จิตตวรรค คือ หมวดจิต

                      ๑.      อนวสสุตจิตตสส                 อนนวาหตเจตโส

                               ปุญญปาปปหีนสส               นตถิ  ชาครโต ภยํ.

               ผู้มีจิตอันไม่ชุ่มด้วยราคะ  มีใจอันโทสะไม่กระทบแล้ว  มีบุญและบาปอันละได้แล้ว    ตื่นอยู่  ย่อมไม่มีภัย

                                 ( พุทธ )                           ขุ.   ธ.    ๒๕ / ๒๐.

                        ๒.     กุมฺภูปมํ  กายมิมํ  วิทิตฺวา

                               นครูปมํ  จิตตมิทํ  ถเกตวา

                               โยเธถ  มารํ  ปญญาวุเธน

                               ชิตญจ  รกเข  อนิเวสโน  สิยา

               บุคคลรู้กายนี้ที่เปรียบด้วยหม้อ  กั้นจิตที่เปรียบด้วยเมืองนี้แล้ว  พึงรบมารด้วยอาวุธคือปัญญา  และพึงรักษาแนวที่ชนะไว้  ไม่พึงยับยั้งอยู่

                          ( พุทธ )                           ขุ.   ธ.    ๒๕ / ๒๐.

                     ๓.                                                 จิตเตน  นียติ  โลโก        จิตเตน  ปริกสสติ

                          จิตตสส  เอกธมมสส            สพเพว  วสมนวคู.

โลกถูกจิตนำไป  ถูกจิตชักไป,  สัตว์ทั้งปวงไปสู่อำนาจแห่งจิตอย่างเดียว

                          ( พุทธ )                           สํ.   ส.    ๑๕ / ๕๔.

                   ๔.    ตณหาธิปนนา  วตตสีลพทธา

                         ลูขํ  ตปํ  วสสสตํ  จรนตา

                          จิตตญจ  เนสํ  น  สมมา  วิมุตตํ

                          หีนตตรูปา  น  ปารงคมา  เต.                                                             

            ผู้ถูกตัณหาครอบงำ  ถูกศีลพรตผูกมัด  ประพฤติตบะอันเศร้าหมองตั้งร้อยปี,     จิตของเขาก็หลุดพ้นด้วยดีไม่ได้  เขามีตนเลวจะถึงฝั่งไม่ได้

                          ( พุทธ )                           สํ.   ส.    ๑๕ / ๔๐.

                   ๕.    ทุนนิคคหสส  ลหุโน             ยตถ  กามนิปาติโน

                          จิต ตสส  ทมโถ  สาธุ           จิตตํ  ทนตํ  สุขาวหํ.

            การฝึกจิตที่ข่มยาก  ที่เบา  มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่  เป็นความดี,  (เพราะว่า)     จิตที่ฝึกแล้ว  นำสุขมาให้

                          ( พุทธ )                           ขุ.  ธ.  ๒๕ / ๑๙.

                        

                   ๖.     ปทุฏฐจิตตสส  น  ผาติ  โหติ

                               น  จาปิ  นํ  เทวตา  ปูชยนติ

                               โย  ภาตรํ  เปตติกํ  สาปเตยยํ

                               อวญจยี  ทุกกฏกมมการี.

                 ผู้ใดทำกรรมชั่ว  ล่อลวงเอาทรัพย์สมบัติพี่น้องพ่อแม่  ผู้นั้นมีจิตชั่วร้าย  ย่อมไม่มีความเจริญ  แม้เทวดาก็ไม่บูชาเขา

                          ( นทีเทวดา )                      ขุ.  ชา.  ติก.  ๒๗ /๑๒๐.

                   ๗.     ภิกขุ  สิยา  ฌายิ  วิมุตตจิตโต

                                 อากงเข  เว  หทยสสานุปตตึ

                                 โลก สส  ญตวา  อุทยพพยญจ

                                 สุเจต โส  อนิสสิโต  ตทานิสํโส.

                  ภิกษุเพ่งพินิจ  มีจิตหลุดพ้น  รู้ความเกิดและความเสื่อมแห่งโลกแล้ว  มีใจดี     ไม่ถูกกิเลสอาศัย  มีธรรมนั้นเป็นอานิสงส์  พึงหวังความบริสุทธิ์แห่งใจได้

                                 ( เทวปุ ตต )                           สํ.  ส.  ๑๔ / ๗๓.

                   ๘.     โย  อลีเนน  จิตเตน                 อลีนมนโส  นโร

                                 ภาเวติ  กุสลํ  ธมมํ                  โยคกเขมสส  ปตติยา

                                 ปาปุเณ  อนุปุพเพน                  สพพสํโยชนกขยํ.

                  คนใด  มีจิตไม่ท้อถอย  มีใจไม่หดหู่  บำเพ็ญกุศลธรรม  เพื่อบรรลุธรรมที่เกษมจากโยคะ  พึงบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงได้.          

                          ( พุทธ )                           ขุ.  ชา.  เอก.  ๒๗ / ๑๘.

                   ๙.    สุทุททสํ  สุนิปุณํ                 ยตถ  กามนิปาตินํ

                          จิต ตํ  รกเขถ  เมธาวี           จิตตํ  คุตตํ  สุขาวหํ.

                   ผู้มีปัญญา พึงรักษาจิตที่เห็นได้ยากนัก  ละเอียดนัก  มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่,  (เพราะว่า)  จิตที่คุ้มครองแล้ว  นำสุขมาให้

                   ( พุทธ )                                  ขุ.  ธ.  ๒๕ / ๑๙.