 สามัญญผล...ปัญหาที่รอคำตอบ

ครั้นพระเจ้าอชาตศัตรูได้รับพุทธานุญาตให้ทรงถามปัญหาได้ พระองค์จึงทรงเริ่มปัญหาว่า

“ผู้คนทั่วไปต่างก็อาศัยความรู้ ความสามารถของตนประกอบอาชีพเลี้ยงตนเองและครอบครัว รวมทั้งบำรุงบิดามารดาให้เป็นสุข ส่วนทรัพย์ที่เหลือก็นำไปบำเพ็ญทานแก่นักบวชทั้งหลาย ด้วยหวังความสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้า ส่วนการออกบวชเป็นสมณะนั้น มีผลเห็นได้ในปัจจุบันชาติ หรือที่เรียกว่า

‘สามัญญผล’ อย่างไร”

พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังไม่ทรงตอบในทันที ด้วยทรงทราบดีว่า พระเจ้าอชาตศัตรูเคยเสด็จไปถามปัญหานี้กับครูทั้ง ๖ คือ ครูปูรณกัสสป ครูมักขลิโคสาล ครูอชิตเกสกัมพล ครูปกุทธกัจจายนะ ครูนิครนถนาฏบุตร และครูสัญชัยเวลัฏฐบุตรมาแล้ว แต่ไม่ได้รับคำตอบที่พอพระทัยเนื่องจากครูทั้ง ๖ นั้นเป็นผู้มีความเห็นผิด หรือเป็นมิจฉาทิฐิอย่างสุดกู่ แต่มีสานุศิษย์หลงงมงาย

นับถือมากมาย และในที่นั้นก็มีอำมาตย์ราชบริพารซึ่งเป็นสานุศิษย์ของครูทั้ง ๖ มาประชุมรวมกันอยู่เป็นจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงเห็นเป็นโอกาสเหมาะที่จะแก้ความเห็นผิดๆ ของคนเหล่านั้น

พระพุทธองค์ทรงมีดำริว่า หากพระองค์จะตรัสจำแนกธรรม และชี้ให้เห็นโทษของความผิดนั้นด้วยพระองค์เอง บรรดาอำมาตย์ผู้เป็นสาวกของครูทั้ง ๖ อาจจะไม่ฟังธรรมโดยเคารพ แต่ถ้าพระเจ้าอชาตศัตรูทรงเป็นผู้ตรัสตำหนิคำสอนที่ผิด ๆ เหล่านั้นเสียเอง พวกอำมาตย์ย่อมจะไม่ต่อต้านหรือมีปฏิกิริยาแต่อย่างใด เพราะพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นกษัตริย์ผู้เป็นใหญ่ในหมู่ชนเหล่านั้น