ค้นหาบล็อกนี้

กำลังโหลด...

ป้ายกำกับ

ถูปารหบุคคล บุคคลผู้ควรแก่การสร้างสถูปเจดีย์ไว้บูชา

รูปภาพ

ถูปารหบุคคล
บุคคลผู้ควรแก่การสร้างสถูปเจดีย์ไว้บูชา


การบูชาบุคคลที่ควรบูชานั้น เป็นมงคลข้อหนึ่งในมงคลสูตร ๓๘ ประการ การบูชา คือ การยกย่อง เลื่อมใส ด้วยความบริสุทธิ์ใจ ไม่เสแสร้งแกล้งทำ นั่นหมายถึง กิริยาอาการสุภาพที่แสดงต่อผู้ที่ควรบูชาทั้งต่อหน้าและลับหลัง ซึ่งการบูชาในทางปฏิบัตินั้นมีอยู่ด้วยกัน ๒ วิธี คือ การบูชาด้วยสิ่งของ เช่น ดอกไม้ ธูปเทียน และอาหาร ฯลฯ เรียกว่า อามิสบูชา และการบูชาด้วยการปฏิบัติธรรม เรียกว่า ปฏิบัติบูชา ซึ่งอย่างหลังนี้เองเป็นการบูชาสูงสุดที่พระพุทธเจ้าทรงยกย่อง อีกทั้งยังเป็นเครื่องสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาที่มั่นคงแน่นอน

บุคคลที่ควรบูชา คือ บุคคลที่มีคุณงามความดีควรค่าแก่การระลึกถึง และยึดถือเป็นแบบอย่างในการประพฤติปฏิบัติตาม มีอยู่ด้วยกันจำนวนมาก เช่น พระพุทธเจ้า พระสงฆ์ บิดามารดา ฯลฯ

ถูปารหบุคคล (อ่านว่า ถู-ปา-ระ-หะ-บุก-คน) คือ บุคคล ผู้ควรแก่สถูปหรือเจดีย์ หรือบุคคลผู้ควรแก่การสร้างสถูปหรือเจดีย์บรรจุอัฐิธาตุไว้ เพื่อเป็นที่บูชาสักการะกราบไหว้ด้วยความเลื่อมใส ด้วยสามารถเป็นพลวปัจจัยนำให้ผู้กราบไหว้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ตามกำลัง ศรัทธาเลื่อมใสได้

ถูปะ แปลว่า กระหม่อม, ยอด, จอม, หน้าจั่ว ใช้หมายถึง เนิน โดม สถูป หรือเจดีย์ ที่มียอดสูงซึ่งสร้างครอบหรือบรรจุของควรบูชา เช่น อัฐิของบุคคลที่ควรบูชากราบไหว้

:b44: ถูปารหบุคคลในพระพุทธศาสนา ๔ จำพวก

พระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงตรัสถึง “ถูปารหบุคคล” (อ่านว่า ถู-ปา-ระ-หะ-บุก-คน) หรือบุคคลผู้ควรแก่การสร้างสถูปหรือเจดีย์ไว้บูชาในพระพุทธศาสนา ไว้เพียง ๔ จำพวก ได้แก่

(๑) พระพุทธเจ้า

เหตุที่พระพุทธเจ้าทรงเป็นถูปารหบุคคลจำพวกหนึ่งนั้น ทรงมีพระพุทธาธิบายว่า เมื่อมหาชนยังจิตให้เลื่อมใสว่า นี่เป็นสถูปของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น พวกเขายังจิตให้เลื่อมใสในสถูปนั้นแล้ว เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

(๒) พระปัจเจกพุทธเจ้า

เหตุที่พระปัจเจกพุทธเจ้าทรงเป็นถูปารหบุคคลจำพวกหนึ่งนั้น ทรงมีพระพุทธาธิบายว่า เมื่อมหาชนยังจิตให้เลื่อมใสว่า นี่เป็นสถูปของพระปัจเจกพุทธเจ้าพระองค์นั้น พวกเขายังจิตให้เลื่อมใสในสถูปนั้นแล้ว เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

