อาหารเสริม / สมุนไพรลดน้ำหนัก มีอะไรที่ต้องระวัง

ส่วนใหญ่แล้วยาลดน้ำหนักมีกลไกการทำงานโดยกดศูนย์ความหิว- อิ่มเป็นหลัก โดย
การพยายามทำให้ร่างกายเข้าใจว่าไม่หิว ซึ่งก็ได้ผลอยู่ แต่ว่าถ้าใช้ยาลดน้ำหนักไปนาน
ก็จะทำให้เสพติดได้และมีผลข้างเคียงตามมาเช่น หัวใจบีบตัวเร็ว กระสับกระส่าย

และสามารถลดน้ำหนักได้เฉพาะขณะที่รับประทานยาเท่านั้นครับ แต่ถ้าคุณไม่มีการ
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและออกกำลังกายอย่างเพียงพอแล้ว การลดน้ำหนักก็จะไม่ถาวร

ข้างล่างนี้ผมจะแสดงตัวอย่างของสมุนไพรที่มักนำมาใช้ในการควบคุมน้ำหนักครับ
และก่อนที่จะใช้สมุนไพรเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์ก่อนครับ เพราะบางอย่างอาจ
เป็นอันตรายต่อสุขภาพของคุณ

Ephedra (ma-huang) มักพบเป็นส่วนประกอบในอาหารเสริมลดน้ำหนักบางชนิด มี
ยาชนิดหนึ่งชื่อ Ephedrine จะถูกใช้ในทางการแพทย์ แต่มีโครงสร้างที่แตกต่างแต่
คล้ายคลึงกันอยู่ Ephedrine มีฤทธิ์ในการกดความรู้สึกหิว- อิ่ม แต่ไม่มีการศึกษาว่าช่วย
ในเรื่องของการลดน้ำหนัก และนอกจากนี้ยังมีผลที่ทำให้เกิดความดันในเลือดที่สูง
หัวใจบีบตัวผิดจังหวะ มือสั่น และชักได้

ในประเทศสหรัฐ Ephedra ถูกแบนออกจาก อย.สหรัฐ ด้วยเหตุที่ว่าเป็นอันตรายต่อ
สุขภาพครับ

5-HTP หรือ 5-hydroxytryptophan มักพบในสูตรอาหารเสริมลดน้ำหนัก ซึ่งเป็นสาร
สกัดจากพืชในแถบแอฟริกาตะวันตก 5-HTP ยังไม่ได้รับการยืนยันครับว่ามี
ประสิทธิภาพในการลดน้ำหนัก และยังไม่ยืนยันได้ด้านความปลอดภัย 5-HTP ที่มีค
วามเข้มข้นสูงยังมีผลเสียต่อการทำงานของตับอีกด้วย

Chitosan ไคโตซาน อาหารเสริมชนิดนี้ผลิตมาจากไคติน ซึ่งเป็นส่วนประกอบของ
เปลือกหอย และเปลือกปู และกุ้ง ไคโตซานไม่สามารถถูกย่อย ไม่สามารถถูกดูดซึมได้
และผ่านทางเดินอาหารโดยที่ไม่ให้พลังงานใดๆ ไคโตซานสามารถที่จะดูดซับไขมัน
จากอาหารอื่นๆได้ด้วยครับ และช่วยไม่ให้ไขมันถูกดูดซึม แต่ว่ามีการศึกษาอยู่มากมาย
ครับว่า การดูดซึมไขมันนั้น ไม่มากพอที่จะช่วยในการลดน้ำหนัก และก็ไม่ได้ดีกว่า
เม็ดแป้ง

Chromium โครเมียม เชื่อกันว่าโครเมียมช่วยในการส่งเสริมการทำงานของอินซูลิน
และช่วยในการทำงานของการเผาผลาญสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต และคิดว่ามี
ส่วนช่วยในเรื่องของการลดน้ำหนักและเผาผลาญไขมัน แต่ว่าการศึกษาไม่พบว่า
โครเมียมมีผลช่วยในเรื่องของการลดน้ำหนัก และมีอยู่หลายการศึกษาครับที่ไม่พบ
ผลลัพธ์ว่าการให้โครเมียมเป็นอาหารเสริมมีส่วนช่วยในการลดน้ำหนัก

Pyruvate ไพรูเวท เป็นสารที่เกิดขึ้นในร่างกายระหว่างการเผาผลาญสารอาหารประเภท
คาร์โบไฮเดรตและโปรตีนครับ ไพรูเวทพบได้ในอาหารเช่น แอปเปิ้ล และยังเป็นสาร
ที่ปลอดภัย แต่ว่าการศึกษาว่าสามารถช่วยในการลดน้ำหนักยังต่อศึกษาต่อเนื่องจาก
ข้อมูลไม่เพียงพอครับ

Aloe ว่าน โดยปกติจะใช้ในการรักษาหรือสมานบาดแผลครับ ในบางที่ก็นำว่านมา
รับประทานเพื่อช่วยในการลดน้ำหนัก ว่านนั้นมีฤทธิ์ที่สามารถเพิ่มการบีบตัวของ
ลำไส้และนำมาใช้ในฐานะ อาหารเสริมที่ช่วยทำความสะอาดลำไส้ แต่ว่าการนำมา
รับประทานนั้นสามารถทำให้เกิดผลข้างเคียงนั้นคือปวดท้อง และถ่ายเหลวตามมา และ
ยังทำปฎิกริยากับยาที่ใช้ในทางการแพทย์ที่ชื่อ Digoxine ซึ่งใช้ในการรักษาโรคหัวใจ
การใช้ว่านนั้นยังไม่เป็นที่ยืนยันถึงประสิทธิผลในการลดน้ำหนัก

Cascara เป็นส่วนประกอบที่พบได้มากในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมที่นำมาใช้ในการลด
น้ำหนัก Cascara เป็นเพียงไม่กี่ตัวที่ได้รับอนุญาตจาก อย. ของสหรัฐในการจัดจำหน่าย
Cascara มีฤทธิ์เป็นยาถ่ายชนิดหนึ่ง และยังทำปฎิกริยากับยาที่ใช้ในทางการแพทย์ที่ชื่อ
Digoxin และยารักษาโรคความดันโลหิตสูงบางชนิด

Dandelion แดนดีไลออน เป็นยาขับปัสสาวะชนิดหนึ่ง และถูกนำมาใช้ในการลด
น้ำหนัก ที่ลดน้ำหนักได้นั่นเป็นเพราะลดน้ำหนักของน้ำครับ ไม่ใช่ลดไขมัน

Glucomannan ทำมาจากรากของ Konjac กลูโคแมนแนนนั้นเชื่อว่าสามารถลดน้ำหนัก
ได้โดยการลดการดูดซึมของกลูโคสจากอาหาร มีการศึกษาส่วนหนึ่งพบว่าสามารถ
ทำให้ลดน้ำหนักได้เล็กน้อย นั่นเป็นเพราะ กลูโคแมนแนนั้นทำให้เกิดความรู้สึก"อิ่ม"
ได้ด้วย นั่นเป็นเพราะกลูโคแมนแนนนั้นจะพองขึ้นเมื่อถูกของเหลวในทางเดินอาหาร

เคยมีผุ้ป่วยมีภาวะหลอดอาหารอุดตันและทางเดินอาหารอุดตันมาแล้ว เนื่องจาก
Glucomanan มาแล้ว ด้วยเหตุนี้หลายประเทศจึงBan ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของ
กลูโคแมนแนนครับ

Guarana กัวรานา เป็นผลิตภัณฑ์ที่มาจากเมล็ดพืชชนิดหนึ่งในประเทศบราซิล และ
ช่วยให้สดชื่นกระปรี้กระเปร่า และยังมีฤทธิ์ในการขับปัสสาวะ และผลจากฤทธิ์ขับ
ปัสสาวะนี้เองที่ทำให้คุณลดน้ำหนัก ซึ่งไม่ใช่ครับ คุณต้องลดน้ำหนักของไขมัน

นอกจากนี้กัวรานานั้นยังมีส่วนประกอบของคาร์เฟอีนอยู่อีก 3-5% ซึ่งสามารถทำให้เกิด
ความดันโลหิตสูงได้ด้วย สารสกัดบางอย่างจากกัวรานายังทำให้เกิดภาวะเลือดออก
ง่ายหยุดยากด้วยครับ เช่นเดียวกับยาที่ชื่อ Coumadin