(๓) พระอรหันต์
(ในพระสูตรกล่าวเป็น “พระตถาคตสาวก” ซึ่งปกติหมายถึง “พระอรหันต์”)

เหตุที่พระสาวกของพระพุทธเจ้าทรงเป็นถูปารหบุคคลจำพวกหนึ่งนั้น ทรงมีพระพุทธาธิบายว่า เมื่อมหาชนยังจิตให้เลื่อมใสว่า นี่เป็นสถูปของพระสาวกของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น พวกเขายังจิตให้เลื่อมใสในสถูปนั้นแล้ว เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

(๔) พระเจ้าจักรพรรดิ

เหตุที่พระเจ้าจักรพรรดิทรงเป็นถูปารหบุคคลจำพวกหนึ่งนั้น ทรงมีพระพุทธาธิบายว่า เมื่อมหาชนยังจิตให้เลื่อมใสว่า นี่เป็นสถูปของพระธรรมราชาผู้ทรงธรรมพระองค์นั้น พวกเขายังจิตให้เลื่อมใสในสถูปนั้นแล้ว เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

[๑๓๔] ดูก่อนอานนท์ ถูปารหบุคคล ๔ จำพวก. ถูปารหบุคคล ๔ จำพวก เป็นไฉน.
คือ พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ๑ พระปัจเจกสัมพุทธเจ้า ๑
สาวกของพระตถาคต ๑ พระเจ้าจักรพรรดิ ๑.


ดูก่อนอานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์อะไร
พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงเป็นถูปารหบุคคล.
ชนเป็นอันมาก ย่อมยังจิตให้เลื่อมใสว่า
นี้เป็นพระสถูปของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น
ชนเหล่านั้น ยังจิตให้เลื่อมใสพระสถูปนั้นแล้ว
เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
อานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์นี้แล
พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงเป็นถูปารหบุคคล.

ดูก่อนอานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์อะไร
พระปัจเจกสัมพุทธเจ้า จึงเป็นถูปารหบุคคล.
ชนเป็นอันมาก ย่อมยังจิตให้เลื่อมใสว่า
นี้เป็นพระสถูปของพระปัจเจกสัมพุทธเจ้านั้น
ชนเหล่านั้น ยังจิตให้เลื่อมใสพระสถูปนั้นแล้ว
เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
อานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์นี้แล
พระปัจเจกสัมพุทธเจ้า จึงเป็นถูปารหบุคคล.

ดูก่อนอานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์อะไร
สาวกของพระตถาคต จึงเป็นถูปารหบุคคล.
ชนเป็นอันมาก ย่อมยังจิตให้เลื่อมใสว่า
นี้เป็นพระสถูปสาวกของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
ชนเหล่านั้น ยังจิตให้เลื่อมใสพระสถูปนั้นแล้ว
เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
อานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์นี้แล
สาวกของพระตถาคต จึงเป็นถูปารหบุคคล.

ดูก่อนอานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์อะไร
พระเจ้าจักรพรรดิ จึงเป็นถูปารหบุคคล.
ชนเป็นอันมาก ย่อมยังจิตให้เลื่อมใสว่า
นี้เป็นพระสถูปของพระธรรมราชาผู้ทรงธรรมพระองค์นั้น
ชนเหล่านั้น ยังจิตให้เลื่อมใสพระสถูปนั้นแล้ว
เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
อานนท์ เพราะอาศัยอำนาจประโยชน์นี้แล
พระเจ้าจักรพรรดิ จึงเป็นถูปารหบุคคล.

ดูก่อนอานนท์ ถูปารหบุคคล ๔ เหล่านี้แล.

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๐
พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย มหาวรรค เล่ม ๒ ภาค ๑ หน้าที่ ๓๑๑
Home Page 7meditation Bookmarks Facebook Twitter Google + YouTube Mobile Radio RSS About Support Send me an  email Print this page