มีการโฆษณาชวนเชื่อว่ากัวรานานั้นไม่มีผลข้างเคียง ซึ่งไม่จริง ผลข้างเคียงนั้นมีอยู่ซึ่ง
ก็คือทำให้คลื่นไส้อาเจียน มึนงง ได้ครับ

การ์ซีเนีย หรือสารสกัดจากผลส้มแขก เป็นส่วนประกอบของอาหารเสริมอย่างน้อย 14
บริษัท ซึ่งเป็นพืชที่พบในอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงตอนนี้ยังไม่มีคำยืนยัน
ถึงประสิทธิผลในการลดน้ำหนัก

Yerba Mate รู้จักกันดีในนาม ชาปารากวัย จัดเป็นสารกระตุ้นอีกชนิดหนึ่งและปริมาณ
ที่นำมาใช้ในการรับประทานนั้นมากเทียบเท่ากับคาร์เฟอีน 100-200 มิลลิกรัม ซึ่ง
สามารถทำให้เกิดความดันโลหิตสูงได้และยังไม่ยืนยันถึงประสิทธิผลในด้านการลด
น้ำหนัก เคยมีรายงานผุ้ป่วยมาว่าเกิดพิษต้องนอนโรงพยาบาล และบางคนที่
รับประทานมากเกินขนาดสามารถก่อให้เกิดมะเร็งหลอดอาหารด้วยครับ

สมุนไพรอื่นๆที่มีฤทธ์ในการขับปัสสาวะ มีสมุนไพรอื่นๆอีกครับ ที่นำมาเป็น
ส่วนประกอบในอาหารเสริม โดยส่วนใหญ่มักจะมีฤทธิ์คล้ายคาร์เฟอีน ซึ่งไม่น่าแปลก
ใจครับว่ามีการนำกาแฟมาใช้ในการลดน้ำหนัก คาร์เฟอีนมีฤทธิ์ในการขับปัสสาวะ ซึ่ง
ทำให้น้ำหนักที่ลดเป็นน้ำหนักของน้ำ ไม่ใช่ไขมัน คาร์เฟอีนมีฤทธิ์ในการยับยั้งความ
รู้สึกหิว-อิ่ม ซึ่งจะทำให้คุณรับประทานอาหารได้น้อยลงครับ

คำแนะนำในการใช้สมุนไพร

• ถ้าคุณรู้สึกไม่สบายหลังจากที่ใช้สมุนไพรให้ไปพบแพทย์ครับ
  
• อย่าใช้สมุนไพรในขณะที่คุณกำลังตั้งครรภ์
  
• อย่าใช้สมุนไพรในขณะที่คุณกำลังพักรักษาตัว
  
• อย่าใช้สมุนไพรในเด็กแรกเกิด
  
• อย่าใช้สมุนไพรมากจนเกินขนาด
  
• อย่าใช้สมุนไพรต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน
  
• ซื้ออาหารเสริมที่บอกส่วนประกอบของสมุนไพรแต่ละชนิด (แต่ว่าไม่รับประกัน
  นะครับ เพราะอาหารเสริมบางบริษัทไม่บอกส่วนประกอบ)
  
• อย่าใช้สมุนไพร ถ้าคุณรับประทานยาที่แพทย์สั่งประจำเช่น เบาหวาน ความดัน
  โลหิตสูง ไขมันในหลอดเลือดสูง
  
• ให้ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนใช้สมุนไพร ในฐานะการแพทย์ทางเลือกเท่านั้น
  

กรุณาจำไว้เสมอครับว่า การใช้สมุนไพรนั้นไม่ช่วยให้คุณลดน้ำหนักได้อย่างถาวร และ
อาหารเสริมขวดหนึ่งๆอาจใช้สมุนไพรตั้งแต่ 2-3 ชนิดขึ้นไป บางชนิดสามารถนำไปสู่
ผลข้างเคียงที่อันตรายรุนแรงได้

โดยปกติ การใช้อาหารเสริมเพื่อการลดน้ำหนักไม่เป็นที่แนะนำในทางการแพทย์ครับ
เนื่องจากสามารถก่อให้เกิดพิษและไม่มีงานวิจัยที่ยืนยันถึงประสิทธิผล